កម្ពុជាកំពុងប្រឈមមុខនឹងគ្រោះអាសន្នដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយនៅក្នុងប្រទេស បន្ទាប់ពីរលកនៃពលករចំណាកស្រុកបានសម្រុកត្រឡប់មកពីថៃវិញយ៉ាងគំហុក ក្នុងអំឡុងពេលមានជម្លោះព្រំដែន។
ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ថៃគឺជាកន្លែងចម្បងដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរអាចស្វែងរកការងារដែលទទួលបានប្រាក់កម្រៃខ្ពស់ នៅពេលដែលការងារនៅក្នុងស្រុកមានភាពខ្សត់ខ្សោយ។ ច្រកចេញនោះ ត្រូវបានបិទយ៉ាងរហ័ស នៅពេលដែលភាពតានតឹងបានកើនឡើង ហើយប្រជាជនមានការភ័យខ្លាចចំពោះអំពើហិង្សា ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ឬការបណ្តេញចេញដោយបង្ខំ។
កាលពីពាក់កណ្តាលខែមិថុនា ប្រធានគណបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនកម្ពុជានៅថៃត្រឡប់មកផ្ទះវិញ មុនពេលពួកគេត្រូវបណ្តេញចេញដោយបង្ខំ ហើយភ្លាមៗបន្ទាប់ពីនោះ ចលនានៃការត្រឡប់មកវិញក៏បានហក់ឡើងយ៉ាងលឿន។
អ្វីដែលបានកើតឡើងបន្តបន្ទាប់ គឺជាចលនានៃការវិលត្រឡប់ដ៏ធំបំផុតមួយ ដែលកម្ពុជាមិនធ្លាប់ជួបប្រទះក្នុងរយៈពេលរាប់ទសវត្សរ៍មកនេះ ហើយវាបានជះឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតទៅលើក្រុមគ្រួសារក្រីក្រ ដែលពឹងផ្អែកលើប្រាក់ចំណូលពីថៃ។
ទំហំនៃបញ្ហានេះ គឺគួរឱ្យតក់ស្លុតណាស់។ របាយការណ៍គោលនយោបាយរបស់វិទ្យាស្ថានបណ្តុះបណ្តាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា(CDRI) បានបង្ហាញថា បន្ទាប់ពីអំពើហិង្សាបានផ្ទុះឡើងតាមបណ្តោយព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជាប្រមាណ ៩១០ ០០០ នាក់ បានវិលត្រឡប់មកវិញត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយបាត់បង់ប្រភពចំណូលចម្បងរបស់ពួកគេក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។
នៅពេលដែលពលកររាប់សែននាក់ត្រឡប់មកវិញក្នុងពេលតែមួយ វាមិនមែនត្រឹមតែជារឿងចំណាកស្រុកនោះទេ វាបានក្លាយជារឿងរ៉ាវការងារ បំណុល ការសិក្សា សុខភាព និងជារឿងនយោបាយ។ ទីផ្សារការងាររបស់កម្ពុជាមិនត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីស្រូបយកមនុស្សច្រើនបែបនេះក្នុងពេលដ៏ខ្លីនោះទេ ជាពិសេសនៅពេលដែលមនុស្សភាគច្រើនបានត្រឡប់ទៅខេត្តតាមជនបទ ដែលនៅឆ្ងាយពីមជ្ឈមណ្ឌលការងារសំខាន់ៗ។
សម្រាប់អ្នកវិលត្រឡប់មកវិញ ផលប៉ះពាល់ដំបូងដ៏សាមញ្ញបំផុតគឺ ប្រាក់ចំណូលរបស់ពួកគេបានរលាយបាត់។ មនុស្សជាច្រើនធ្លាប់ធ្វើការក្នុងវិស័យសំណង់ កសិកម្ម រោងចក្រ ភោជនីយដ្ឋាន ឬការងារក្រៅប្រព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសថៃ។
ទោះបីជាមានការងារនៅក្នុងស្រុកក៏ដោយ ក៏វាច្រើនតែទទួលបានប្រាក់កម្រៃទាប ជាការងារតាមរដូវកាល ឬមិនមានស្ថិរភាព។ ការស្រាវជ្រាវលើការធ្វើចំណាកស្រុកត្រឡប់មកវិញ បង្ហាញថា អ្នកដែលមកពីថៃច្រើនតែប្រឈមនឹងការធ្លាក់ចុះប្រាក់ចំណូលយ៉ាងខ្លាំង និងជួបការលំបាកក្នុងការចូលទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកវិញក្នុងលក្ខខណ្ឌសមរម្យ។
ការអង្កេត និងការវិភាគកន្លងមកដោយអង្គការអន្តរជាតិសម្រាប់ការធ្វើចំណាកស្រុក (IOM) ក្នុងអំឡុងពេលមានការរំខាន បានរកឃើញថា អ្នកវិលត្រឡប់មកវិញជាច្រើន បានរាយការណ៍ពីការធ្លាក់ចុះប្រាក់ចំណូលយ៉ាងគំហុក ដោយក្នុងនោះមានចំណែកដ៏ច្រើនប្រឈមនឹងការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ លើកនេះ ចំនួនអ្នកត្រឡប់មកវិញមានទំហំធំជាងមុនឆ្ងាយណាស់ ដូច្នេះសម្ពាធកាន់តែខ្លាំង ហើយឱកាសនៃការកែខៃក៏កាន់តែតូចទៅៗ។
រដ្ឋាភិបាលបានព្យាយាមបង្ហាញថា ខ្លួនកំពុងដោះស្រាយ។ ក្រសួងការងារបានជំរុញការផ្គូផ្គងការងារ បង្កើតក្រុមការងារ និងការគាំទ្រមួយចំនួន។ របាយការណ៍ដែលភ្ជាប់ជាមួយរដ្ឋបានឱ្យដឹងថា កម្មករដែលវិលត្រឡប់មកវិញប្រហែល ២២០ ០០០នាក់ ទទួលបានការងារត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។ ប៉ុន្តែទោះបីជាការងារទាំងនោះពិតប្រាកដ និងមានចីរភាពក៏ដោយ ក៏វាគ្របដណ្តប់បានត្រឹមតែមួយផ្នែកតូចនៃអ្នកដែលបានត្រឡប់មកវិញប៉ុណ្ណោះ។
គម្លាតនេះហើយ គឺជាកន្លែងដែលការលំបាករីកដុះដាល។ អ្នកវិលត្រឡប់មកវិញបានត្អូញត្អែរតាមបណ្តាញសង្គមថា ពួកគេត្រូវបាននិយោជកបដិសេធ ដោយសារគេចាត់ទុកថាពួកគេមានវ័យចំណាស់ពេក ខ្វះឯកសារត្រឹមត្រូវ ឬត្រូវបានផ្តល់ប្រាក់ឈ្នួលដែលមិនអាចទូទាត់បំណុល ឬចំណាយមូលដ្ឋានបាន។
បញ្ហាកាន់តែជ្រៅទៅទៀតនោះ គឺការងារមិនស្ថិតនៅកន្លែងដែលមានមនុស្សនៅនោះទេ។ ពលករចំណាកស្រុកជាច្រើនមកពីខេត្តជាប់ព្រំដែនភាគខាងលិច ព្រោះខេត្តទាំងនោះនៅជិតថៃ និងបានពឹងផ្អែកលើការងារឆ្លងដែនតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។
CDRI កត់សម្គាល់ថា អ្នកវិលត្រឡប់មកវិញប្រមូលផ្តុំយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះ ខណៈដែលឱកាសការងារល្អៗច្រើនតែប្រមូលផ្តុំនៅជុំវិញភ្នំពេញ និងភាគខាងកើត។ នេះបង្កើតឱ្យមានជម្រើសដែលមិនអាចទៅរួចសម្រាប់គ្រួសារជាច្រើន។
ប្រសិនបើពួកគេនៅក្បែរផ្ទះ ពួកគេមានការគាំទ្រពីគ្រួសារ និងចំណាយលើការរស់នៅទាប ប៉ុន្តែមានការងារក្នុងប្រព័ន្ធតិចតួច។ ប្រសិនបើពួកគេផ្លាស់ទីទៅរកមជ្ឈមណ្ឌលការងារ ពួកគេត្រូវប្រឈមនឹងការចំណាយថ្មីៗ បណ្តាញសង្គមខ្សោយ និងហានិភ័យខ្ពស់នៃការកេងប្រវ័ញ្ច។ វាមិនមែនជាជម្រើសពិតប្រាកដ សម្រាប់គ្រួសារដែលស្ថិតក្រោមសម្ពាធបំណុលនោះទេ។
ភាពមិនស៊ីគ្នានៃជំនាញធ្វើឱ្យស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនបានរៀនពីទម្លាប់ការងារ និងជំនាញអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ប៉ុន្តែជំនាញទាំងនោះមិនអាចបំប្លែងទៅជាការងារល្អប្រសើរនៅក្នុងស្រុកនោះទេ។
ការស្រាវជ្រាវលើអ្នកវិលត្រឡប់មកវិញ បង្ហាញថា មានតែកម្មករមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលអាចរក្សាប្រភេទការងារដដែលបន្ទាប់ពីត្រឡប់មកវិញ ខណៈដែលអ្នកផ្សេងទៀតធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការងារដែលមានប្រាក់ខែទាប ឬការងារមិនទៀងទាត់ ពីព្រោះសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកមិនអាចប្រើប្រាស់បទពិសោធន៍របស់ពួកគេតាមរបៀបដដែលបាន។ លទ្ធផលមិនត្រឹមតែជាការអត់ការងារធ្វើប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការមានការងារធ្វើមិនពេញលេញ (underemployment)៖ មនុស្សធ្វើការតិចថ្ងៃជាងមុន រកចំណូលបានតិចជាងមុន និងរស់នៅជាមួយភាពមិនច្បាស់លាស់ជានិច្ច។
ការរើសអើងអាយុ គឺជាឧបសគ្គដ៏សាហាវមួយទៀត។ អ្នកវិលត្រឡប់មកវិញជាច្រើន គឺជាមនុស្សពេញវ័យដែលមានវ័យចំណាស់ ដែលបានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំធ្វើការងារធ្ងន់ៗនៅក្នុងប្រទេសថៃ។ នៅពេលពួកគេត្រឡប់មកវិញ ពួកគេច្រើនតែមិនអាចចូលទៅក្នុងវិស័យក្នុងប្រព័ន្ធធំៗរបស់កម្ពុជាបានឡើយ។ និយោជកក្នុងវិស័យកាត់ដេរ និងរោងចក្រច្រើនតែនិយមជ្រើសរើសកម្មករវ័យក្មេង ហើយអ្នកវិលត្រឡប់វ័យចំណាស់អាចត្រូវបានគេបដិសេធ ទោះបីជាពួកគេមានសុខភាពល្អ និងមានឆន្ទៈធ្វើការក៏ដោយ។
នៅក្នុងជីវិតជាក់ស្តែង នេះមានន័យថា មនុស្សអាយុ ៤៥ឆ្នាំ ដែលធ្លាប់ចិញ្ចឹមគ្រួសារនៅថៃ អាចត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ហើយត្រូវបានគេប្រាប់ថាគ្មានកន្លែងសម្រាប់ពួកគេឡើយ។ នេះជំរុញឱ្យគ្រួសារឆ្ពោះទៅរកការងារក្រៅប្រព័ន្ធ វិលត្រឡប់ទៅថៃខុសច្បាប់តាមច្រកមានហានិភ័យខ្ពស់ ឬកាន់តែធ្លាក់ទៅក្នុងភាពក្រីក្រកាន់តែជ្រៅ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ផលប៉ះពាល់ដែលគ្រោះថ្នាក់បំផុត គឺបំណុល។ ការកើនឡើងនៃឥណទាននៅកម្ពុជាបានធ្វើឱ្យគ្រួសារជាច្រើនខ្ចីប្រាក់សម្រាប់ទិញដីធ្លី លំនៅដ្ឋាន ចំណាយលើសុខភាព ថ្លៃសេវាចំណាកស្រុក និងការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។
នៅពេលដែលការផ្ញើប្រាក់ត្រឡប់មកវិញបានបញ្ឈប់ ការសងបំណុលក្លាយជារឿងដែលមិនអាចទៅរួច។ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានព្រមានអំពីភាពងាយរងគ្រោះដែលកំពុងកើនឡើង ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្ចីគ្រួសារ និងការកើនឡើងនៃឥណទាន រួមទាំងហានិភ័យដែលថាទុក្ខលំបាកក្នុងគ្រួសារ អាចរាលដាលដល់ស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងកម្រិតធំ។
នេះមិនមែនជាហានិភ័យអរូបីសម្រាប់អ្នកវិលត្រឡប់មកវិញនោះទេ។ វាគឺជាការខកខានការបង់ប្រាក់ ការពិន័យ សម្ពាធពីអ្នកផ្តល់កម្ចី ការលក់ដីធ្លី ការឱ្យកូនឈប់រៀន និងការពន្យារពេលការថែទាំសុខភាព និងបង្ខំឱ្យពួកគេត្រូវជ្រើសរើសរវាងអាហារ និងការបង់ការប្រាក់។
ការណ៍នេះស្តែងឱ្យឃើញពីការបរាជ័យរបស់រដ្ឋាភិបាលកាន់តែច្បាស់។ របបភ្នំពេញបានលើកទឹកចិត្តឱ្យអ្នកផ្តល់កម្ចីរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធបំណុលឡើងវិញ ប៉ុន្តែការជំរុញជាសាធារណៈ មិនមែនជាការការពារដែលអាចអនុវត្តបានតាមច្បាប់នោះទេ។
នៅពេលដែលគ្រួសាររបស់អ្នកជំពាក់លុយគេ អ្នកត្រូវការច្បាប់ដែលអ្នកអាចពឹងផ្អែកបាន មិនមែនជាសុន្ទរកថាប្រជាភិថុតនោះទេ។ អង្គការមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) បានព្រមានថា ការបន្ធូរបន្ថយបណ្តោះអាសន្ន និងការត្រួតពិនិត្យធូររលុងត្រូវតែដោះស្រាយដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយអាជ្ញាធរត្រូវការជំហានដែលគួរឱ្យជឿជាក់ ដើម្បីឱ្យធនាគារ និងអ្នកផ្តល់កម្ចីទទួលស្គាល់ការខាតបង់ និងគ្រប់គ្រងហានិភ័យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
សម្រាប់អ្នកវិលត្រឡប់មកវិញ បញ្ហានេះកើតមានឡើងជាទូទៅហើយ ជាពិសេសការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធបំណុលមិនមានភាពស្មើគ្នា មិនច្បាស់លាស់ និងជារឿយៗអាស្រ័យលើសប្បុរសធម៌របស់ស្ថាប័នដែលរកប្រាក់ចំណេញពីការសងត្រឡប់វិញ។
រលកនៃការត្រឡប់មកវិញ ក៏ជាការភ្ញាក់ផ្អើលនៃលំហូរប្រាក់បញ្ញើផងដែរ។ ប្រាក់បញ្ញើមិនត្រឹមតែជាលុយកាក់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាលំហូរសាច់ប្រាក់ដែលរក្សាស្ថិរភាពគ្រួសារតាមជនបទ។ ធនាគារពិភពលោកប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រាក់បញ្ញើបុគ្គលមានប្រហែល ៦.១ភាគរយនៃ GDP របស់កម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ UNESCAP ក៏បានគូសបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្ពុជាពឹងផ្អែកខ្លាំងលើលំហូរប្រាក់បញ្ញើ បើធៀបនឹងប្រទេសជិតខាងជាច្រើន ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃលំហូរទាំងនេះសម្រាប់សុខុមាលភាពគ្រួសារ។
នៅពេលដែលកម្មករមួយចំនួនធំបាត់បង់ចំណូលពីថៃក្នុងពេលតែមួយ ហាងលក់ទំនិញតាមជនបទ កសិដ្ឋានតូចៗ និងសេវាកម្មក្នុងស្រុកក៏រងទុក្ខដែរ។ នេះធ្វើឱ្យការឈឺចាប់រីករាលដាលលើសពីអ្នកវិលត្រឡប់មកវិញ ទៅដល់សហគមន៍ទាំងមូល។
សេវាសាធារណៈនឹងទទួលរងសម្ពាធបន្ទាប់ទៀត។ នៅពេលដែលក្រុមគ្រួសារត្រឡប់មកវិញ កុមារក៏ត្រឡប់មកវិញដែរ។ សាលារៀននៅតំបន់ជនបទប្រហែលជាត្រូវទទួលសិស្សថ្មីដោយមិនមានគ្រូបង្រៀន បន្ទប់រៀន ឬសម្ភារៈគ្រប់គ្រាន់។ សេវាសុខភាពក៏ប្រឈមនឹងសម្ពាធស្រដៀងគ្នាដែរ។
ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើននៅក្បែរព្រំដែន ពឹងផ្អែកលើការថែទាំសុខភាពរបស់ថៃសម្រាប់ការព្យាបាលជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះវាអាចនៅជិតជាង លឿនជាង ឬមានសម្ភារៈបរិក្ខារល្អជាង។ នៅពេលដែលការធ្វើដំណើរឆ្លងដែនត្រូវបានរំខាន បន្ទុកបានធ្លាក់មកលើប្រព័ន្ធសុខាភិបាលដែលខ្វះខាតថវិការបស់កម្ពុជាវិញ។
ទាំងនេះគឺជាលទ្ធផលដែលអាចទស្សន៍ទាយទុកជាមុនបាន នៃការវិលត្រឡប់មកវិញនៃចំណាកស្រុកដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ប៉ុន្តែកម្ពុជានៅតែខ្វះបណ្តាញសុវត្ថិភាពក្នុងស្រុកដ៏រឹងមាំ ដែលអាចពង្រីកបានយ៉ាងរហ័សនៅពេលមានវិបត្តិ។
ការបរាជ័យមួយទៀតរបស់រដ្ឋាភិបាលគឺ ការរៀបចំផែនការ និងតម្លាភាព។ ចំនួនពិតប្រាកដនៃអ្នកវិលត្រឡប់មកវិញគឺពិបាកវាស់វែង ពីព្រោះពលករចំណាកស្រុកជាច្រើន បានធ្វើការដោយគ្មានឯកសារច្បាស់លាស់។ ប៉ុន្តែវិបត្តិដ៏ធំបែបនេះ ទាមទារឱ្យមានទិន្នន័យសាធារណៈច្បាស់លាស់ លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យបើកចំហសម្រាប់ជំនួយ និងភាពងាយស្រួលក្នុងការចុះឈ្មោះ និងសេវាកម្មការងារ។
ការត្អូញត្អែររបស់អ្នកវិលត្រឡប់មកវិញថា ពួកគេមិនអាចទទួលបានការគាំទ្រដូចដែលបានសន្យា បានបង្ហាញពីប្រព័ន្ធមួយដែលប្រមូលផ្តុំអំណាចខ្លាំងពេក យឺតយ៉ាវពេក និងស្មុគស្មាញពេក សម្រាប់គ្រួសារតាមជនបទដែលត្រូវការជំនួយជាបន្ទាន់។ នៅពេលដែលមនុស្សត្រូវចំណាយលុយដែលពួកគេមិនមាន គ្រាន់តែដើម្បីធ្វើដំណើរទៅកាន់ការិយាល័យ បំពេញទម្រង់បែបបទ ឬដេញតាមព័ត៌មាន នោះការគាំទ្របានក្លាយជាបុព្វសិទ្ធិ មិនមែនជាសិទ្ធិនោះទេ។
ការពឹងផ្អែករបស់កម្ពុជាលើប្រទេសថៃ ជាគោលដៅពលកម្មចម្បង គឺជាការបរាជ័យនៃគោលនយោបាយដែលរលកនៃការត្រឡប់មកវិញនេះបានលាតត្រដាងយ៉ាងច្បាស់។ ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ការបញ្ជូនពលករចេញបានជួយកាត់បន្ថយសម្ពាធនៃការអត់ការងារធ្វើនៅក្នុងស្រុក និងនាំមកនូវប្រាក់បញ្ញើ។
ប៉ុន្តែវាក៏បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាងាយរងគ្រោះ ដោយសារតែវិបត្តិនយោបាយតែមួយនៅត្រើយម្ខាងនៃព្រំដែន។ ថៃបានបង្ហាញសញ្ញានៃការចាប់អារម្មណ៍លើការធ្វើឱ្យកម្លាំងពលកម្មចំណាកស្រុករបស់ខ្លួន មានភាពចម្រុះ រួមទាំងការអនុម័តការជ្រើសរើសបុគ្គលិកពីប្រទេសផ្សេងទៀត បន្ទាប់ពីការចាកចេញរបស់ជនជាតិកម្ពុជា។ ប្រសិនបើថៃជំនួសពលករកម្ពុជា នោះទោះបីជាភាពតានតឹងស្ងប់ស្ងាត់ក៏ដោយ ក៏កម្ពុជាប្រហែលជាមិនអាចបញ្ជូនពលករមួយចំនួនធំ ត្រឡប់ទៅវិញតាមរបៀបដដែលនោះទេ។ នោះនឹងធ្វើឱ្យវិបត្តិនាបច្ចុប្បន្នអូសបន្លាយយូរ និងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។
វាក៏មានហានិភ័យដ៏ខ្មៅងងឹតមួយទៀត នៅពេលដែលមនុស្សអស់សង្ឃឹម និងគ្មានការងារធ្វើ៖ ការកេងប្រវ័ញ្ចកាន់តែរីកដុះដាល។ នៅពេលដែលគ្រួសារស្ថិតក្រោមសម្ពាធបំណុល ហើយជម្រើសការងារស្របច្បាប់មានកម្រិត មនុស្សងាយនឹងក្លាយជាគោលដៅសម្រាប់អ្នកជួញដូរ អ្នកជ្រើសរើសពលករខុសច្បាប់ និងការងារដែលគ្រោះថ្នាក់។
ការស្រាវជ្រាវសន្តិសុខក្នុងតំបន់ បានព្រមានថា បណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងប្រតិបត្តិការបោកប្រាស់បានពង្រីកខ្លួននៅក្នុងផ្នែកខ្លះនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ ដោយបង្កើតឱ្យមានហានិភ័យសន្តិសុខមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
កាលណារដ្ឋកាន់តែបរាជ័យក្នុងការផ្តល់ការងារដែលមានស្ថិរភាព និងការការពារជាមូលដ្ឋាន សេដ្ឋកិច្ចដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះ កាន់តែអាចស្រូបយកមនុស្សដែលងាយរងគ្រោះ។
វិបត្តិនេះ មិនមែនត្រឹមតែជារឿងព្រំដែនប៉ុណ្ណោះទេ។ វាបានបង្ហាញពីចំណុចខ្សោយដែលមានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលវិបត្តិព្រំដែនបានលាតត្រដាងឱ្យឃើញកាន់តែច្បាស់។ អ្នកវិលត្រឡប់មកវិញ កំពុងក្លាយជាជនរងគ្រោះទ្វេដងនៃប្រព័ន្ធមួយដែលមានការងារសមរម្យតិចតួចនៅក្រៅភ្នំពេញ ការការពារសង្គមខ្សោយនៅក្នុងខេត្តតាមជនបទ និងគំរូបំណុលដែលដាក់ទណ្ឌកម្មលើគ្រួសារនៅពេលដែលចំណូលធ្លាក់ចុះ។
កម្មវិធីរបស់រដ្ឋាភិបាលអាចកាត់បន្ថយការឈឺចាប់សម្រាប់មនុស្សមួយចំនួន ប៉ុន្តែបើប្រៀបទៅនឹងទំហំនៃតម្រូវការជាក់ស្តែង វាស្ថិតនៅឆ្ងាយណាស់។ ប្រសិនបើគ្មានការបន្ធូរបន្ថយបំណុលដែលរឹងមាំ និងច្បាស់លាស់ជាងមុន ការបង្កើតការងារតាមខេត្តជិតផ្ទះ និងសេវាកម្មដែលមានតម្លាភាពដែលប្រជាជនពិតជាអាចទទួលបានទេនោះ រលកនៃការត្រឡប់មកវិញនេះ ប្រថុយនឹងការក្លាយជាគ្រោះអាសន្នសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង ដែលនឹងបន្តរីកដុះដាល ទោះបីជាសម្រែកកាំភ្លើងបានស្ងប់ស្ងាត់ទៅហើយក៏ដោយ៕
