ជនភៀសសឹកតំបន់បឹងត្រកួន ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បាននិយាយនៅថ្ងៃពុធនេះថា ការស្នាក់នៅក្នុងជំរំជិតពីរខែមកនេះ ពួកគេប្រឈមធ្ងន់ធ្ងរទៅនឹងបញ្ហាជីវភាព និងផ្លូវចិត្ត ក្រោយរងការគំរាមកំហែងពីការឈ្លានពានរបស់យោធាថៃ។
ការណ៍នេះ ពួកគេទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលពន្លឿនយន្តការដោះស្រាយផ្ដល់ជាដី ផ្ទះសម្បែង និងមុខរបរ ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចរើខ្លួនពីវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរមិនធ្លាប់កើតមាន ចាប់ពីដឹងក្តីមកនេះ។
ការទាមទារជាថ្មីទៀតពីសំណាក់ជនភៀសសឹកនេះ បន្ទាប់ពីមានការអះអាងពីពលរដ្ឋតំបន់បឹងត្រកួនថាយោថៃបានព័ទ្ធយកផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន៤ភូមិ រួមមាន ភូមិបន្ទាយមានឫទ្ធិ ភូមិផ្លូវបំបែក ភូមិត្រពាំងសំរោង និងភូមិសាមគ្គី ក្នុងឃុំគោករមៀត ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ក្រោមសង្គ្រាមឈ្លានពានពីរដ្ឋាភិបាល និងយោធាថៃ ២១ថ្ងៃរហូតមានបទឈប់បាញ់ ។
ដោយឡែក ភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ដែលមានផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរជិត ១ពាន់ខ្នង ស្ថិតក្នុងឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ក៏ត្រូវបានយោធាថៃព័ទ្ធយកទាំងមូលដែរ ដោយបានពង្រាយទូកុងតឺន័រ រាំងខ្ទប់ផ្លូវ និងរាយបន្លាលួស មិនឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចេញ-ចូលឡើយ។
ជុំវិញរឿងនេះ កញ្ញា ល សុខប៉ាវ ជាជនភៀសសឹកនៅតំបន់បឹងត្រកួន នៅថ្ងៃទី២១ ខែមករានេះ បានលើកឡើងពីក្ដីបារម្ភផងដែរថា បច្ចុប្បន្នកញ្ញានិងពលរដ្ឋភៀសសឹកដទៃទៀត នៅមិនទាន់បានត្រលប់ទៅផ្ទះវិញនៅឡើយទេ ហើយកញ្ញាក៏បានព្យាយាមស្វែងរកការងារនៅតាមបណ្ដាខេត្តផ្សេងៗ ក្រែងអាចជួយសម្រួលបន្ទុកគ្រួសារ និងបំណុលបានខ្លះ តែនៅមិនទាន់រកបាននៅឡើយ។
កញ្ញាថា៖ «ចង់ថាយើងបែរតែខ្លួនមកយើងធ្វើបាយធ្វើទឹកនៅហ្នឹង គេងក៏នៅហ្នឹង ហើយសុខភាពចាប់ផ្ដើមលែងសូវល្អដូចមុនហើយបង ព្រោះតង់ដែលគេឱ្យហ្នឹង គេឲ្យជាក្ដារកុងប្លាគេយកមកដល់ដាក់លើដីហើយ ពួកខ្ញុំក្រាលកន្ទេលពីលើ ហើយគេង អ៊ីចឹងបើសិនជាមេឃភ្លៀងអាចនឹងសើមទឹកភ្លៀង ឬក៏ទឹកភ្លៀងហូរកាត់ហ្នឹង»។
កញ្ញាបន្តថា ប្រសិនបើបញ្ហានេះនៅបន្តអូសបន្លាយ ដោយគ្មានដំណោះស្រាយសមរម្យណាមួយដល់ពលរដ្ឋបានទេ នោះពលរដ្ឋចំនួន ៤ភូមិ មកពីតំបន់បឹងត្រកួនប្រមាណជាងមួយពាន់គ្រួសារនេះ នឹងប្រឈមខ្លាំងនូវបញ្ហាវិបត្តិផ្លូវចិត្ត និងវិបត្តិជីវភាពធ្ងន់ធ្ងរ។
កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំនឹងប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់បឹងត្រកួនទាំងអស់ សូមសំណូមពរដល់រដ្ឋាភិបាលឲ្យគាត់ជួយដោះស្រាយពួកខ្ញុំឲ្យលឿនបន្តិចមក ព្រោះរយៈពេលយូរដែរហើយ។ សូមរដ្ឋាភិបាលកុំទុកពួកខ្ញុំចោល ពួកខ្ញុំនៅតំបន់បឹងត្រកួននេះ ចង់ឆាប់បានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ទោះបីជាផ្ទះហ្នឹងត្រូវយោធាថៃបានដុតកម្ទេចក៏ដោយ ក៏ពួកខ្ញុំចង់ទៅមើលឱ្យឃើញផ្ទាល់ភ្នែក ចង់ទៅជាន់លើដីខ្លួនឯងម្ដងទៀត»។
មិនខុសអ្វីពីកញ្ញា សុខប៉ាវ អ្នកស្រី ឡេ តួនអ៊ី ពលរដ្ឋភៀសសឹកមកពីភូមិត្រពាំងសំរោង បច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តស្នាក់នៅជំរំភៀសសឹក បានរៀបរាប់ប្រាប់VODថា ពួកគាត់ជាងមួយពាន់គ្រួសារ ដែលកំពុងស្នាក់នៅជំរំភៀសសឹក កំពុងជួបការលំបាកខ្លាំង ដោយកង្វះស្បៀងអាហារ ទឹកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ បញ្ហាអនាម័យ ជំងឺឆ្លង ពិសេសវិបត្តិបំណុល ខណៈមិនទាន់អាចស្វែងរកការងារបានធ្វើ ឯផ្ទះនិងដីត្រូវបានយោធាថៃរំលោភយកទាំងស្រុង។
អ្នកស្រីបន្តទៀតថា សព្វថ្ងៃនេះ ពួកគាត់រស់ទាំងវេទនាក្រោមតង់តូចចង្អៀត តតាំងនឹងវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ដោយមានផ្ទះ មានដី តែមិនអាចវិលត្រលប់ដូចកាលមុន ឯប្រាក់ចំណូលក៏គ្មាន។
អ្នកស្រីថា៖ «ហ្នឹងហើយបងដូចការប្រើប្រាស់បន្ទប់ទឹក ទឹកហូប រៀងពិបាកប្រើមិនសូវគ្រប់ ការហូបចុកអី យើងរបៀបថាការចាយវាយហ្នឹង វាអត់មានចំណូលចឹងពិបាក ដល់ពេលអ៊ីចឹងទៅម្នាក់ៗពិបាកចិត្តចង់សតិអារម្មណ៍ អ្នកនៅនេះ សុទ្ធតែអត់ចំណូលទាំងអស់បង អ៊ីចឹងគឺពិបាកមែនទែន ការរស់នៅក៏ពិបាក នេះអត់ទាន់ភ្លៀង ចុះបើសិនជាខែភ្លៀងមិនដឹងពួកខ្ញុំនៅម៉េចទេ មិនដឹងពួកខ្ញុំនៅម៉េចទេ អ៊ីចឹងទៅចង់ឲ្យគាត់រកដំណោះស្រាយអ្វីឲ្យល្អជាងនេះ»។
បន្ថែមពីនេះ អ្នកស្រីស្នើឲ្យនាយករដ្ឋមន្រ្តី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជួយពន្លឿនការដោះស្រាយច្បាស់លាស់កុំឲ្យពួកគាត់រងចាំទាំងស្រពិចស្រពិល ដោយមិនដឹងថាមានដំណោះស្រាយបែបណា រួមផ្ដល់ជាជំនួយថវិកាខ្លះៗដល់ពួកគាត់ផង ដើម្បីសម្រួលលើការចំណាយផ្សេងៗ។
យ៉ាងណា បើតាមអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា និយាយនៅថ្ងៃទី២១ ខែមករានេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅតែតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំង ប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពជាបន្ដបន្ទាប់ បង្កឡើងដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់អធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ហើយជាសកម្មភាពមិនស្របទៅនឹងវិធានការកាត់បន្ថយភាពតានតឹង។
លោកបានលើកឡើងពីសកម្មភាពបង្កហេតុរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃថ្មីៗនេះ ដែលមានដូចជា ការតម្កល់រូបសំណាកព្រះពុទ្ធនៅលើទីតាំងតម្កល់រូបសំណាកព្រះវិស្ណុ ដែលពួកគេបានបំផ្លាញ ការដាក់រាយទូកុងតឺន័រនៅតំបន់បឹងត្រកួនជាដើម។
យ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ថា ដីភូមិនិងផ្ទះសម្បែងពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលកងទ័ពថៃដណ្តើមគ្រប់គ្រង និងទាមទារបាន ឬមិនបាននៅពេលណាទេ ហើយក៏មិនបាននិយាយពីដំណោះស្រាយជាក់លាក់ ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិជនភៀសសឹកដែលមិនទាន់អាចត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងវិញដែរ។
លោកថា៖ «សកម្មភាពបង្កហេតុរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ បានកើតនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ មានដូចជាការតម្កល់រូបសំណាកព្រះពុទ្ធបដិមានៅលើទីតាំងរូបសំណាកបដិមាព្រះវិស្ណុ ដែលត្រូវបំផ្លាញដោយជនជាតិថៃនៅតំបន់អានសេះ ខេត្តព្រះវិហារ ទីពីរការដាក់រាយទូកុងតឺន័រ ដើម្បីរារាំងផ្លូវនៅតំបន់បឹងត្រកួន ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ទីបីការកសាងមូលដ្ឋានដោយប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់នៅតំបន់បឹងត្រកួន»។
សម្រាប់អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន លោក ប៉ោ មករា យល់ថា ការបន្តអូសបន្លាយ ដោយមិនមានចំណាត់ការច្បាស់លាស់ជូនពួកគាត់ ខណៈពួកគាត់រួមរិតដោយវិបត្តិបំណុល គ្មានប្រាក់ចំណូលបែបនេះ នឹងធ្វើឱ្យពួកគាត់កាន់តែប្រឈមនឹងបញ្ហាសុខភាព រួមទាំងវិបត្តិផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរទៅពេលខាងមុខ។
ហេតុនេះ លោកគិតថា រដ្ឋាភិបាលគួរគិតគូរផ្ដល់ដំណោះស្រាយ និងចម្លើយច្បាស់លាស់ពីបច្ចុប្បន្នភាពដី និងផ្ទះ ឱ្យឆាប់រហ័សដល់ពួកគាត់ រួមទាំងសម្រួលលើបញ្ហាបំណុល និងការងារ មុខរបរជូនពួកគាត់ក្នុងគ្រាដ៏លំបាកនេះ។
លោកថា៖ «ដំណោះស្រាយអ្វីដែលសំខាន់នោះ គឺការបង្កើតមុខរបរគាត់មាននៅក្នុងការរកប្រាក់ចំណូលហើយ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការចំណាយ ដូចជា ការសងត្រឡប់ទៅវិញទៅលើគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ឬក៏ផ្ដល់បណ្ដាធនាគារផ្សេងៗ អ៊ីចឹងបញ្ហាទាំងអស់នេះ ជាបញ្ហាដែលដោះស្រាយដ៏ធំមួយសម្រាប់ផ្លូវចិត្តអស់ពួកគាត់ ពីព្រោះយើងដឹងថាបញ្ហានៅពេលដែលមានការជម្លៀស ឬក៏នៅក្នុងជំរំតែមួយ ដូច្នេះវាធ្វើឲ្យ បច្ចុប្បន្នកាន់តែស្រស់កាន់តែមានបញ្ហាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ពិសេសអនាគតកូនៗរបស់គាត់ ដែលកំពុងតែមិនមានភាពច្បាស់លាស់ និងការសិក្សារៀនសូត្រ ក៏ដូចជាបញ្ហាសុខភាព ក៏ដូចជាលំនៅឋានរបស់គាត់ រដ្ឋាភិបាលក៏ដូចជាអ្នកពាក់ព័ន្ធដែលធ្វើការងារពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាពួកគាត់គួរតែផ្តោតពិសេស គឺការបញ្ជូនព័ត៌មានទៅឲ្យពួកគាត់នឹងកាន់តែច្បាស់ កាន់តែយល់អំពីការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលជាមួយនឹងភាគីថៃ»។
យ៉ាងណាមិញ លោកគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការពន្លឿនផ្នែកការទូត ប្រព័ន្ធតុលាការពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ជាគន្លឹះសំខាន់បំផុតសម្រាប់កម្ពុជា ដែលអាចដាក់សម្ពាធលើភាគីថៃបាន។
ដោយឡែក នាយកគ្រប់គ្រងទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត ថ្លែងថា ក្នុងស្ថានភាពដែលផ្ទះសម្បែង ដី ដែលធ្លាប់រស់នៅតាំងពីយូរឆ្នាំមក ត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុងបែបនេះ ច្បាស់ណាស់មិនមានអ្នកទទួលយកបានឡើយ ដែលវាប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្តខ្លាំង។ ការណ៍នេះ លោកយល់ថា ដើម្បីជួយសម្រួលពួកគាត់ ថ្នាក់ដឹកនាំត្រួវពិនិត្យលើបញ្ហាទាំងនេះ ហើយពន្លឿនដោះស្រាយជូនគាត់។
លោកថា៖ «អ្វីដែលសំខាន់ គឺបំណុលរបស់ពួកគាត់ ក្រោយពីបាត់បង់មុខរបរហ្នឹង ត្រូវតែមានការអនុគ្រោះពីគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬក៏ធនាគារ ដើម្បីឲ្យគាត់ហ្នឹងមានលទ្ធភាពនៅក្នុងការរង់ចាំការដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់នេះ ត្រូវមានដំណើរការដោះស្រាយ យន្តការដោះស្រាយស្របគ្នាទាំងអស់ ទន្ទឹមនឹងការរង់ចាំនេះ យើងឃើញថា ពួកគាត់ត្រូវតែធានាបាននូវការរស់នៅដោយសមរម្យដែរ ពីអាជ្ញាធរដោយសមរម្យ ហើយត្រូវមានការដោះស្រាយជាដំណាក់ៗ ឬក៏ជាបន្តបន្ទាប់សម្រាប់ពួកគាត់»។
ទន្ទឹមនឹងនេះ កន្លងទៅ លោក ស៊ឹង សែនករុណា ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលគួរតែរៀបចំទីតាំងថ្មីជូនពលរដ្ឋតំបន់បឹងត្រកួនទាំង ៤ភូមិ រួមទាំង ភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានភាពកក់ក្តៅឡើងវិញ។
លោកបារម្ភថា ការរស់នៅដោយគ្មានលំនៅឋានច្បាស់លាស់បែបនេះ នឹងបង្កផលប៉ះពាល់ច្រើនដល់ពលរដ្ឋភៀសសឹក ជាពិសេសបញ្ហាបំណុល សេដ្ឋកិច្ច កូនៗបាត់បង់ការសិក្សា ចាំបាច់រដ្ឋាភិបាលត្រូវដោះស្រាយជាបន្ទាន់។
លោកថា៖ «ថ្នាក់ដឹកនាំឬក៏ទៅខាងស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវ ពាក់ព័ន្ធនឹងរកទីតាំងណាមួយ ដើម្បីឲ្យក្លាយទៅជាជម្រកសុវត្ថិភាពបណ្តោះអាសន្ន ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ មិនអាចឲ្យពួកគាត់រសាត់អណ្តែតរងចាំដោយមិនទាន់ដឹងពេលវេលាច្បាស់លាស់ ណាមួយនោះទេ ហើយវាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខាតពេលវេលា អំពីការរីកលូតលាស់របស់កុមារទាំងចំណេះដឹង ទាំងអាហាររូបត្ថម្ភ ឬក៏សុខភាពផ្សេងៗ អ៊ីចឹងចំណុចទាំងអស់នេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវទទួលខុសត្រូវ ជាពិសេសជំរុញទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ក្រោមបង្គាប់របស់ខ្លួន ឲ្យធ្វើកិច្ចការងារហ្នឹងជាបន្ទាន់ មិនអាចបណ្ដែតបណ្ដោយឲ្យរង់ចាំរហូតដល់មានដំណោះស្រាយទទួលបានដីធ្លីមកពីខាងភាគីថៃនោះទេ»។
ការឈ្លានពានរបស់យោធាថៃ រយៈពេល២១ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ រហូតដល់មានបទឈប់បាញ់នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋស្លូតត្រង់កម្ពុជាបាត់បង់ជីវិត ៣៣នាក់ និងរងរបួសជិត១០០នាក់។ រីឯជនស៊ីវិលដែលភៀសសឹកជិត ៧០ម៉ឺននាក់ ព្រមទាំងបានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលជាច្រើន មានផ្ទះ វត្តអារាម សាលារៀន ស្ពានថ្នល់ និងប្រាសាទបុរាណ ជាដើម។
ប៉ុន្តែបើគិតត្រឹមថ្ងៃទី១៩ខែមករានេះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ ឱ្យដឹងថា នៅមានជនភៀសសឹកជាង១២ម៉ឺននាក់ទៀត បន្តស្នាក់នៅក្នុងជំរំភៀសឹកនៅឡើយ ក្រោយថៃឈ្លានពានដណ្តើមកាន់កាប់ដីខ្មែរតាមបន្ទាត់ព្រំដែន៕
