ការបន្តឃុំខ្លួនសកម្មជន២៣តុលា រង​ការ​រិះ​គន់​​ថា​​​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​​យក​ជីវិត​មនុស្ស​ទៅ​លេង​សើច មិន​​ឯក​រាជ្យ​ពីបក្ស​​នយោ​បាយ

តុលាការ​​កំពូល នៅ​​ថ្ងៃ​ចន្ទ បដិសេធ​សំណើរ​សុំ​ដោះ​លែង​​​ឱ្យ​​មាន​​សេ​រីភាព លើ​​​សកម្ម​ជន​​២៣​តុលា ក្រុម​លោក ស៊្រុន ស្រ៊ន ដោយ​ថាតុលាការ​កំពូល​សម្រេច​តម្កល់សាល​ដីកា​របស់សាលាឧទ្ធរណ៍​ទុកជាបានការ​​ ខណៈ​ការ​បន្ត​​ឃុំ​​ខ្លួន​​សកម្ម​ជន​២៣​តុលា ត្រូវ​​បាន​​អ្នក​ឃ្លាំ​​មើល ​​​​​រិះ​គន់​​​​​​ពី​នីតិវិធី​​​របស់​​​​តុលាការ ថា​ហាក់យក​​ជីវិត​មនុស្ស​ទៅ​លេង​​សើច និ​ងមិនឯករាជ្យ​ពី​បក្ស​​នយោ​បាយ ដោយ​សារ​ពួកគេ​ជាប់ឃុំ​២ភាគ៣នៃស្ថានទម្ងន់​ទោស​២ឆ្នាំមក​​ហើយ។

ការ​រិះគន់​នេះ ធ្វើឡើង​ស្រប​ពេល​ដែល​តុលាការ​កំពូល​ នៅថ្ងៃទី​០២ ខែ​កុម្ភៈ​នេះ បាន​បើកសវនាការ​លើ​បណ្តឹង​សារទុក្ខ​សុំ​​ដោះ​លែង​​​ឱ្យ​​មាន​​សេរីភាព និ​ងស្នើសុំចំពោះ​ពេលសវនាការ​​របស់​ជន​ជាប់​ចោទ​ក្នុង​ឃុំ​លើ​សកម្ម​ជន​២៣​តុលា ដែល​រួម​មាន កញ្ញា ភឹង សោភា លោក ស្រ៊ុន ស្រ៊ន និង​លោក សាន សិទ្ធ ពី​បទ «ញុះ​ញង់​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ភាព​វឹក​វរ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ដល់​សន្តិ​សុខ​សង្គម»។

មេធាវីការ​ពារ​ក្តីឱ្យ​សកម្មជន​២៣តុលា លោក ឯ​ម​ ចន្ថា មាន​ប្រសាសន៍ថា ក្នុង​សវនាការ​ តុលាការ​កំពូល​បាន​សម្រេច​​តម្កល់សាលដីកា​របស់​តុលាការ​ថ្នាក់ទាបទុកជា​បានការ ដោយ​​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​សកម្មជន​២៣តុលាទាំង​៣រូប ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ដដែល ក្រោម​ហេតុ​ផល​ថា​ការសម្រេច​របស់សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញទុក​ជាបានការ។

លោកថា៖ «តុលាការ​​​កំពូល​ បាន​បញ្ជាក់និង​បកស្រាយ​ច្បាស់ហើយ អ្វី​ដែល​យើ​ងលើកឡើង​ថា​ រយៈពេល​មួយ​​ខែ​ តាម​រយៈ​ការ​ប្តឹង​សាលក្រម​នេះ ​វាមានការ​ភ័ន្ត​ច្រឡំ ព្រោះ​ច្បាប់​គេ​និយា​យ​​អំពី​​ការ​ដោះ​​​លែង ការ​ឃុំ​ខ្លួន បើ​ប្តឹង​​ទាំង​ឡាយ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​​​ការ​ឃុំ​ខ្លួន​ គឺ​ធ្វើ​ឡើ​ងក្នុង​កំឡុង​​​កំណត់​ក្នុង​ច្បាប់​តែ​ ៥ថ្ងៃទេ បើផុត​ពី​៥ថ្ងៃវា​ខុស​នឹ​ង​ច្បាប់ មាន​ន័យ​ថា​​ហួស​សុពលភាព​ត្រូវ​​ប្តឹង​ ដូច្នេះតុលាការ​​កំពូល​បាន​តម្កល់​សាលដីកា​​​របស់​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​ភ្នំពេញ ​ទុក​ជាបានការ ហើយ​បដិសេធ​បណ្តឹង​របស់​មេធាវីទាំង​២នាក់​ចោល​[…] ខ្ញុំយល់ថា គឺ​ជាការ​បំភ្លឺរបស់​តុលាការ​កំពូល ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​យើ​ងជៀស​ផុត​ពីការ​ភ័នច្រឡំ​តទៅ​ទៀត​នៅ​ករណីក្រោយ​ៗ​ផ្សេ​ង​ទៀត»។

ចំណែក ​កញ្ញា ភឹង សោភ័ណ បងស្រីរបស់កញ្ញា ភឹង សោភា បាន​បង្ហាញការ​សោក​ស្តាយ​ដែល​​​តុលាការ​​សម្រេច​​តម្កល់​សាលដីកា​របស់​តុលាការ​ថ្នាក់​ទាប​ ទុក​ជា​បាន​ការ។​ យ៉ាងណា កញ្ញា​សង្ឃឹមថា សាលា​ដំបូង​រាជធានីភ្នំពេញ នឹង​ពន្លឿន​​នីតិវិធី​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌សម្រាប់​​​សកម្មជន​២៣។

កញ្ញាថា៖ «ព្រោះ​ដោយសារ​នីតិវិធី​នៅ​កំពូល​នេះ គឺ​​បាន​តម្កល់​អាហ្នឹង​ចាត់ទុកជា​បាន​ការ​ហើយ ចឹង​​មានតែ​ស្នើ​សុំ​ឱ្យ​មានការ​ពន្លឿននីតិវិធី​នៅ​សាលា​ដំបូង​ ឱ្យ​កាន់​តែ​​​​ឆាប់​រហ័ស ព្រោះ​មក​ដល់​ឥលូវ​នេះ​គាត់​បានជាប់​ឃុំ​​រហូត​ដល់ ១៨ខែ​ជាង​ហើយ [] ចឹងហើយ​បាន​ជា​ស្នើ​​សុំ​ឱ្យ​គាត់​នៅ​ខាង​ក្រៅ ឬស្នើ​ឱ្យគាត់​ហ្នឹង​ខាង​តុលាការ​ពន្លឿន​នូវ​នីតិវិធី ព្រោះ​ផល​លំបាក​ជា​ច្រើន​ដែល​រង​ចាំ​គាត់មកដោះស្រាយ ហើយ​និង​រង​ចាំ​គាត់​ចូលរួម​ជួយ​ជា​គំនិត ជា​ពិសេសមើល​ឃើញ​​ថា អត់មានអ្នក​ចែក​រំលែក​​​​​អំពី​ច្បាប់ ដូចជា​ការ​ផ្សាយ​ផ្ទាល់​តាម​ផេក​តាមអីផ្សេង​ៗ ​ចឹង ពលរដ្ឋ​គឺ​ពិត​ជា​ចង់រៀន​អំ​ពីច្បាប់​ ចង់​​រៀន​ពីកិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ជា​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ដដែល​ចឹង»

សកម្មជនផ្សព្វផ្សាយ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ទីក្រុ​ងបារីស​២៣តុលា លោក ស៊្រុន ស៊្រន កញ្ញា ភឹង​ សោភា និង​​​​​លោក សាន សិទ្ធ ត្រូវសមត្ថកិច្ច​​ចាប់​ខ្លួន​កាលពី​​ថ្ងៃ​​​ទី​​២៣ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៤ ដោយ​ចោទ​​ពីបទ ​ញុះ​ញង់​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ភាព​​វឹក​វរ​​ធ្ងន់​​ធ្ងរ​​ដល់​​សន្តិ​សុខ​​សង្គម។ ការ​ចាប់​ខ្លួន​នេះ ធ្វើ​ឡើង​ភ្លាមៗ បន្ទាប់​ពី​ពួក​គេ​បាន​និយាយ​ពី​គុណ​សម្បត្តិ និង​​គុណ​វិបត្តិ​នៃកា​រ​បញ្ចូល​​ខេត្ត​ចំនួន​៤ របស់​កម្ពុជា ​​ទៅ​​ក្នុង​​កិច្ច​​សហ​ប្រតិ​បត្តិ​​ការ​​ត្រីកោណ​អភិវឌ្ឍន៍​ជាមួយ​ប្រទេស​វៀត​ណាម​ និង​ឡាវ (CLV)។

មន្ត្រីផ្នែកអង្កេតជាន់ខ្ពស់​នៃ​សមាគម​ការ​ពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដ​ហុក លោក យី សុខសាន្ត បន្ត​រិះ​គន់​នីតិវិធី​​​របស់តុលាការ​ថា​មាន​ភាព​ខ្ជីខ្ជា ខណៈជនជាប់​ចោទ​ដែលជា​សកម្មជន​២៣​តុលា​នេះ បានជាប់ឃុំ​ជាង២ភាគ៣នៃ​ចំនួន​​ទោស​​ដែលមានរយៈពេល​២ឆ្នាំ​ហើយ បែរជា​​តុលាការ​មិន​ទាន់​​កាត់​ក្តីចប់​នៅឡើយ។

លោកថា៖ «អ្វីដែល​យើង​មើល​មួយ​ទៀត វាហាក់ដូចជា​​ស្ថាប័ន​​ឯករាជ្យ​នេះ ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​​លេង​សើច ធ្វើ​ជា​ល្បែង​ គេ​ហៅថា នយោបាយ​ក៏បាន ឬក៏ជា​កា​រពន្យា​ពេល​ក៏បាន យើង​លើក​ដូច​ជា​ករណី​ ស្រ៊ុន ស្រ៊ន​ នេះ​ សំណុំរឿង​នៅ​សាលា​ដំបូង គឺ​បំបែកជា​៥ គ្រាន់តែ​ជា​រឿងញុះញង់ប៉ុណ្នឹង​ទេ បំបែក​ជា​៥​ ហើយបង្កើ​តនីតិវិធីស្មុគ​ស្មាញ ធ្វើ​មក​ដល់​ពេល​ខ្លះ​សូម្បី​តែ​យើង​ជា​អ្នកតាម​ដាន​ហ្នឹង​​​ក៏​មិន​ដឹងថា សំណុំរឿ​ង​មួយ​ណា​ដែល​បំបែក​ជា​៥ហ្នឹង​សំណុំរឿង​មួយ​ណា មាន​អ្នក​ណា​ខ្លះ​[] ហើយ​​រហូត​មក​ដល់​ពេលនេះ ​​​គឺ​អត់បាន​កាត់​ក្តីអីទាំង​អស់ នេះជា​ការ​ខ្ជីខ្ជា​មួយ​របស់​ស្ថាប័ន​​នេះ ដែលយើង​មិន​ដឹងថា​តើ​ស្ថាប័ន​តុលាការ​យើង​សព្វ​ថ្ងៃនេះ ជា​ស្ថាប័ន​ឯករាជ្យ​ដាច់​ចេញ​ពី​​នយោ​បាយ​​ ឬមួយ​​ក៏​ជា​ស្ថាប័ន​នេះ​​​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​អ្នកនយោបាយ​ ដែល​ធ្វើឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​​កូន​ក្តី​ដែល​ឃុំ​ខ្លួនជិត​ដល់​ថ្ងៃ​ចេញ​ហើយ មិន​ទាន់​កាត់​ក្តី នេះ​ដែល​យើង​ចង់​និយាយ​​សំដៅ​តែទៅ​លើ​នីតិ​វិធី​នៃ​ក្រុម​២៣​តុលានេះ»។ ​​

ការណ៍នេះ លោក យី សុខសាន្ត បាន​​បន្ត​ស្នើយ៉ាងទទូច​សុំឱ្យតុលាការ​កំពូល ពិចារណា​​ដោះលែង​សកម្មជន​២៣​តុលាឱ្យមានសេរីភាព​វិញ ដោយថា ពួកគេ​គ្រាន់តែ​បញ្ចេញ​មតិ​រិះ​គន់​បែបស្ថាបនា ខណៈបញ្ហាអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ត្រីកោណ​មាសកម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម​ (CLV)នេះ ​រដ្ឋាភិបាល​ក៏បាន​លុប​ចោល​ហើយដែរ ក្រោយ​មានការ​រិះគន់​ច្រើន។​

លោកថា៖«យើង​ស្នើសុំ​​ឱ្យ​តុលាការ​​កំពូល​ មេត្តា​​សម្រេច​​ក្តី​នៅចុង​ម៉ោង​នេះ គឺ​សុំ​ឱ្យ​ដោះ​លែង​ទៅ​ វា​អាក្រក់​មើល​ណាស់​ដែល​យើង​មើលទៅឃុំ​ខ្លួន​ជិត​ប្រហែលជាពីរភាគ​បី​ហើយ មិន​ទាន់​បើក​សវនាការ​​ បើ​រក​​មិន​​ឃើញ​​​ទេ​ដោះ​លែង​​គាត់​​ទៅ ឱ្យគាត់មានសេរីភាព​ វា​ល្អ​ជា​ជាង​​ឃុំ​គាត់​ទុក​ វា​មិន​បាន​ស្មើ​នឹង​ពួក​ឆបោក​តាមអនឡាញ​​ផង​បើ​យើ​ងមើល ឆបោក​តាមអន​ឡាញ​គេ​ចាប់​​​តែ​​មេ​ទេ អាអ្នក​ដៃ​ដល់​ម៉ាកាគោក​​​​ អាអ្នក​បោក​ម៉ាកាគោក​ គេ​​ដោះលែង គេមិន​មានធ្វើអី គេ​ចាប់​បញ្ជូន​ ហើយ​ពួកគាត់​គ្រាន់តែ​ធ្វើ​ការ​​ងារ​​សង្គម គ្រាន់តែតិះទៀន​ស្ថាបនា​ប៉ុណ្ណឹង រឿង​អីចោទ​ប្រកាន់​គាត់​ដាក់​គុក​​ ដាក់​ទោស​មក​លើពួកគាត់»។

វីអូឌី មិនអាចសុំការ​អត្ថាធិប្បាយជុំវិញ​បញ្ហានេះ ពីអ្នកនាំពាក្យ​តុលាការ​កំពូល អ្នកស្រី ម៉ៅ ធីតា និង​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក សេង ឌីណា បានទេ នៅរសៀល​ថ្ងៃទី​០២ ខែ​កុម្ភៈ​នេះ។

ពាក់ព័ន្ធនឹង​រឿង​តំបន់​ត្រីកោណ​​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម CLV-DTA វិញ​​ គឺ​​មាន​មនុស្ស​​​​ប្រហែល ១០០នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនចាប់តាំងពីចុង​ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០២៤ ហើយជាមួយគ្នា​​​នោះ មាន​ជាង ៦០​​នាក់ ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់ និងដាក់ពន្ធនាគារ សម្រាប់ការតវ៉ានៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វ​​​ផ្សាយ​​​សង្គម ផែនការប្រមូល​ផ្តុំ ឬបង្ហាញពីអារម្មណ៍របស់ពួកគេអំពីការជាប់ពាក់​ព័ន្ធនៅក្នុងករណី CLV-DTA ក្នុង​នោះមានទាំង​សកម្ម​ជន​ផ្សព្វផ្សាយកិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​សន្តិ​ភាពទីក្រុង​ប៉ារីស​២៣តុលា​នេះ​ផងដែរ​​​។​

ដីការបស់តុលាការ បានលើកឡើងថា ជនជាប់ចោទបាន​បង្កើត​ព័ត៌មាន​«បំភ្លៃ»និង«ប្រឌិត​» ​ដោយ​​មាន​ចេតនា​​ទុច្ចរិត ញុះ​ញង់​ឱ្យ​មាន​ការ​ខឹង​សម្បារ​ប្រឆាំង​នឹងថ្នាក់ដឹកនាំ ដែលបណ្តាលឱ្យខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខជាតិ។

តែយ៉ាងណា ក្រោយមក​​រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសដកខ្លួនចេញពី CLV-DTA រយៈពេល ២០ឆ្នាំ កាល​ពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ បន្ទាប់ពីការតវ៉ា និងការរិះគន់តាមបណ្តាញសង្គម៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ