កាសែតថៃ PPTHNews និងផេក Army Military Force បានរាយការណ៍អមដោយវីដេអូថា នៅថ្ងៃអង្គារនេះថា ទាហានខ្មែរមួយក្រុមបានប៉ះសម្តីគ្នា ជាមួយទាហានថៃ នៅច្រកអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលថៃនៅថាចុងចម ចំពេលមានទាហានថៃមួយក្រុមព្យាយាមរុលចូលមករាយបន្លាលួសនៅទីតាំងនោះ។
ការណ៍នេះ អ្នកតាមដានព្រមានថា ដីខ្មែរច្រើនកន្លែងទៀត ត្រូវថៃទន្ទ្រានចូលកាន់កាប់ដូចក្រោយការដែលថៃធ្វើសង្រ្គាមឈ្លានពានចំនួន២១ថ្ងៃ បើមេដឹកនាំកម្ពុជានៅតែមិនព្រមប្តឹងថៃទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដើម្បីទប់ស្កាត់ទេនោះ។
ពួកគេសំអាងការចល័តរុលចូលរាយបន្លាលួសពីសំណាក់យោធាថៃនេះ មិនមែនជារឿងចៃដន្យទេ ព្រោះវាបានកើតឡើងក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្រ្តីចាំផ្ទះថៃ លោក អនុធីន ជាបន្តបន្ទាប់បានចុះទៅដល់ទីតាំងកងទ័ពថៃឈរជើងលើដីខ្មែរថៃដណ្តើមបានថ្មីៗនេះ ហើយប្រាប់ទាហានរបស់ខ្លួនឱ្យបន្តពង្រីកព្រំដែនតាមផែនទីចោរខ្នាត ១/៥០ពាន់ ដែលលោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់ហៅថៃជាផែនទីចោរ។
កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមករានេះ ផេកយោធាថៃ Army Military Force បានទម្លាយវីដេអូថា ទាហានខ្មែរនិងទាហានថៃបានប៉ះទង្គិចពាក្យសម្តីគ្នាមួយប្រាវ ដោយទាហានខ្មែរបានស្រែកគំរាមឱ្យទាហានថៃ ឈប់សកម្មភាពរាយលួសបន្លារំលោភព័ទ្ធចូលដីខ្មែរនៅច្រកអូរស្មាច់។
លើសពីនេះ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករានេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីចាំផ្ទះថៃ លោក អនុធីន ចាន់វីរៈគុល ធ្វើដំណើរទៅលើកទឹកចិត្តកងទ័ពថៃនៅភូមិជោគជ័យ ភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិបឹងត្រកួន ដែលថៃទើបដណ្តើមបាន។
ប្រភពពីសារព័ត៌មានថៃជាច្រើន រួមទាំង ខាវសុត និង Amarin News បានដកស្រង់សម្តី លោក អនុធីន និយាយថា ទឹកដីនៅភូមិព្រៃចាន់ ជោគជ័យ និងតំបន់បឹងត្រកួន ជាទឹកដីថៃតាមផែនទីខ្នាត១/៥០ពាន់។
លោក អនុធីន ប្រាប់កងទ័ពថៃថា«អនុស្សរណៈយោគយល់ឆ្នាំ២០០០ (MOU 43) គ្មានប្រសិទ្ធភាពទេ ភាគីថៃយើងត្រូវបន្តប្រើផែនទីខ្នាត១/៥០ពាន់ ដើម្បីគ្រប់គ្រងទឹកដី ដែលឈ្លានពានបានពីកម្ពុជា»។
ជុំវិញបញ្ហា តំណាងរាស្រ្តបក្សប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន ប្រាប់VODនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករានេះថា សកម្មភាពយ៉ាងគឃ្លើនបន្តរាយលួសបន្លារំលោភចូលដីខ្មែររបស់យោធាថៃនេះ គឺច្បាស់ណាស់ពួកគេសំអាងលើផែនទីខ្នាត ១/៥០ពាន់ ដើម្បីលេបទឹកដីខ្មែរតាមព្រំដែន។
លោកបន្តថា ការឈ្លានពានលើកម្ពុជាកន្លងមក ដោយរាយលួសបន្លាព័ទ្ធយកប្រាសាទតាមាន់តូច តាមាន់ធំ ទ្រព្យភ្នំ ច្រកអានសេះ ភូមិជោគជ័យ ភូមិព្រៃចាន់ គឺថៃអនុវត្តតាមផែនទីចោរខ្នាត១/៥០ពាន់។
លោកបារម្ភថា បើថៃប្រើផែនទីខ្នាត១/៥០ពាន់ នឹងធ្វើឱ្យទឹកដីខ្មែរជាច្រើនបាត់ទៅប្រទេសថៃ ជាក់ស្តែងថ្មីៗនេះ យោធាថៃកំពុងសកម្មភាពរាយលួសបន្លាព័ទ្ធចូលដីខ្មែរនៅតំបន់ភ្នំខ្មោច ជាំតែ ខេត្តព្រះវិហារ។លោកថា៖ «ថៃនៅតែប្រើផែនទីខ្នាត១/៥០ពាន់ ដែលគូសដោយឯកតោភាគីថៃហ្នឹង ទៅដីរបស់យើងនឹងបាត់បង់បន្ថែមទៀតតំបន់ដែលគេអត់ទាន់យកបាន ដូចជា វាលឥន្ទ្រីយ៍ដូចជានៅភ្នំខ្មោច ៥មករាអីហ្នឹងថៃអាចនឹងដណ្តើមកាន់កាប់បន្ថែមទៀត តាមរយៈការចូលមករាយបន្លាលួសយកតែម្ដង ឬក៏អាចច្បាំងយកតែម្ដងហ្នឹង អាចនឹងបាត់បង់តំបន់ដទៃទៀតដែលគេចង់ ឥឡូវនេះគេកំពុងដេញទាហានយើងចេញពីភ្នំនិងចង្កេះភ្នំតាមជួរភ្នំដងរែកទាំងអស់»។
ម្យ៉ាងវិញទៀត លោក សំអាន យល់ថា សកម្មភាពរបស់លោក អនុធីន ចុះលើកទឹកចិត្តទាហានខ្លួន បង្ហាញឱ្យឃើញថា ថៃនឹងបន្តមហិច្ចតាលេបទឹកដីខ្មែរបន្ថែមទៀត តាមផែនទីខ្នាត១/៥០ពាន់របស់ថៃ។
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា អ្នកនយោបាយថៃ រួមទាំង លោក អនុធីន កំពុងប្រើយុទ្ធសាស្រ្តជំរុញឱ្យកងទ័ពថៃបន្តប្រើផែនទីខ្នាត១/៥០ពាន់ ដើម្បីឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរ ទាក់ទាញសំឡេងគាំទ្រចរន្តជាតិនិយមថៃ។
ការណ៍នេះ លោក សំអាន ជំរុញឱ្យមេដឹកនាំកម្ពុជាត្រូវពន្លឿនបញ្ជូនសំណុំរឿងព្រំដែនប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិ ICJ សហប្រធានកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងបារីស ដើម្បីទប់ស្កាត់មហិច្ចតាថៃឈ្លានពាន។
លោកថា៖ «ទង្វើរកមិនទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានរបស់ថៃ បង្ហាញថា ត្រកូលហ៊ុនអត់ខ្វល់ពីការបាត់បង់ទឹកដីធ្វើម៉េចឲ្យតែរក្សាអំណាចត្រកូលហ៊ុន បានឋិតថេរមិនខ្វល់ពីការឈ្លានពានពីសំណាក់ប្រទេសថៃ យកទឹកដីខ្មែរយើងបន្ថែមទៀតហើយ ឲ្យស្គាល់ទាហានថៃគេយកដីធ្លីផ្ទះសម្បែងរបស់ជាក្រដាស ទោះបីប្រជាពលរដ្ឋមិនអាចចូលទៅរស់នៅផ្ទះសម្បែងរបស់គាត់ បាននៅភូមិជោគជ័យភូមិព្រៃចាន់ បឹងត្រកួនថ្មដា ច្រកអានសេះក៏ដោយក៏គាត់អត់ខ្វល់អីអ៊ីចឹងខ្ញុំយល់ថា ក្រុមហ៊ុនគាត់ខ្វល់តែពីការការពារអំណាច»។
ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ថ្លែងនាថ្ងៃទី២៧ ខែមករានេះ បន្តបញ្ជាក់ជំហរថា កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែនណាមួយ ដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំង។ កម្ពុជាប្រកាន់ជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ក្នុងការការពារខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ ដែលបន្សល់ទុកដោយគណៈកម្មការព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ដោយគោរពគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ។
លោកថា៖ «កម្ពុជាប្រកាន់ជំហរម៉ឺងម៉ាត់ ក្នុងការការពារខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ ដែលបន្សល់ទុកដោយគណៈកម្មការព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ដោយគោរពគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែគោរពអនុសញ្ញាសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ផែនទី និងកំណត់ហេតុបោះបង្គោលព្រំដែនរបស់គណៈកម្មការបោះបង្គោលព្រំដែនឥណ្ឌូចិនសៀម ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀង និងឯកសារពាក់ព័ន្ធនានាដែលភាគីទាំងពីរ បានឯកភាពនាពេលកន្លងមក កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់នូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែនណាមួយ ដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំងនោះឡើយ»។
លើសពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានដែលជាសេនាធីការរបស់រដ្ឋាភិបាលបាននិយាយលើបណ្តាញសង្គមរបស់លោកនៅថ្ងៃទី២៧ខែមករានេះថា តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍កម្ពុជាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ៖ «ការគំរាមកំហែង ឬការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រឆាំងនឹងបូរណភាពទឹកដីរបស់រដ្ឋណាមួយ គឺជាការរំលោភបំពានចំពោះច្បាប់អន្តរជាតិ»។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត និយាយថា ការបន្តធ្វើសកម្មភាពរាយលួសបន្លាព័ទ្ធចូលដីខ្មែរនេះ លោកធ្លាប់រំឮកហើយថា ថៃព្យាយាមសង្កត់កម្ពុជាឱ្យទទួលយកផែនទីចោរខ្នាត១/៥០ពាន់របស់គេ ដើម្បីលេបទឹកដីខ្មែរតាមព្រំដែន។
លោកអះអាងថា សង្រ្គាមឈ្លានពានរបស់ថៃ មិនមែនជារឿងចៃដន្យ មិនមែនជាសង្រ្គាមបង្រ្កាបឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ ជាសង្រ្គាមដែលយោធាថៃចិញ្ចឹមចិត្តលេបទឹកដីខ្មែរតាមផែនទីចោរខ្នាត១/៥០ពាន់នេះ។
លោកបន្តថា ថៃនឹងបន្តប្រើផែនទីចោរនេះ ដើម្បីឈ្លានពានទឹកដីខ្មែរ គឺយោធាថៃនឹងបន្តសកម្មភាពរាយលួសបន្លារំលោភចូលដីខ្មែររើយៗ បើមេដឹកនាំកម្ពុជាមិនព្រមប្តឹងថៃទៅតុលាការអន្តរជាតិ ICJ ទេនោះ។
លោកថា៖ «ថៃកំពុងតែបន្តភាពរបស់ខ្លួនឈ្លានពាន ហើយរំកិលព្រំដែនចូលមកក្នុងទឹកដីខ្មែរជារៀងរាល់ថ្ងៃនេះ វាជារឿងដែលហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរនៅកម្ពុជាអាចនឹងថៃបន្តគ្រប់គ្រងកន្លែងផ្សេងដទៃទៀត បើកម្ពុជានៅតែស្ងាត់ស្ងៀមតែងចលនាអីខាងថៃគេស្ងាត់តែគេ មិនស្ងៀមស្ងាត់មែន ប៉ុន្ដែគេមិនបាញ់ទេ ប៉ុន្តែគេរំកិលចូលហើយដែលខ្មែរយើងស្ងាត់ហើយតែនៅស្ងៀមទៀត ស្ងៀមហើយថែមស្ងាត់ទៀតអ៊ីចឹងហើយស្ងាត់ឈឹងមកវិញ ម្ល៉ោះហើយបញ្ហាការដែល ដែលរដ្ឋាភិបាលធ្លាប់អះអាងថាថៃកំពុងតែប្រើផែនទីចោរផែនទីខ្នាតមួយហាសិបពាន់របស់ខ្លួន ដើម្បីរំលោភឈ្លានពានគ្រប់គ្រងតំបន់មួយចំនួននៅលើឥដ្ឋនៅក្នុងទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា និងឲ្យអ៊ីចឹងដែរ អ៊ីចឹងហើយហេតុអ្វីបានវាមិនព្រមជូនដំណឹងអំពីការប្ដឹងថៃហ្នឹងទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្ដរជាតិ»។
គួររំឮកថា កាលពីថ្ងៃទី២៤-២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ មានការចែកចាយវីដេអូលើបណ្តាញសង្គមថា យោធាថៃបានព្យាយាមរាយបន្លាលួសព័ទ្ធចូលដីខ្មែរនៅតំបន់ចរ១ ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងច្រកថ្មដូន ខេត្តឧត្តរមានជ័យ រួមទាំងតំបន់ភ្នំខ្មោច តំបន់ជាំតែ ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ជាដើម។
យ៉ាងណា ទោះថៃបើកការឈ្លានពានកម្ពុជាចំនួនពីរលើករួចមកហើយក្តី និងមានរយៈ៦ខែកន្លងមកនេះក្តី មេដឹកនាំកម្ពុជា ត្រូវបានគេអះអាងថា បានធ្វើនយោបាយប្រជាភិថុតិ ឬបំភ្លឺការពិតពីបំណងប្តឹងថៃទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ(ICJ) ដើម្បីបង្ហាញឆន្ទៈការពារបូរណភាពទឹកដី ទោះពលរដ្ឋខ្មែរច្រើនម៉ឺននាក់រងគ្រោះពីទង្វើថៃឈ្លានពាននេះ និងកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំយុត្តិធម៌ ពីលទ្ធភាពវិលទៅកាន់ភូមិកំណើតវិញ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកឃ្លាំមើលអះអាងថា គ្មានសម័យណាធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ទឹកដី ទៅប្រទេសជិតខាង ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពេលនេះទេ។
ក្រមព្រហ្មទណ្ឌមាត្រា៤៤០ ចែងថា «អំពើប្រគល់ឱ្យរដ្ឋបរទេស ឬភ្នាក់ងារបរទេស នូវដែនដីជាតិទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែកជាអំពើក្បត់ជាតិ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត»៕
