ក្រោយមេដឹកនាំផ្តាច់ការនៅប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡាស់ ម៉ាឌូរ៉ូ ត្រូវកងកម្លាំងអាមេរិកចាប់ខ្លួន ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ជុំវិញបទឧក្រិដ្ឋគ្រឿងញៀននោះ ជំរុញឱ្យមានការលើកឡើងផ្សេងៗគ្នា ពីវាសនាមេដឹកនាំកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ដោយខ្លះថា អាចនឹងប្រឈមបាត់បង់អំណាចដូចគ្នានេះដែរ បើមិនប្រញាប់កែលម្អការដឹកនាំរបស់ខ្លួន តែខ្លះយល់ឃើញផ្សេងពីនេះ។
លោក នីកូឡាស់ ម៉ាឌូរ៉ូ ត្រូវកងកម្លាំងអាមេរិកចាប់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ដែលអាមេរិកចោទថា មេដឹកនាំផ្តាច់ការប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡារូបនោះ គ្រប់គ្រងបណ្តាញជួញដូរគ្រឿងញៀន ដែលសហការជាមួយក្រុមឧក្រិដ្ឋជននៅម៉ិកស៊ិក និងប្រទេសកូឡុំប៊ី។
ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AP រាយការណ៍ថា លោក Maduro វ័យ ៦៣ឆ្នាំ និងភរិយា ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅផ្ទះរបស់ពួកគេ ក្នុងមូលដ្ឋានទ័ពមួយ និងត្រូវបានបញ្ជូនឡើងលើនាវាចម្បាំងអាមេរិក ដើម្បីនាំខ្លួនទៅកាត់ទោស តាមដីកាចោទប្រកាន់របស់ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក ដែលចោទថាបានចូលរួមក្នុងអំពើគប់គិតភេរវកម្មគ្រឿងញៀន។
ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកសម្របសម្រួលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងនៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា លោក ម៉ែន សុថាវរិន្រ្ទ យល់ថា លោក ហ៊ុន សែន នឹងមានវាសនាដូចមេដឹកនាំផ្តាច់ការលោក ម៉ាឌូរ៉ូ ដែរ ព្រោះលោក ហ៊ុន សែន ជាមេដឹកនាំចូលរួមលាក់ពួកឧក្រិដ្ឋជនមានលោក ចេន ហ្ស៊ី ជាដើមដែលអន្តរជាតិកំពុងតាមចាប់ខ្លួន។
ជាងនេះទៀត លោកថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន ជាង៤០ឆ្នាំទៅនេះ រួមរឹតដោយអំពើពុករលួយ បក្សពួកនិយម តាមបង្រ្កាបតែខ្មែរគ្នាឯង ជាជម្រកពួកឧក្រិដ្ឋជន មិនខុសពីការដឹកនាំរបស់មេដឹកនាំផ្តាច់ការលោក ម៉ាឌូរ៉ូ នោះទេ។
ក្នុងន័យនេះ លោកថា បើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅធ្វើជាបង្អែកឱ្យពួកឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន នោះវាជានឹងស្របច្បាប់សម្រាប់មហាអំណាចអាមេរិក ក្នុងការមានវិធានការបន្ទាន់លើមេដឹកនាំកម្ពុជា។
លោកថា៖ «ខ្ញុំជឿជាក់ថា មិនយូរទេគេនឹងចាត់វិធានការលើមេបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញ និងលាងលុយកខ្វក់ ជាពិសេស លោក ចេន ហ្ស៊ី និងលោកហ៊ុន សែន ដែលនៅកម្ពុជាហ៊ុន សែន និងហ៊ុន ម៉ាណែត។ខ្ញុំមើលទៅគឺមាន៣ករណី ដែលអាមេរិកគាត់ចាត់ការនីកូឡាម៉ាឌូរ៉ូ គឺទី១ ពុករលួយ រំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងបញ្ហាគ្រឿងញៀន។ ចឹងករណីទាំងអស់នេះ គឺលោក ហ៊ុន សែន គឺមានទាំងអស់! ហ៊ុន សែន ហ៊ុន ម៉ាណែត គឺមានទាំងអស់។ ដូច្នេះគាត់ត្រូវតែដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ ឬចាប់បញ្ជូនពួកអ្នកដែលជាមេឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញទៅឱ្យគេ ជាពិសេសលោក ចេន ហ្ស៊ី ចាប់ឱ្យគេទៅអាហ្នឹងគាត់អាចរួចខ្លួនបាន»។
បន្ថែមលើនេះ លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឯករាជ្យ២៣តុលា បានបង្ហោះរូបភាព លោក ហ៊ុន សែន និង លោក ម៉ាឌូរ៉ូ ដោយភ្ជាប់សារថា អាមេរិកចាប់ខ្លួនលោក ម៉ាឌូរ៉ូ មេដឹកនាំប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា ដែលជាមេបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រឿងញៀនដ៏ធំនៅលើពិភពលោក មិនយូរទេគេនឹងចាត់វិធានការលើមេបណ្តាញឆបោកអនឡាញ និងលាងលុយកខ្វក់។
យ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ជា ធីរិទ្ធិ ឆ្លើយតបថា លោក សម រង្ស៊ី កំពុងយកព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិនេះ ដើម្បីកេងចំណេញនយោបាយខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ។
លោកថា៖ «វាមិនមែនជារឿងអីថ្មីទេដែលបុគ្គលក្រៅច្បាប់រូបនេះ ពេញមួយជីវិតនយោបាយគ្មានចេះធ្វើអ្វីក្រៅតែពីតាមស៊ីពែ និងកេងចំណេញតាមព្រឹត្តិការណ៍តែប៉ុណ្ណោះ យើងមើលម៉ាជីវិតនយោបាយរបស់បុគ្គលនេះ ស្ទើរតែស្លាប់ទៅវិញហើយ គឺចេះតែប៉ុណ្ណឹង។ ជាអ្នកនយោបាយជើងចាស់នឹងគេដែរ ប៉ុន្តែជាអ្នកនយោបាយដែលគ្មានអ្វីទៅជាចក្ខុវិស័យរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ គឺចេះតែតាមព្រឹត្តិការណ៍លោតទៅនេះ លោតទៅនោះ! មនុស្សដែលគ្មានជំហរច្បាស់លាស់អ៊ីចឹងហើយមិនចម្លែកទេ ដែលបុគ្គលរូបនេះ ធ្លាប់កុហកប្រជាជនពីមុនបាន! តែឥលូវអស់អ្នកគាំទ្រ បោកប្រាស់ប្រជាពលរដ្ឋលែងបានដូចពីមុន អ៊ីចឹងវានឹងសាបដោយខ្លួនឯង អ៊ីចឹងវាមិនមែនជារឿងថ្មីទេ»។
ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន លោក ប៉ោ មករា យល់ថា តាមច្បាប់អន្តរជាតិមិនអាចមានប្រទេសណាមកលូកលាន់កិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់រដ្ឋផ្សេងទៀត ឬចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំប្រទេសនោះទេ តែលោកថា បច្ចុប្បន្ននេះមហាអំណាចធំៗ តែងតែបង្ហាញឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ដើម្បីត្រួតត្រាក្នុងតំបន់ និងពិភពលោកទាំងមូល រហូតបង្ហាញឥទ្ធិពលជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការរដ្ឋផ្សេងទៀត។
បើទោះជាបែបណា លោកថា ប្រទេស វ៉េណេស៊ុយអេឡា ជាប្រទេសផ្តាច់ការ បក្សពួកនិយម ប្រព័ន្ធនីតិរដ្ឋទាប អំពើពុករលួយខ្ពស់ មេដឹកនាំតាមធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពលរដ្ឋខ្លួន ដែលទាំងនេះរោគសញ្ញាដួលរំលំនៃរបបមួយនេះ និងជាដើមចមធ្វើឱ្យរដ្ឋមួយទៀត អាចលូកដៃក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន រហូតមានការចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំដូចលោក ម៉ាឌូរ៉ូ នេះជាដើម។
លោកថា៖ «បញ្ហាដែលអាចឲ្យបរទេស ឬក៏ដូចជាបណ្តារដ្ឋផ្សេងៗ ជាពិសេសគឺមហាអំណាចតែងតែលូកលាន់ចូលក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់រដ្ឋផ្សេងៗហ្នឹងបានហ្នឹង គឺបញ្ហាមានជំងឺផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ខ្លួនឯង។ ហើយយើងឃើញមានករណីដូច ម៉ាឌូរ៉ូ ដែលឃើញថា របាយការណ៍របស់អង្គការពាក់ព័ន្ធ ក្នុងបញ្ហាគម្រោងយុត្តិធម៌ពិភពលោក ក៏ធ្លាប់ចេញរបាយការណ៍ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងគេហៅថា ភាពអយុត្តិធម៌ ឬក៏នីតិរដ្ឋរបស់ប្រទេសនេះនៅទាបខ្សោយ ហើយតែងតែធ្វើទុក្ខបុកម្នេញប្រជាជនរបស់ខ្លួនឯង។ អ្វីទៅដែលជាបញ្ហាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងទៅ គេហៅថា ជំងឺរបស់រដ្ឋខ្លួនឯងផ្ទាល់ ពិសេសគឺប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡានហ្នឹង។ យើងឃើញថា បញ្ហាបក្ខពួកនិយមបញ្ហាអំពើពុករលួយបញ្ហាប្រព័ន្ធច្បាប់នេះ គឺសុទ្ធសឹងតែជាបញ្ហាធ្វើឲ្យរដ្ឋនេះ គេហៅថា ដួលរលំ»។
រីឯ អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ យល់ថា ក្នុងស្ថានភាពដែលសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន មានភាពច្របូកច្របល់ ប្រទេសដែលមានឥទ្ធិពលទាំងអំណាចយោធា និងសេដ្ឋកិច្ច អាចលូកដៃចូលក្នុងបញ្ហាសកលសំដៅដល់ការបង្រ្កាបបទឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោក ដើម្បីរក្សាសន្តិសុខពិភពលោក។
ក្នុងន័យនេះ លោកថា នេះជាហេតុផលសម្រាប់អាមេរិក មានភាពស្របច្បាប់លុកលុយចូលចាប់មេដឹកនាំទាំងឡាយណា ដែលជាមេឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រឿងញឿន និងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកតាមអនឡាញ ដូចករណីនៅប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡានេះជាដើម។
យ៉ាងណា លោកថា កម្ពុជាហាក់មិនទាន់ធ្លាក់ដល់ដំណាក់កាល ដូចប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា នៅឡើយទេ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបើកចំហរឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសជាដៃគូលើពិភពលោក បានល្អប្រសើរជាងប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា ក្នុងការបោសសម្អាតទាំងបញ្ហាគ្រឿងញៀន និងការឆបោកតាមអនឡាញ។
លោកថា៖ «នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺបើកចំហឲ្យមានការសហការជាមួយនឹងប្រទេសផ្សេងៗនៅជុំវិញពិភពលោក នៅពេលដែលប្រទេសណាមានបំណងនៅក្នុងការចូលរួម ហើយនឹងសហការគឺយើងឃើញថា កម្ពុជាគឺព្យាយាមបើកផ្លូវហើយនឹងធ្វើការរួមជាមួយប្រទេសទាំងអស់នោះ ទោះបីជាតិចក្តី ច្រើនក្តី គឺយើងឃើញមានចេតនានៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហារួមរបស់ពិភពលោក ទាក់ទងនឹងបញ្ហាគ្រឿងញៀនក្ដី ពាក់ព័ន្ធការរំលោភបំពានតាមរូបភាពឆបោកតាមបច្ចេកវិទ្យាក្ដី»។
ជ្រុងមួយនៃបញ្ហានេះ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ សហរដ្ឋអាមរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស រួមគ្នាដាក់ទណ្ឌកម្មបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិក្រុមហ៊ុនព្រីនស៍ឧកញ៉ា ចេន ហ្ស៊ី ទីប្រឹក្សា លោក ហ៊ុន សែន ក្រោយរកឃើញថា ជាបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកខ្នាតអន្តរជាតិ លួចលុយរាប់ពាន់លានដុល្លារពីជនរងគ្រោះជុំវិញពិភពលោក។
អាមេរិកចេញដីកាចោទប្រកាន់ លោក ចេន ហ្ស៊ី ជុំវិញការបើកមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមអនឡាញ លាងលុយកខ្វក់ និងបង្ខាំងមនុស្សខុសច្បាប់ ដែលអាចប្រឈមជាប់ពន្ធនាគារ៤០ឆ្នាំ។
ជាការកត់សម្គាល់ មនុស្សជំនិតៗមួយចំនួន នៅជុំវិញប្រធានគណបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវបានអន្តរជាតិរកឃើញជាបន្តបន្ទាប់ថា ជាមេឧក្រិដ្ឋជនរកស៊ីចិញ្ចឹមអំណាចគ្រួសារហ៊ុន ក្នុងនោះមាន ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ដែលជាកាន់កាប់លុយឱ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានសមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជាផងនោះ ជាប់ឈ្មោះក្នុងបញ្ជីខ្មៅអាមេរិក ជុំវិញបទឧក្រិដ្ឋឆបោក និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។
ជាងនេះទៀត ក្រសួងរតនាគារអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ទីប្រឹក្សាលោក ហ៊ុន សែន ក្រោយរកឃើញថា បណ្តាញបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិតនៅកម្ពុជា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនរបស់ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព។
បន្ថែមលើនេះ របាយការណ៍ស្រាវជ្រាវជាង៧០ទំព័ររបស់វិទ្យាស្ថាន Humanity Research Consultancy ចេញផ្សាយកាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលរកឃើញថា កម្ពុជានៅក្រោមអំណាចរដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន ជាទីតាំងស្នូលនៃការប្រព្រឹត្តិឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ជាពិសេសឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ។
ប្រភពបន្តថា គ្រួសារហ៊ុនដើរតួនាទីជាអ្នកការពារពួកអ្នកមានអំណាច ឱ្យគប់គិតជាមួយបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មបរទេស ដើម្បីប្រមូលប្រាក់យកទៅចិញ្ចឹមគណបក្សកាន់អំណាច ដោយពួកគេអាចរកចំណូលបានពីឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ ប្រមាណពីជាង ១២ពាន់លាន ទៅ ១៩ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុង១ឆ្នាំ។
តាមរបាយការណ៍ដដែល បុគ្គលដែលជាប់សង្ស័យពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែននៅកម្ពុជាសរុបចំនួន ២៨នាក់ ដែលភាគច្រើនជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល និងឧកញ៉ាគ្រាក់ៗ៕
