អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ប្រទេសថៃគឺជាបង្អែកសុខភាពដ៏សំខាន់សម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ចាប់ពីអ្នកមានទ្រព្យធនដែលទៅវះកាត់នៅទីក្រុងបាងកក រហូតដល់ពលករចំណាកស្រុកជាងមួយលាននាក់ដែលប្រើប្រាស់សេវាសុខភាពថៃ។
ប៉ុន្តែការឈ្លានពានរបស់ថៃដែលបានផ្ទុះចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ លែងចង់ទៅព្យាបាលនៅថៃដូចមុនទៀតហើយ។
ការបដិសេធនេះ មិនមែនត្រឹមតែដោយសារការបិទព្រំដែនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺមកពីការបាត់បង់ទំនុកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដែលបង្កឡើងដោយសង្គ្រាមព័ត៌មាន ការបាញ់បោះប៉ះចំមន្ទីរពេទ្យ និងការងាកទៅរកសេវាសុខភាពនៅវៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរីវិញ។
ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលបានចំណាយថវិកាជាតិប្រមាណ ៥៥០ លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងច្បាប់ថវិកាឆ្នាំ ២០២៥ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសុខាភិបាលក្នុងស្រុក ក៏កម្ពុជានៅតែប្រឈមនឹងកង្វះខាតមន្ទីរពេទ្យទំនើប និងគ្រូពេទ្យជំនាញ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅតែបង្ខំចិត្តស្វែងរកការសង្គ្រោះជីវិត ពីប្រទេសជិតខាងផ្សេងទៀត។
មូលហេតុចម្បងនៃវិបត្តិនេះ គឺវិវាទទឹកដីនៅតាមព្រំដែនដែលបានរីករាលដាល ពីការប៉ះទង្គិចគ្នាតិចតួច ទៅជាការប្រើប្រាស់អាវុធពេញទំហឹង។
ភាពតានតឹងបានចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ហើយបានឈានដល់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់បំផុតនៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ជាមួយនឹងការបាត់បង់ជីវិតទាហាននៅតំបន់ត្រីកោណមរកត។ រហូតដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ការប្រយុទ្ធគ្នាបានក្លាយជាសង្គ្រាមធំ ដែលមានការប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំ និងយន្តហោះចម្បាំង។
ចំណុចដែលធ្វើឱ្យសាធារណជនលែងហ៊ានទៅព្យាបាលនៅថៃ គឺនៅពេលដែលមានការរាយការណ៍នាថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ អំពីការបាញ់ផ្លោងប៉ះចំមន្ទីរពេទ្យភ្នំដុងរ៉ាក់ក្នុងខេត្តសុរិន្ទ និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកមួយក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានធ្វើឱ្យមន្ទីរពេទ្យលែងជាកន្លែងសុវត្ថិភាពសម្រាប់មនុស្សធម៌ទៀតហើយ ប៉ុន្តែបែរជាក្លាយជាគោលដៅដែលមានគ្រោះថ្នាក់ ដែលបង្កជាការភ័យខ្លាចដល់អ្នកជំងឺកម្ពុជាក្នុងការឆ្លងដែនទៅព្យាបាល។
បន្ថែមលើជម្លោះយោធា ការបន្តបិទច្រកព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាកំណើននៃការរើសអើងជាតិសាស្ត្រ និងចរន្តជាតិនិយមលើបណ្តាញសង្គម បានរីករាលដាលយ៉ាងខ្លាំងដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជា។
បន្ទាប់ពីឃើញព័ត៌មានអំពីការធ្វើបាបទាហានខ្មែរពីសំណាក់កងទ័ពថៃនៅចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ អ្នកមានឥទ្ធិពលក្នុងអ៊ីនធឺណិតបាននាំគ្នាបំផុសឱ្យមានការឈប់ប្រើប្រាស់ទំនិញ និងសេវាកម្មថៃ ដោយប្រើស្លោកានថាការទិញទំនិញថៃ គឺដូចជាការផឹកឈាមទាហានខ្លួនឯង។
គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ការឈប់ទៅព្យាបាលនៅថៃបានក្លាយជាការវាស់ស្ទង់សេចក្តីស្នេហាជាតិ។ យោងតាមរបាយការណ៍ពីបណ្តាញមន្ទីរពេទ្យ ប៊ុមរុងរ៉ាត់ (Bumrungrad) ក្នុងត្រីមាសទី ២ ឆ្នាំ២០២៥ បានបង្ហាញថា ចំនួនអ្នកជំងឺកម្ពុជាដែលហោះទៅព្យាបាលបានធ្លាក់ចុះដល់ទៅ ២៨.៥%។ សូម្បីតែក្នុងពេលមានបទឈប់បាញ់ក៏ដោយ ក៏ភាពភ័យខ្លាច និងស្មារតីជាតិនិយមបានធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺសុខចិត្តពន្យារពេលវះកាត់ ឬជ្រើសរើសទៅប្រទេសផ្សេងជំនួសវិញ។
ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ វៀតណាមបានក្លាយជាគោលដៅចម្បងដែលទទួលផលពីការផ្លាស់ប្តូរនេះ។ យោងតាមការស្ទង់មតិមួយរបស់មន្ទីរពេទ្យ Sunrise Japan ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ បានបង្ហាញថា ជនជាតិកម្ពុជាដល់ទៅ ៧៦% នៃអ្នកស្វែងរកសេវាសុខភាពក្រៅប្រទេសសរុបជាង ២១០,០០០ នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ បានសម្រេចចិត្តរើសយកវៀតណាមជាគោលដៅទីមួយ។
មូលហេតុគឺដោយសារគ្រូពេទ្យវៀតណាមមានជំនាញ បច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងមានតម្លៃថោកជាងថៃ ឬសិង្ហបុរីពី ៣០% ទៅ ៥០%។ ទីក្រុងហូជីមិញ បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពសម្រាប់ជនជាតិកម្ពុជា ដោយមានទាំងសេវារថយន្តសង្គ្រោះ និងការធ្វើដំណើរងាយស្រួលពីភ្នំពេញ ស្របពេលដែលមន្ទីរពេទ្យជោរៃ-ភ្នំពេញ ក៏បានទទួលអ្នកជំងឺក្នុងស្រុកជាង ១១៧,០០០ នាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំផងដែរ។
ចំណែកឯម៉ាឡេស៊ីវិញ ក៏បានព្យាយាមទាក់ទាញអ្នកជំងឺកម្ពុជាសម្រាប់ការព្យាបាលឯកទេសកម្រិតខ្ពស់។ តាមរយៈយុទ្ធនាការ «ឆ្នាំទេសចរណ៍វេជ្ជសាស្ត្រម៉ាឡេស៊ី ២០២៦» ឬជាភាសាអង់គ្លេស Malaysia Year of Medical Travel 2026 ដែលបានដាក់ឱ្យដំណើរការនៅថ្ងៃទី ២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ ម៉ាឡេស៊ីបានបង្ហាញខ្លួនជាគោលដៅប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។
យោងតាមស្ថិតិដែលបង្ហាញដោយក្រុមប្រឹក្សាទេសចរណ៍វេជ្ជសាស្ត្រម៉ាឡេស៊ី (MHTC) ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៥ ចំនួនអ្នកជំងឺកម្ពុជាទៅម៉ាឡេស៊ីបានកើនឡើង ១៤.៩៣% ដោយសារពួកគេជឿជាក់លើស្តង់ដារអន្តរជាតិ និងដោយសារម៉ាឡេស៊ីគ្មានបញ្ហាជម្លោះនយោបាយជាមួយកម្ពុជា ដូចជាប្រទេសថៃឡើយ។
ចំពោះការព្យាបាលជំងឺធ្ងន់ៗបំផុត សិង្ហបុរីនៅតែជាជម្រើសដំបូងសម្រាប់ក្រុមឥស្សរជនកម្ពុជា។ បើទោះជាតម្លៃថ្លៃខ្លាំង ប៉ុន្តែសិង្ហបុរីផ្តល់នូវសុវត្ថិភាព និងបច្ចេកវិទ្យាកម្រិតពិភពលោកនៅមជ្ឈមណ្ឌល ដូចជា Health City Novena ជាដើម។
ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលក្នុងតំបន់ឆ្នាំ ២០២៥ បានបែងចែកជាថ្នាក់យ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយមានវៀតណាមសម្រាប់អ្នកជំងឺទូទៅ ម៉ាឡេស៊ីសម្រាប់អ្នកជំងឺឯកទេស និងសិង្ហបុរីសម្រាប់ការព្យាបាលកម្រិតខ្ពស់បំផុត ដែលទាំងអស់នេះបានមកជំនួសតំណែងនាំមុខរបស់ថៃក្នុងទីផ្សារអ្នកជំងឺកម្ពុជា។
ការបន្តពឹងផ្អែកលើបរទេសនេះ បានបង្ហាញពីបញ្ហានៅទ្រឹងនៃវិស័យសុខាភិបាលក្នុងស្រុក។ យោងតាមទិន្នន័យឆ្នាំ ២០២៥ សន្ទស្សន៍គ្របដណ្តប់សុខភាពជាសកល (UHC) របស់កម្ពុជាមានត្រឹម ៥៨ ពិន្ទុ ដែលទាបជាងវៀតណាម (៦៨) និងថៃ (៨២)។
បញ្ហាធំ គឺគម្លាតរវាងទីក្រុង និងជនបទ ដោយគ្រូពេទ្យជំនាញជិត ៧៥% ប្រមូលផ្តុំតែនៅភ្នំពេញ។ វិស័យរដ្ឋផ្តល់សេវាបានតែ ២០% ប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែល ៨០% ទៀតពឹងផ្អែកលើវិស័យឯកជនដែលការគ្រប់គ្រងនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។
វិស័យសុខាភិបាលក្នុងស្រុកក៏ប្រឈមនឹងការខ្វះខាតបុគ្គលិកជំនាញថ្នាក់កណ្តាល ដែលជាអ្នកជួយរុញច្រានគោលនយោបាយឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។
លើសពីនេះ ការហូរចេញនៃគ្រូពេទ្យពូកែៗទៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីស្វែងរកប្រាក់ខែ និងបរិយាកាសការងារល្អជាង ក៏ជាក្តីបារម្ភធំមួយដែរ។ ការបាត់បង់ធនធានមនុស្សនេះធ្វើឱ្យមន្ទីរពេទ្យក្នុងស្រុក មិនអាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការដែលធ្លាប់បម្រើដោយស្ថាប័នថៃបានឡើយ។
វិបត្តិមួយទៀត គឺការត្រឡប់មកវិញនៃពលករជិតមួយលាននាក់ពីថៃក្នុងអំឡុងខែមិថុនា ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥។ ពលករទាំងនេះជួបការលំបាកខ្លាំង ដោយសារបំណុលមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងសុខភាពទ្រុឌទ្រោម។ លំហូរមនុស្សដ៏ច្រើននេះបានធ្វើឱ្យមន្ទីរពេទ្យតាមព្រំដែនជួបសម្ពាធយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺឆ្លងនៅតាមជម្រកនានា។
ទោះបីជាមានផែនការយុទ្ធសាស្ត្រសុខាភិបាល ២០២៥-២០៣៤ (HSP4) ក៏ដោយ ប៉ុន្តែការចំណាយខ្ពស់ពីហោប៉ៅពលរដ្ឋផ្ទាល់ ដែលមានរហូតដល់ជាង ៦០% នៃចំណាយសុខភាពសរុប នៅតែបន្តធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តសាធារណៈ។
សរុបមក ជម្លោះរវាងកម្ពុជា និងថៃក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ បានក្លាយជាកាតាលីករសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរផែនទីសេដ្ឋកិច្ចសុខាភិបាលក្នុងតំបន់។ ការភ័យខ្លាចដែលកើតចេញពីការបាញ់ផ្លោងមន្ទីរពេទ្យព្រំដែន បានបំផ្លាញទំនាក់ទំនងមនុស្សធម៌ដែលមានជាយូរមកហើយ និងបានបង្វែរទិសដៅអ្នកជំងឺទៅកាន់វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរីជាអចិន្ត្រៃយ៍។
ទោះបីកម្ពុជាកំពុងប្រឹងប្រែងវិនិយោគ ក៏វានៅតែជាការប្រកួតប្រជែងដ៏លំបាក ខណៈជំងឺមិនឆ្លងកំពុងកើនឡើងលើសជំងឺឆ្លង។ រហូតទាល់តែមានគ្រូពេទ្យគ្រប់គ្រាន់ និងមន្ទីរពេទ្យទំនើបនៅទូទាំងប្រទេស សុខភាពរបស់ពលរដ្ឋភាគច្រើននឹងនៅតែផ្ញើលើប្រទេសជិតខាងថ្មីៗ ដែលធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងសុខាភិបាលជាមួយថៃកាលពីមុន ក្លាយជាជំពូកដ៏ឈឺចាប់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេស៕
