ខេត្តព្រះសីហនុ— បណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនដែលនៅពីក្រោយឧស្សាហកម្មឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា បានប្ដូរទិសដៅមកជ្រើសរើសយុវជនខ្មែរ ជំនួសការពឹងផ្អែកលើពលករបរទេស ដោយសារតែការបង្ក្រាបកាន់តែតឹងរ៉ឹងពីសំណាក់អាជ្ញាធរកម្ពុជា និងដោយសារតែភាពមិនប្រាកដប្រជានៃអំពើឆបោកជាសាកលនេះ ក្រោយមានសម្ពាធកាន់តែខ្លាំង។
ភាពមិនប្រាកដប្រជានេះ រួមមានទាំងការចាប់ខ្លួនជនជាតិចិនដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរ លោក ចេន ហ្ស៊ី (Chen Zhi) កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលអាជ្ញាធរអះអាងថាមានពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តាញឆបោកអនឡាញអន្តរជាតិទ្រង់ទ្រាយធំ និងការបង្រ្កាបកាន់តែខ្លាំងឡើង ក្រោយការចាប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្ស៊ី។
ការជ្រើសរើសកម្មករខ្មែរ ត្រូវបានគេមើលថាជាវិធីមួយ ដើម្បីបំពេញការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម និងកាត់បន្ថយការចាប់អារម្មណ៍ពីអាជ្ញាធរខ្មែរ ដែលបានចុះបង្រ្កាបទីតាំងអគារដែលមានជនបរទេសច្រើន។
បើតាមការសម្ភាសន៍កម្មករខ្មែរបច្ចុប្បន្ន និងអតីតកម្មករ ព្រមទាំងការសង្កេតផ្ទាល់របស់អ្នកសារព័ត៌មានវីអូឌី នៅក្រុងព្រះសីហនុ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ និងកាលពីដើមខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ទីតាំងសំខាន់មួយត្រូវបានអ្នកក្នុងតំបន់ហៅថា “អគារភ្លោះ” (Twin Buildings) ជាអគារខ្ពស់ ២១ជាន់ ស្ថិតនៅតំបន់China Town នៃក្រុងសីហនុដែលមានអគារខ្ពស់ៗជាច្រើន ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រតិបត្តិការឆបោកអនឡាញ ដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងបរទេស និងយុវជនខ្មែរជាច្រើននាក់។
ទោះជាយ៉ាងណា ក្រោយចាប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្ស៊ី អាជ្ញាធរកម្ពុជាបានចុះទៅបង្រ្កាបទីតាំងមួយចំនួនក្នុងតំបន់ China Town ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ក្នុងនោះក៏មានអគារភ្លោះផងដែរ។ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ អ្នកយកព័ត៌មានវីអូឌីបានចុះទៅដល់ទីតាំងអគារភ្លោះសារជាថ្មី ហើយសង្កេតឃើញថាស្ថានភាពខាងមុខអគារប្រែជាស្ងប់ស្ងាត់ លែងមានកម្មករខ្មែរ និងបរទេសមកធ្វើការដូចមុនទៀត។ តូបលក់អីវ៉ាន់នៅក្បែរនោះមួយចំនួន ក៏បិទទ្វារទាំងស្រុង។ ខ្លោងទ្វារអគារក៏លែងមានសន្តិសុខយាមកាមដូចមុន។
ក្រោមលក្ខខណ្ឌសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះដោយបារម្ភពីសុវត្ថិភាព អ្នកលក់ភេសជ្ជៈ និងអាហារនៅក្បែរនោះ ប្រាប់ថា អគារមួយនេះបានបិទចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ហើយថា ការបិទនេះបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ការលក់ដូររបស់គាត់យ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។
អ្នកលក់ភេសជ្ជៈនោះថ្លែងថា៖ «បិទអស់ហើយ។ ឥឡូវលក់ រកទិញបាយហូបមិនបានផង»។
អគារភ្លោះនេះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរបង្រ្កាប កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយជនបរទេសត្រូវបានរាយការណ៍ថា បានចាកចេញពីអគារមួយនេះ។ ប៉ុន្តែមុនពេលលោក ចេន ហ្ស៊ី ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ប្រតិបត្តិការឆបោកអនឡាញចេញពីអគារភ្លោះនោះ នៅតែអាចដំណើរការបាន។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកលក់ដូរមួយចំនួននៅជិតទីតាំងនោះ ប្រាប់វីអូឌី ដោយដោយសុំលាក់អត្តសញ្ញាណ ដើម្បីសុវត្ថិភាព និងក្នុងន័យបញ្ចៀសនូវផលប៉ះពាល់ដល់ការរកស៊ីរបស់ពួកគាត់។
អ្នកលក់ភេសជ្ជៈម្នាក់នៅជិតអគារនោះ និយាយកាលពីខែដើមខែមករាថា៖ «ឥឡូវ យើងមិនសូវឃើញជនបរទេសដូចមុនទេ ជាពិសេសជនជាតិចិន។ ឥឡូវភាគច្រើនគឺយុវជនខ្មែរ ជាពិសេសក្មេងស្រី វ័យក្មេងៗ ដែលធ្វើការនៅក្នុងអគារ»។
អ្នកលក់ដូរ និងអ្នកបើកកង់បីដែលធ្វើការនៅជុំវិញអគារនោះ និយាយថា ការងារនៅខាងក្នុង គឺជា“ការងារអនឡាញ” ប៉ុន្តែមិនមាននរណាម្នាក់អាចពន្យល់បានច្បាស់ថា កំពុងធ្វើអ្វីនៅខាងក្នុងនោះឡើយ ដែលវាបង្ហាញពីភាពសម្ងាត់ខ្ពស់នៃប្រតិបត្តិការ។
ក្នុងការចុះស្រាវជ្រាវកាលពីចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកសារព័ត៌មានវីអូឌី បានឃើញយុវជនខ្មែររាប់រយនាក់ កំពុងធ្វើការក្នុងអគារភ្លោះនេះ។ កម្មករខ្មែរមួយចំនួន និយាយថា ពួកគេត្រូវបានផ្ដល់ភារកិច្ចនៅផ្នែក “scripting” ដែលមានតួនាទីផ្ញើសារដែលបានរៀបចំជាមុន ជាភាសាបរទេស ដូចជា អ៊ីតាលី និងអេស្ប៉ាញ ទៅកាន់មនុស្សនៅក្រៅប្រទេស។
កម្មការិនីម្នាក់ និយាយថា នាងទទួលបានប្រាក់ខែ ៦០០ដុល្លារ ក្នុងមួយខែ មានកន្លែងស្នាក់នៅផ្តល់ជូន និងធ្វើការ ១២ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ចាប់ពីម៉ោង ២រសៀល ដល់ម៉ោង២យប់។
កញ្ញាប្រាប់វីអូឌីថា៖ «ខ្ញុំផ្ញើសារជាភាសាអេស្ប៉ាញ ដោយប្រើកម្មវិធីបកប្រែ។ ខ្ញុំមិនដឹងថាបន្ទាប់ពីនោះមានអ្វីកើតឡើងទេ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែស្វែងរកអតិថិជនឲ្យពួកគេប៉ុណ្ណោះ»។
កាលពីដើមខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ នារីពីរនាក់ដែលទើបបានចូលធ្វើការនៅអគារភ្លោះ និយាយថាពួកគេត្រូវបានបញ្ជាឲ្យស្វែងរកអតិថិជននៅ “New Mexico” ឬហៅថាញូម៉ិកស៊ីកូដែលជារដ្ឋមួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ពួកគេប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត ហើយប្រើប្រាស់កម្មវិធីបកប្រែ(Google Translate) ដើម្បីផ្ញើសារ។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេ និយាយថា នាងសម្រេចចិត្តឈប់ធ្វើការ ព្រោះមិនអាចរកអតិថិជនបាន។
កញ្ញានិយាយថា៖ «ខ្ញុំសម្រេចចិត្តឈប់ ព្រោះខ្ញុំរកអតិថិជនឲ្យពួកគេមិនបាន។ ខ្ញុំមិនចង់និយាយច្រើនទេ ព្រោះខ្ញុំខ្លាច»។
កម្មការិនីម្នាក់ទៀតដែលមានឈ្មោះថា លក្ខណ៍ និយាយថា នាងធ្វើការនៅទីនោះ ត្រឹមតែ៧ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ភារកិច្ចរបស់នាងគឺ “Adding contact” ដែលមានន័យថា ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង ដោយតាមដានអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមជាជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង។ នាងទទួលបានប្រាក់ខែ៥០០ដុល្លារ ក្នុងមួយខែ ធ្វើការ១២ម៉ោង ចាប់ពីម៉ោង៣រសៀល ដល់ម៉ោង៣ព្រឹក។
កញ្ញា លក្ខណ៍ និយាយថា៖ «ពេលដែលទាក់ទងជនជាតិកូរ៉េបានជោគជ័យ អ្នកគ្រប់គ្រងជនជាតិចិននឹងទាក់ទងបន្តទៀត»។
អ្នកសារព័ត៌មានវីអូឌី បានសម្ភាសន៍កម្មករខ្មែរមួយចំនួនទៀត ដែលបានពិពណ៌នានូវភារកិច្ចរបស់ពួកគេសុទ្ធតែស្រដៀងៗគ្នា។ ពួកគេនិយាយថា ការងាររបស់ពួកគេមានតែការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង ផ្ញើសារទៅជនបរទេស ដោយប្រើកម្មវិធីបកប្រែ។
កម្មករម្នាក់ជាបុរសអាយុ១៩ឆ្នាំ និយាយថា៖ «ពួកគេឲ្យបញ្ជីឈ្មោះមកយើង ហើយប្រាប់ថាមនុស្សទាំងនេះស្ថិតនៅអេស្ប៉ាញ និងអ៊ីតាលី។ ខ្ញុំផ្ញើសារដោយប្រើកម្មវិធីបកប្រែ។ ពេលមានអ្នកឆ្លើយតប ខ្ញុំគ្រាន់តែបញ្ជូនទៅឲ្យអ្នកគ្រប់គ្រង»។
ចំណែក កម្មករស្រ្តីវ័យ២២ឆ្នាំម្នាក់ និយាយថា អ្នកគ្រប់គ្រងជនជាតិចិនជាអ្នកសម្រេចចិត្តគ្រប់យ៉ាងក្នុងការជ្រើសរើសអតិថិជនឲ្យកម្មករខ្មែរទាក់ទងទៅ ដើម្បីបោកបញ្ឆោតតាមអនឡាញ។
កញ្ញានិយាយថា៖ «ពួកគេប្រាប់ថាអតិថិជនស្ថិតនៅអឺរ៉ុប និងកូរ៉េខាងត្បូង។ យើងមិនស្វែងរកដោយខ្លួនឯងទេ។ គណនី TikTok និងស្គ្រីប ត្រូវបានផ្តល់ដោយអ្នកគ្រប់គ្រងជនជាតិចិន»។
ទោះបីជាអគារភ្លោះនេះ ធ្លាប់ត្រូវបានវាយឆ្មក់ក៏ដោយ ប្រតិបត្តិការនៅតែបន្ត។ អគារនេះ មានការយាមកាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដោយមានអ្នកសន្តិសុខប្រមាណ១០នាក់ ឈរការពារនៅច្រកទ្វារចូលអគារ។
កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ អ្នកសារព័ត៌មានវីអូឌីបានឃើញរថយន្តក្រុង៤៥កៅអី ដឹកកម្មករពីកន្លែងស្នាក់នៅមកធ្វើការនៅអគារភ្លោះនេះ។
អ្នកយកព័ត៌មានវីអូឌី បានសង្កេតឃើញ កម្មករខ្មែរនិងបរទេសចេញចូលអគារភ្លោះ គ្រប់ពេលវេលា ទាំងថ្ងៃទាំងយប់។ ក្នុងនោះ អ្នកសារព័ត៌មានបានកត់ត្រាការប្តូរវេនការងាររបស់កម្មករជាបន្តបន្ទាប់។ កម្មករខ្លះមកកន្លែងការងារ ដោយដើរ ខ្លះជិះម៉ូតូ ខ្លះជិះកង់បី ឬតុកតុក និងកម្មករខ្លះទៀតចេញចូលអគារភ្លោះនោះ ដោយជិះរថយន្តរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ចំណែកបុរសជាសន្តិសុខជាអ្នកផ្លុំកញ្ចែ ជូនដំណឹងអំពីការចូលចេញរថយន្ត ដើម្បីសម្រួលចរាចរណ៍។
ទោះជាយប់ជ្រៅក៏ដោយ អាជីវកម្មជុំវិញនៅតែរវល់ ដោយបម្រើអាហារ ភេសជ្ជៈ និងសម្ភារៈចាំបាច់ដល់កម្មករ។ ពន្លឺភ្លើងនៅក្នុងបន្ទប់ជាច្រើននៅតែភ្លឺរហូតដល់យប់ជ្រៅ បង្ហាញថាសកម្មភាពនៅខាងក្នុងមិនឈប់សម្រាកឡើយ។
បើមើលពីចំហៀងអគារភ្លោះដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាកន្លែងបោកប្រាស់នេះ គេឃើញមានកាស៊ីណូឈ្មោះ “Forever Gold Casino” ប៉ុន្តែកាស៊ីណូមួយនេះមិនដំណើរការឡើយ។ ផ្លាកនេះត្រូវបានគេមើលថា ប្រើដើម្បីលាក់បាំងគោលបំណងពិតប្រាកដនៃប្រតិបត្តិការបោកប្រាស់ចេញពីអគារទាំងនេះ។ ប៉ុន្តែឈ្មោះកាស៊ីណូត្រូវបានបិទបាំង បន្ទាប់ពីអគារភ្លោះត្រូវបានបិទទ្វារ។
វីអូឌី បានព្យាយាមទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយ ពីអ្នកនាំពាក្យខេត្តព្រះសីហនុ លោក ឡុង ឌីម៉ង់ តាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាមកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាពុំទទួលការឆ្លើយតបឡើយរហូតមកដល់ម៉ោងផ្សាយនេះ។
លោក Jacob Sims អ្នកជំនាញស្រាវជ្រាវអំពីឧស្សាហកម្មបោកប្រាស់អនឡាញនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ថ្លែងថា ការប្រើប្រាស់កម្លាំងក្នុងស្រុក ជាការបន្ថែមទៅលើកម្លាំងបរទេស ខណៈមានភាពមិនប្រាកដប្រជាជាច្រើន ក្នុងឧក្រិដ្ឋកម្មបោកប្រាស់កំពុងកើតឡើង ដូចជា ការវាយប្រហាររបស់ថៃ ទៅលើទីតាំងឆបោកអនឡាញនៅតាមព្រំដែន ការដាក់ទណ្ឌកម្មពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រតិបត្តិការអនុវត្តច្បាប់ដឹកនាំដោយអាជ្ញាធរចិនជាដើម។
បើតាមលោក Jacob Sims ការរកឃើញថា ឧក្រិដ្ឋជនប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មខ្មែរ «ពិតជាភស្តុតាងល្អមួយ» ដែលបង្ហាញថា ការជ្រើសរើសការងារក្នុងស្រុក និងការជួញដូរមនុស្សកំពុងកើនឡើង។
គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយការចាប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្ស៊ី ទីតាំងប្រតិបត្តិការឆបោកអនឡាញមួយចំនួនត្រូវបានចុះបង្រ្កាប ដែលបង្កភាពភ័យខ្លាចដល់ទីតាំងអនឡាញផ្សេងទៀត។ ទីតាំងឆបោកអនឡាញមួយចំនួននៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមឲ្យកម្មករបរទេសចាកចេញ ដោយសេរី ដែលពីមុនពួកគេមិនអាចចេញពីទីតាំងអគារបានឡើយ។ ជនបរទេសមួយចំនួនរួមមាន ជនជាតិចិន ឥណ្ឌូនេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា ប៉ាគីស្ថាន និងជនបរទេសស្បែកខ្មៅផ្សេងទៀត ចាប់ផ្តើមស្វែងរកជំនួយពីស្ថានទូតរបស់ពួកគេក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយសារពួកគេមិនមានលិខិតឆ្លងដែន មិនមានឯកសារត្រឹមត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់រស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងខ្វះខាតថវិកា ដើម្បីធ្វើដំណើរទៅស្រុកកំណើតរបស់ពួកគេវិញ៕
