ការប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាថា ខ្លួននឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលសំខាន់ៗចំនួនបីនៅភ្នំពេញ គឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីការចងសម្ព័ន្ធភាពកាន់តែរឹងមាំរវាងប្រទេសក្បែរខាងទាំងបីនៅឥណ្ឌូចិន។
កិច្ចប្រជុំដែលនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៦ និងទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ នឹងនាំមកនូវថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គណបក្សកម្មុយនិស្តវៀតណាម និងគណបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវមកជួបជុំគ្នា។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ កិច្ចប្រជុំនេះ រួមមានការជួបគ្នាដោយផ្ទាល់រវាង លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាមួយលោក តូ ឡឹម អគ្គលេខាធិការបក្សវៀតណាម និងលោក ថងលុន ស៊ីសូលីត អគ្គលេខាធិការបក្សឡាវ ព្រមទាំងមានកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីដែលមានការចូលរួមពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងប្រធានសភានៃប្រទេសទាំងបីផងដែរ ។
ទោះបីជាគោលដៅផ្លូវការគឺដើម្បីបង្កើនមិត្តភាព និងជួយគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាក៏ដោយ ប៉ុន្តែពេលវេលានៃកិច្ចប្រជុំនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ប្រទេសទាំងបីកំពុងព្យាយាមការពាររបបដឹកនាំរបស់ខ្លួនឱ្យបានរឹងមាំ ជាជាងការដើរតាមគំរូប្រជាធិបតេយ្យសេរី ដែលកម្ពុជាធ្លាប់បានសន្យានៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួន។
ការបង្កើនទំនាក់ទំនងការទូតនេះ កើតឡើងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីមានព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយធំៗ នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម និងឡាវ។ តាមរបាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន Nhan Dan នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ វៀតណាមទើបតែបានបញ្ចប់មហាសន្និបាតបក្សលើកទី១៤ ចំណែកឡាវក៏បានបញ្ចប់មហាសន្និបាតបក្សលើកទី១២ របស់ខ្លួនកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដូចគ្នា ។
មហាសន្និបាតទាំងពីរនេះ បានជួយពង្រឹងអំណាចរបស់លោក តូ ឡឹម និងលោក ថងលុន ស៊ីសូលីត ហើយបានបង្កើតផែនការសហការគ្នាថ្មីសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ ដល់ឆ្នាំ២០៣០ ដែលហៅថា «ភាពស្អិតរមួតជាយុទ្ធសាស្ត្រ»។ ការដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំក្នុងខែកុម្ភៈនេះ មានន័យថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា កំពុងចង់ចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មក្នុងផែនការថ្មីរបស់វៀតណាម និងឡាវ ដើម្បីធានាថាការដឹកនាំក្នុងប្រទេសទាំងបីមានសភាពស្របគ្នា និងរឹងមាំជាមួយគ្នា។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី អត្តសញ្ញាណរបស់កម្ពុជា ហាក់ដូចជាមានភាពមិនច្បាស់លាស់។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាបានចែងថា ប្រទេសនេះដឹកនាំតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ប៉ុន្តែតថភាពពិតក្នុងឆ្នាំ២០២៦ បង្ហាញថា ការគ្រប់គ្រងគឺស្ថិតនៅក្រោមគណបក្សតែមួយ។
របាយការណ៍ Cambodia Country Focus Report របស់អង្គការ Hivos និង EUSEE ចេញផ្សាយថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ បានបញ្ជាក់ថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានគ្រប់គ្រងនយោបាយ និងតុលាការស្ទើរតែទាំងស្រុងអស់រយៈពេលជិត ៤០ឆ្នាំមកហើយ ។
របាយការណ៍ដដែល បានលើកឡើងថា ការផ្ទេរអំណាចពីលោក ហ៊ុន សែន ទៅកូនប្រុសរបស់លោកគឺលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីឆ្នាំ២០២៣ មិនបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានភាពប្រជាធិបតេយ្យជាងមុននោះទេ ប៉ុន្តែបែរជាមានការរឹតត្បិតលើសេរីភាពអ្នកនយោបាយប្រឆាំង និងសកម្មជនកាន់តែខ្លាំងនៅកំឡុងឆ្នាំ២០២៤ និង២០២៥ ។
យោងតាមសន្ទស្សន៍នីតិរដ្ឋឆ្នាំ២០២៤ របស់គម្រោងយុត្តិធម៌ពិភពលោក (World Justice Project) កម្ពុជាត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ក្នុងលេខរៀងទី១៤១ ក្នុងចំណោម ១៤២ ប្រទេស ដែលជាកម្រិតទាបបំផុតមួយក្នុងលោក។
ការដែលកម្ពុជាងាកទៅជិតខាងប្រទេសជិតខាងដែលមានការដឹកនាំបែបផ្តាច់ការ ក៏ដោយសារតែពួកគេមានទស្សនៈដឹកនាំស្រដៀងគ្នា។ ការវិភាគដោយក្រុមប្រឹក្សាអាត្លង់ទិក (Atlantic Council) កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បានបង្ហាញថា កម្ពុជាបានរុះរើក្រុមប្រឆាំងរហូតដល់អស់ពីឆាកនយោបាយ ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសដឹកនាំដោយបក្សតែមួយដូចជាវៀតណាម និងឡាវដែរ ។
ការណ៍នេះ ធ្វើឱ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាមានភាពងាយស្រួល ក្នុងការនិយាយគ្នាជាមួយបក្សកម្មុយនិស្តវៀតណាម និងបក្សឡាវ ព្រោះពួកគេសុទ្ធតែផ្តល់តម្លៃលើ «ស្ថិរភាព» និង «ការដឹកនាំរបស់បក្ស» ជាជាងការអនុញ្ញាតឱ្យមានមតិផ្ទុយដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់អំណាចរបស់ពួកគេ។
ការសហការតាមរយៈបណ្តាញបក្ស និងបក្សបែបនេះ ជួយឱ្យពួកគេអាចដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខព្រំដែន និងបទល្មើសផ្សេងៗបានលឿន ដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យ ឬការរិះគន់ពីប្រទេសលោកខាងលិចដែលតែងតែទាមទារឱ្យមានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។
រឿងដែលគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតនៅក្នុងទំនាក់ទំនងការទូតរបស់កម្ពុជា គឺការកែប្រែទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។
ទោះបីជាកម្ពុជាមានការរិះគន់រឿងសិទ្ធិមនុស្សក៏ដោយ ក៏រដ្ឋបាលទីពីររបស់លោក ត្រាំ បានសម្រេចចិត្តប្តូរមកប្រើគោលនយោបាយដោះដូរផលប្រយោជន៍វិញ ដែលឈានដល់ការចុះហត្ថលេខាលើ «កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទៅវិញទៅមក» នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។
យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សេតវិមាន កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាបានយល់ព្រមលុបចោលពន្ធលើទំនិញអាមេរិកស្ទើរតែទាំងអស់ ដើម្បីជាថ្នូរនឹងការទទួលបានទីផ្សារអាមេរិកវិញ។ អ្វីដែលកាន់តែសំខាន់ គឺក្រសួងការបរទេសអាមេរិក បានលុបចោលការហាមឃាត់ការលក់អាវុធមកឱ្យកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ។
តាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រុមហ៊ុនច្បាប់ DLA Piper នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ការលុបចោលការហាមឃាត់នេះ នឹងបើកផ្លូវឱ្យមានការលក់ឧបករណ៍យោធា និងការសហការគ្នាលើវិស័យការពារជាតិឡើងវិញ។
ការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់អាមេរិកនេះ ត្រូវបានអ្នកវិភាគក្នុងតំបន់ដែលដកស្រង់ដោយសារព័ត៌មាន Defense News នៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ចាត់ទុកថាជាការព្យាយាមរបស់វ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីទាញកម្ពុជាឱ្យចេញពីឥទ្ធិពលផ្តាច់មុខរបស់ចិន ។
តាមរយៈការផ្តល់រង្វាន់ផ្នែកយោធា និងសេដ្ឋកិច្ច អាមេរិកសង្ឃឹមថាកម្ពុជានឹងមិនងាកទៅរកចិនខ្លាំងពេក។ សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា ការណ៍នេះគឺជាជោគជ័យមួយ ព្រោះវាធ្វើឱ្យពួកគេមានជម្រើសច្រើន។ ពួកគេអាចរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយវៀតណាម និងឡាវផង ហើយក៏អាចសហការជាមួយអាមេរិកលើវិស័យសន្តិសុខបានផងដែរ ដោយមិនចាំបាច់ធ្វើកំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យតាមការចង់បានរបស់អាមេរិកពីមុន។
ទោះជាយ៉ាងណា ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម ក៏មានភាពរកាំរកូសមិនតិចដែរ ជាពិសេសរឿងទឹក និងការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ តម្លៃ ១,៧ ពាន់លានដុល្លារ ដែលបានចាប់ផ្តើមសាងសង់ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រោមជំនួយពីចិន គឺជាចំណុចក្តៅនៃជម្លោះនេះ ។ ការវិភាគដោយសារព័ត៌មាន Mongabay ដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានបង្ហាញថា អ្នកជំនាញវៀតណាមមានការបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងថា ព្រែកជីកនេះ នឹងធ្វើឱ្យបាត់បង់ទឹកក្នុងទន្លេមេគង្គរហូតដល់ ៧០ ភាគរយនៅរដូវប្រាំង ដែលនឹងធ្វើឱ្យខូចខាតដល់កសិកម្មនៅភាគខាងត្បូងវៀតណាម។ តាមការស្រាវជ្រាវរបស់វិទ្យាស្ថាន ISEAS-Yusof Ishak ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ និង២០២៥ វៀតណាមបានរិះគន់កម្ពុជាថាមិនមានតម្លាភាពក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានបច្ចេកទេស ។
ដូច្នេះ កិច្ចប្រជុំកំពូលនៅភ្នំពេញក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ គឺជាឱកាសមួយដែលវៀតណាមនឹងយកមកប្រើ ដើម្បីដាក់សម្ពាធ ឬស្វែងរកការយល់យោគពីកម្ពុជា ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ទឹករបស់ខ្លួន ខណៈពេលដែលកម្ពុជាចង់បានឯករាជ្យភាពខាងសេដ្ឋកិច្ចពីវៀតណាម។
ក្រៅពីបញ្ហាទឹក ប្រទេសទាំងបី ក៏កំពុងបង្កើនការសហការគ្នាប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ជាពិសេសគឺមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត។ នៅឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាមជ្ឈមណ្ឌលធំនៃបណ្តាញឆបោកឌីជីថល ដែលប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំពីជនរងគ្រោះនៃការជួញដូរមនុស្ស។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Asia Times នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ បណ្តាញទាំងនេះមានការជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយឥស្សរជនមានអំណាចមួយចំនួន ដែលធ្វើឱ្យការបង្ក្រាបមានភាពលំបាក។ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការរិះគន់អន្តរជាតិ ប្រទេសវៀតណាម និងឡាវ ក៏បានចូលរួមជាមួយកម្ពុជាក្នុងប្រតិបត្តិការ «មេគង្គប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ២០២៥»។
តាមរបាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានស៊ិនហួ (Xinhua) នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រតិបត្តិការនេះ បានឈានដល់ការចាប់ខ្លួនមនុស្សជាង ១៤,០០០ នាក់ និងបង្ក្រាបករណីឆបោកបានជាង ៨,០០០ ករណី។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនាខែកុម្ភៈខាងមុខ ថ្នាក់ដឹកនាំទាំងបីទំនងជានឹងពិភាក្សាគ្នាពីរបៀបសម្អាតតំបន់ឆបោកទាំងនេះ ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ប្រទេស មុនពេលមានព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជា កិច្ចប្រជុំហ្វ្រង់កូហ្វូនី (Francophonie) នៅខេត្តសៀមរាបជាដើម។
ការដែលកម្ពុជា វៀតណាម និងឡាវ ព្យាយាមដើរតួជាក្រុមតែមួយបែបនេះ ក៏បានធ្វើឱ្យមានការចោទសួរពីតួនាទីរបស់អាស៊ានផងដែរ។ នៅឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសហ្វីលីពីនដែលជាប្រធានអាស៊ាន នឹងត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញជាច្រើន រួមទាំងជម្លោះព្រំដែនរវាងថៃ និងកម្ពុជាដែលបានកើតឡើងវិញកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ។ របាយការណ៍ពីវិទ្យាស្ថានគោលនយោបាយសាធារណៈអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (SEAPPI) នៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានកត់សម្គាល់ថា នៅពេលដែលប្រទេសទាំងបីនៅឥណ្ឌូចិនសហការគ្នាស្អិតរមួតពេក វាអាចធ្វើឱ្យអាស៊ានបាត់បង់តុល្យភាពក្នុងការសម្រេចចិត្ត ។ ប្រទេសទាំងបីនេះ ច្រើនតែជ្រើសរើសផ្លូវកណ្តាលរវាងអាមេរិក និងចិន ហើយផ្តោតសំខាន់លើការការពារស្ថិរភាពផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួនជាធំ។
ទោះបីជាអាស៊ាននៅតែជាវេទិកាសំខាន់ប៉ុន្តែភាពជិតស្និទ្ធរបស់ប្លុកឥណ្ឌូចិនថ្មីនេះ បង្ហាញថាពួកគេចង់មានស្វ័យភាពនិងការសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង ច្រើនជាងការរង់ចាំការព្រមព្រៀងពីសមាជិកអាស៊ានដទៃទៀត ។
ជារួម កិច្ចប្រជុំកំពូលក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ គឺជាសញ្ញានៃការវិលត្រឡប់មករកភាពរឹងមាំនៃសម្ព័ន្ធភាពត្រីភាគីឥណ្ឌូចិនដែលធ្លាប់មានតាំងពីអតីតកាល។ ការប្រើប្រាស់បណ្តាញទំនាក់ទំនងរវាងបក្ស និងបក្ស គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតរបស់ពួកគេក្នុងការរក្សាអំណាច និងការគ្រប់គ្រងប្រទេសក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១ នេះ។
ដូចដែលបានបញ្ជាក់ក្នុងរបាយការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ V-Dem កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាគឺជាឧទាហរណ៍នៃប្រទេសដែលលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យគ្រាន់តែជាឈ្មោះ ប៉ុន្តែការអនុវត្តជាក់ស្តែងគឺការប្រមូលផ្តុំអំណាច។
តាមរយៈការបង្កើតទំនាក់ទំនងថ្មីជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងការពង្រឹងមិត្តភាពជាមួយវៀតណាម និងឡាវ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ខ្លួនអាចរស់បានយ៉ាងសុខសាន្តក្នុងពិភពលោកដ៏ស្មុគស្មាញ ដោយមិនចាំបាច់ដើរតាមគំរូសេរីនិយមរបស់បស្ចិមប្រទេសនោះឡើយ ។ លទ្ធផលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ នឹងធ្វើឱ្យតំបន់ឥណ្ឌូចិនក្លាយជាប្លុកមួយដែលមានភាពស្អិតរមួត និងមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងកិច្ចការតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍៕
