បើទោះមានកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ថ្មីជាង១០ថ្ងៃមកនេះក្តី តែក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានប្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិថា កម្ពុជាមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការបន្តរំលោភបំពានពីកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ មកលើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា យ៉ាងតិចចំនួន៤ខេត្ត។
នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោក ប្រាក់ សុខុន ដែលគេដកស្រង់សម្តីមកចុះផ្សាយលើគេហទ័ពរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា នេះ។
លោក ប្រាក់ សុខុន បាននិយាយថា នៅរសៀលថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោកបានធ្វើបទបង្ហាញស្តីពីការវិវត្តន៍ថ្មីៗនៃស្ថានភាពព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ជូនប្រធានបេសកកម្មការទូត និងតំណាងអង្គការអន្តរជាតិនានាក្នុងរាជធានីភ្នំពេញចំនួន៣៣ ស្ថានតំណាង និងមានចំនួនសរុប៥៥រូប។
ក្នុងឱកាសនោះ លោកបានជម្រាបជូនពីលទ្ធផលសំខាន់ៗ នៃកិច្ចប្រជុំពិសេសរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ និងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសត្រីភាគីកម្ពុជា-ថៃ-ចិន នៅខេត្តយូណាន ប្រទេសចិន ថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីជំរុញការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឱ្យបានពេញលេញនិងមានប្រសិទ្ធភាព។
បន្ថែមពីនេះ លោក ប្រាក់ សុខុន បាននិយាយដល់ការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះការបន្តសកម្មភាពរំលោភបំពានរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃមកលើទឹកដី និងអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា ក្នុងខេត្តចំនួនបួន គឺខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពោធិ៍សាត់ ព្រះវិហារ និងឧត្តរមានជ័យ។
បើតាមប្រភពខាងលើ កម្ពុជាមានការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងពេញលេញក្នុងការគោរពបទឈប់បាញ់ និងដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី ដោយគោរពតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងធម្មនុញ្ញអាស៊ាន និងប្រកាន់យ៉ាងខ្ជាប់នូវរាល់កិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ជុំវិញទង្វើសត្រូវឈ្លានពានរបស់ថៃនេះ តំណាងរាស្ត្រគគណបក្សប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន ហៅការលើកឡើងរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ជារឿងល្អ ព្រោះបានប្រាប់ឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបានដឹងពីមហិច្ឆតាថៃឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរទាំងកំរោលបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែថា ដីខ្មែរដែលថៃឈ្លានពានជិត៣០កន្លែងនោះ នឹងមិនបានមកវិញទេ បើកម្ពុជាមិនប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិទេនោះ។
លោកថា៖ «គឺត្រូវប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ICJ ប្តឹងថៃទៅកាន់សហប្រធាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ពីបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនហ្នឹង ហើយនឹងរឿងបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ បទឧក្រិដ្ឋសង្រ្គាមអ៊ីហ្នឹង គឺត្រូវប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ICC ត្រូវទាមទារសំណងនៃការខូចខាតហ្នឹងទើបថៃខ្លាចយើង ហើយបើយើងមិនប្តឹងថៃផង គ្រាន់តែរាយការណ៍អត់មានចំណាត់ការអីផង ខ្ញុំយល់ថា ជារឿងមិនអាចទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរយើងបាន ហើយក៏មិនអាចយកទឹកដីខ្មែរយើងដែលថៃកំពុងគ្រប់គ្រងចំនួន ២៨តំបន់ផងដែរ»។
សម្រាប់ លោក អ៊ុំ សំអាន គ្មានជំនឿថា រដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងប្រើយន្តការនេះ ដើម្បីទាមទារដីខ្មែរយកត្រឡប់មកវិញទេ ដោយលោកថា រដ្ឋាភិបាលខ្មែរអាចនឹងសម្រុះសម្រួលជាមួយថៃ តាមរយៈចរចាយន្តការទ្វេភាគី ដើម្បីរក្សាអំណាច ដោយថា មេដឹកនាំជាប់ជំពាក់យ៉ាងជ្រៅជាមួយមេឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដែលសហគមន៍អន្តរជាតិបានរកឃើញ។
យ៉ាងណា លោកសង្ឃឹមថា ជោគជ័យក្នុងការដណ្តើមទឹកដីខ្មែរ ពីសត្រូវឈ្លានពាន យកត្រឡប់មកវិញបាន គឺស្ថិតក្នុងដៃពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរ អាចប្រើសិទ្ធិជាម្ចាស់ប្រទេស បញ្ចេញមតិ ឬតវ៉ា ដើម្បីជំរុញរដ្ឋាភិបាលរុញសំណុំរឿងព្រំដែនទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិ។
លោកថា៖ «ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវសកម្មនៅលើបណ្តាញសង្គមរិះគន់រដ្ឋាភិបាល ជំរុញរដ្ឋាភិបាលឱ្យប្តឹងទៅ ICJ ទៅសហប្រធាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ ហើយក៏អាចធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំដើម្បីជាការរុញ បើសិនជាគាត់មិនស្តាប់ទៀតបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៧ ២០២៨ គឺបោះឆ្នោតទម្លាក់គាត់ទៅ កុំបោះឱ្យគាត់ទៅដឹងថាអត់មានគណបក្សប្រឆាំងប្រកួតប្រជែង ក៏ប៉ុន្តែកុំបោះឱ្យទៅ ទោះបីគេគំរាមកំហែងអីអាហ្នឹងគាត់អត់បានសំឡេងច្រើនក៏គាត់អាម៉ាសដែរ ដូច្នេះគាត់ភ្ញាក់ខ្លួន ដូច្នេះសំខាន់ចឹងឯង បើសិនអត់មានការទាមទារខ្លាំងក្លាទេ គឺដាច់ខាតគាត់មិនប្តឹងនោះទេ»។
ជុំវិញទង្វើថៃឈ្លានពានរបស់យោធាថៃ ក្នុងសង្គ្រាមឈ្លានពានរយៈពេល២១ថ្ងៃ ដែលកន្លងមកថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលទទួលស្គាល់ថា ថៃបានឈ្លានពានដីខ្មែរតាមព្រំដែន យ៉ាងតិច១៤តំបន់ និងទីតាំង ក្នុងខេត្តជាប់ព្រំដែនចំនួន៤ ។
តំបន់ដែលថៃដណ្តើមគ្រប់គ្រង មាន ភូមិព្រៃចាន់ ភូមិជោគជ័យ តំបន់បឹងត្រកួន ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ តំបន់អូរភ្លុកដំរី ច្រកអន្តរជាតិថ្មដា ស្ថិតក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់។ តំបន់អានសេះ តាថាវ តំបន់ភ្នំទ្រព្យ ស្ថិតក្នុងខេត្តព្រះវិហារ។ លើសពីនេះ តំបន់អូរស្មាច់ ប្រាសាទខ្នា ប្រាសាទតាក្របី ប្រាសាទតាមាន់ធំ តំបន់ជប់អង្គុញ និងតំបន់ចូកគ្រួស ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ ។
ប៉ុន្តែ អ្នកតាមដានដែលមិនចំណុះឱ្យរដ្ឋាភិបាល អះអាងថា ថៃបានឈ្លានពានដីខ្មែរ យ៉ាងតិច២៨តំបន់ និងទីតាំង ក្នុងសង្គ្រាមឈ្លានពាន២១ថ្ងៃមកនេះ។ ហើយថា ពេលនេះថៃកំពុងកម្ទេចវត្តអារាម ផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរ រាប់រយខ្នង រួមទាំងសម្រុកធ្វើផ្លូវបេតុង ធ្វើសំណង់រឹងលើដែនដីខ្មែរ ដែលថៃដណ្តើមកាន់កាប់ និងពង្រីកខ្សែបន្ទាត់ពំ្រដែនថ្មី តាមដែលថៃចង់បាន ដោយពង្រាយទូរកុងទីន័រ រាយបន្លាលួស ហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរមិនឱ្យចូលទៅរស់នៅក្នុងមូលដ្ឋានរាប់សឹបកន្លែងផងដែរ៕
