រដ្ឋាភិបាលស្រមោលអាចជាបរិបទថ្មីស្រឡាងសម្រាប់កម្ពុជា ប៉ុន្តែប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿននៅបស្ចិមប្រទេសមានអូស្ត្រាលី កាណាដា និងអង់គ្លេសជាដើម បានអនុវត្តយ៉ាងជោគជ័យ ហើយជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងនោះរីកចម្រើនយ៉ាងលឿន។
សម្រាប់កម្ពុជានៅពេលនេះវិញ គណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលមានអាសនៈព្រឹទ្ធសភា ៣កៅអី ចង់យកគំរូតាមដើម្បីអនុវត្តដូចគ្នា។ អនុប្រធានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ លោក សុន ឆ័យ ប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈថា លោកនិងក្រុមការងារកំពុងដាក់ចេញនូវផែនការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលស្រមោល ដែលលោកអះអាងថា ជាសកម្មភាពស្របច្បាប់សម្រាប់ប្រទេសប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស តាមបែបសភានិយម។
លោក សុន ឆ័យ ថ្លែងថា៖ «គោលការណ៍នៃប្រជាធិបតេយ្យនេះ ឃើញថា ដើមកំណើតនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញយើង ទាំងរបៀបនៃការអនុវត្តមិនមានភាពខុសប្លែកនឹងការអនុវត្តនៅប្រទេសអូស្ត្រាលី កាណាដា និងអង់គ្លេសទេ គឺមានប្រជាធិបតេយ្យបែបសភានិយម។ ប្រទេសបែបនេះ គេចាំបាច់មានរដ្ឋាភិបាលស្រមោល។ វាមានប្រយោជន៍មិនមែនសម្រាប់គណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាល ឬគណបក្សប្រឆាំង ឱ្យមានរចនាសម្ព័ន្ធការងារមួយនោះទេ ប៉ុន្តែវាជួយឱ្យមានការរិះគន់ ជជែកវែកញែកទាំងនៅក្នុង និងក្រៅរដ្ឋសភាឱ្យមានលក្ខណៈបច្ចេកទេសជាក់ស្ដែង»។
ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកក៏ចង់ដឹងពីជំហររបស់គណបក្សកាន់អំណាចថា នឹងអាចបើកភ្លើងខៀវសម្រាប់គណបក្សនយោបាយក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីចូលរួមតាមដាន និងកែលម្អសកម្មភាពរដ្ឋាភិបាលជាប្រចាំ ដើម្បីឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកសាងប្រទេសជាតិ។
វីអូឌី ពុំទាន់អាចសុំការឆ្លើយតបពីអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលលោក ប៉ែន បូណា និងអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាលោក ជា ធីរិទ្ធ បានទេនៅថ្ងៃទី៣ កុម្ភៈ។
ប៉ុន្តែប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន តែងព្រមានជារឿយថា រដ្ឋាភិបាលគណបក្សរបស់លោកនឹងចាត់វិធានការណ៍ច្បាប់លើជនទាំងឡាយណាដែលលោកចោទថា ក្រុមប្រឆាំងជ្រុលនិយម បង្កភាពវឹកវរ អសន្តិសុខក្នុងសង្គម បង្កឱ្យមានជម្លោះជាមួយរដ្ឋដទៃ និងប៉ុនប៉ងផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ និងបំផ្លាញសន្តិភាពជាដើម។ លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងដូច្នេះក្នុងខួប ៤៦ឆ្នាំ ថ្ងៃ៧មករា កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។
លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងថា៖ «ក្នុងស្មារតីនេះ ខ្ញុំយល់ថាវាដល់ពេលហើយដែលត្រូវកសាងច្បាប់ដែលនឹងកំណត់ចំពោះជនណា ឬក្រុមណាដែលមានគម្រោងការ ឬអំពើឃុបឃិតបង្កើតចលនាប្រឆាំងជ្រុលនិយម បង្កភាពវឹកវរ អសន្តិសុខ ក្នុងសង្គម បង្កឱ្យមានជម្លោះជាមួយរដ្ឋដទៃ និងប៉ុនប៉ងផ្តួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ គឺជាភេរវករ ដែលត្រូវតែនាំខ្លួនយកមកវិនិច្ឆ័យទោសដើម្បីការពារសន្តិភាព។ ព្រមជាមួយនោះ យើងក៏ត្រូវយល់ឱ្យបានច្បាស់ថា សន្តិភាពនឹងមិនអាចគង់វង្សបានយូរអង្វែងឡើយ ប្រសិនបើពុំមានការផ្សះផ្សាជាតិ យុត្តិធម៌ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាបន្នទេនោះ»។
ក្រៅពីសារគំរាមជាហូរហែ លោក ហ៊ុន សែន ក៏កំពុងអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រងើប១ វ៉ៃ១ យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ បច្ចុប្បន្នតុលាការរបស់លោកបានឃុំខ្លួន ផ្ដន្ទាទោសអ្នកទោសមនសិការជិត ១០០នាក់ ដោយសារការប្រើសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ ក្នុងនាមអ្នកនយោបាយបក្សជំទាស់ សកម្មជនសង្គម ពលរដ្ឋសាមញ្ញ និងអ្នកការពារបរិស្ថានជាដើម។
អ្នកសិក្សាការអភិវឌ្ឍសង្គម និងនយោបាយ លោកបណ្ឌិត មាស នី យល់ថា ការបង្កើតនេះគួរប្រុងប្រយ័ត្នលើការប្រើពាក្យពេចន៍ ក្រែងជាប់អន្ទាក់តុលាការ និងអាចត្រូវបានចាប់ខ្លួន ចោទប្រកាន់ជាដើម ព្រោះច្បាប់កម្ពុជាពុំទាន់អនុញ្ញាតឱ្យមានរដ្ឋាភិបាលស្រមោលនោះទេ។
អ្នកសិក្សាការអភិវឌ្ឍសង្គមរូបនេះ ផ្ដល់យោបល់ថា គណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលគួរបង្កើតត្រឹមក្រុមឃ្លាំមើលវិស័យមួយៗឱ្យជាក់លាក់ ដើម្បីផ្ដល់យោបល់ទៅរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយចំគោលដៅ។
លោកបណ្ឌិត មាស នី ថ្លែងថា៖ «នៅអូស្ត្រាលីមានរដ្ឋាភិបាលស្រមោល ប៉ុន្តែគេទទួលស្គាល់ដោយរដ្ឋាភិបាលតែម្ដង បានន័យថា គេមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការតាមដានទិន្នន័យផ្សេងៗក្នុងវិស័យមួយៗបាន កាលណាវាបើកដោយច្បាប់។ កាលណាវាមិនបើកដោយច្បាប់ វាពិបាក។ កាលណារុករកខ្លាំង យើងដឹងហើយថា ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋយើង រឿងតម្លាភាពនេះ ពិបាកយល់រឿងលាក់ សូម្បីទិន្នន័យត្រូវផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈក៏មិនផ្សាយ។ ក្នុងនាមខ្ញុំអ្នកស្រាវជ្រាវពិបាករក។ យើងមិនជួយយ៉ាងម៉េចបើនៅតែបិទបាំងៗ»។
ទោះយ៉ាងណា អនុប្រធាណគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរលោក សុន ឆ័យ ដែលកំពុងមានក្ដីក្ដាំនៅតុលាការផងអះអាងថា គម្រោងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលស្រមោលនេះ នឹងត្រូវលើកទៅជជែកនៅចុងខែកុម្ភៈ ឬដើមខែមីនា ដើម្បីស្វែងរកការគាំទ្រពីបណ្ដាគណបក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលផ្សេងទៀត ធ្វើយ៉ាងណារកអ្នកមានសមត្ថភាពធ្វើការរួមគ្នា ដោយត្រឹមត្រូវ និងតម្លាភាព។
ចំណែក ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេសដឹកនាំដោយ លោក សម រង្ស៊ី បានដំណើរការរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯករាជ្យ២៣តុលា ហើយតាំងពីថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥មក។ លោក សម រង្ស៊ី អះអាងថា រដ្ឋាភិបាលក្រៅប្រទេសរបស់លោក នឹងស្រោចស្រង់កម្ពុជា ពីក្រុមគ្រួសារលោក ហ៊ុន សែន ដែលបន្តដឹកនាំប្រទេសឆ្ពោះទៅផ្លូវមរណៈ ដូចជាការបាត់ទឹកដីទៅប្រទេសជិតខាង និងក្លាយជាជំរុំក្រុមឆបោកតាមអនឡាញ និងជួញដូរមនុស្ស ដែលកំពុងល្បីឈ្មោះអាស្រូវពាសពេញពិភពលោក៕
