ក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលកាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញ នាឆ្នាំ២០២៥ និងឈានចូលឆ្នាំ ២០២៦ ឥរិយាបថការបរទេសរបស់កម្ពុជា បានបង្ហាញនូវភាពផ្ទុយគ្នាស្រឡះ រវាងការប្រើប្រាស់វោហាសាស្ត្រជាតិនិយមរឹងត្អឹងដាក់ថៃ និងការរក្សានូវភាពស្ងប់ស្ងាត់ដ៏ហ្មត់ចត់បំផុតជាមួយវៀតណាម។
ភាពផ្ទុយគ្នានេះ បានក្លាយជាចំណុចវិភាគដ៏សំខាន់ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ថៃយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ នៅតាមបណ្តោយព្រំដែន កាលពីខែកក្កដា និងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបានបង្ហាញឱ្យឃើញនូវអ្វីដែលអ្នកតាមដានស្ថានការណ៍ចាត់ទុកថា ជាកំហុសយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ធំបំផុត ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើបរបស់កម្ពុជា។
ការជ្រើសរើសយកភាពក្អេងក្អាង និងការសម្តែងសាច់ដុំដាក់ថៃ ដើម្បីចំណេញនយោបាយក្នុងស្រុក បានបត់ត្រឡប់មកក្លាយជាអន្ទាក់យុទ្ធសាស្ត្រ ដែលមិនត្រឹមតែនាំឱ្យមានការបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រតាមព្រំដែនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានក្លាយជាឧបសគ្គដ៏ចម្បងដែលរារាំងមហិច្ឆតារបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការនាំយកកម្ពុជាឱ្យចាកចេញពីស្រមោលរបស់វៀតណាម ឆ្ពោះទៅរកស្វ័យភាពយុទ្ធសាស្ត្រដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក បានព្យាយាមកសាងអស់រយៈពេលជាងពីរឆ្នាំមកនេះ។
ព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានបង្ហាញថា ការព្យាយាមប្រើប្រាស់បញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃ ដើម្បីពង្រឹងភាពស្របច្បាប់នៃអំណាចបន្តវេន បានក្លាយជាការគណនាខុសដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុត។
បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ថៃ បានផ្ទុះឡើងនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃ បានប្រើប្រាស់វោហាសាស្ត្រជាតិនិយម និងភាពក្អេងក្អាងរបស់មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ធ្វើជាលេសដើម្បីបើកការឈ្លានពាន និងគ្រប់គ្រងតំបន់ដែលថៃចង់បាន បានស្ទើរតែទាំងស្រុង។
ថៃបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់ខ្លួនដើម្បីវាយបក និងបង្កើតភាពស្របច្បាប់លើឆាកអន្តរជាតិ ដោយហៅប្រតិបត្តិការយោធារបស់ខ្លួនថា ជាសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងកងទ័ពឆបោកតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ដែលជាការប្រើប្រាស់ចំណុចខ្សោយរបស់កម្ពុជា ក្នុងបញ្ហាសន្តិសុខមកធ្វើជាខែលបិទបាំងការឈ្លានពានលើដែនអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា។
សកម្មភាពយោធារបស់ថៃ រួមមានការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងទំនើបវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំងក្លា បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពចាញ់ប្រៀបទាំងស្រុងលើសមរភូមិជាក់ស្តែង និងលើសមរភូមិព័ត៌មាន។ ស្ថានភាពនេះ បានឈានដល់កម្រិតអាសន្ននៅដើមឆ្នាំ២០២៦ នៅពេលដែលកម្ពុជាបានចោទប្រកាន់ថៃថា បានលេបយកភូមិនៅតាមព្រំដែនទាំងស្រុង ខណៈដែលកងទ័ពថៃបានក្តោបក្តាប់ទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ៗដែលពីមុនធ្លាប់ជាតំបន់ស។
ផ្ទុយស្រឡះពីមហន្តរាយនៅភាគខាងលិច ទំនាក់ទំនងជាមួយភាគខាងកើតក្នុងឆ្នាំ២០២៥ និង២០២៦ នៅតែរក្សាភាពរឹងមាំ និងការគោរពតាមឋានានុក្រមនៃទំនាក់ទំនងពិសេសបំផុត។ មេដឹកនាំកម្ពុជា មិនដែលហ៊ានធ្វើឱ្យវៀតណាមអន់ចិត្តឡើយ ព្រោះពួកគេយល់ច្បាស់ថា វៀតណាមគឺជាខ្នងបង្អែកសន្តិសុខចុងក្រោយដែលធានានូវអត្ថិភាពនៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
ក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាបានប្រញាប់ប្រញាល់ចុះហត្ថលេខាលើផែនការសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខឆ្នាំ២០២៥ ជាមួយវៀតណាម ដែលជាការធានាថាកម្ពុជានឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានកម្លាំងអរិភាពណាមួយប្រើប្រាស់ទឹកដីខ្លួនប្រឆាំងនឹងហាណូយឡើយ។
រហូតមកដល់ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ សកម្មភាពការទូតរវាងរបបភ្នំពេញ និងហាណូយ បានបង្ហាញនូវភាពជិតស្និទ្ធជាលក្ខណៈបងប្អូនកាន់តែខ្លាំង តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា ទៅកាន់វៀតណាម ដើម្បីអបអរសាទរសុខសន្តិភាព និងការប្តេជ្ញាចិត្តលើមាគ៌ាសង្គមនិយមរួមគ្នា។
ការដែលកម្ពុជាមិនហ៊ានជាមួយវៀតណាម គឺដោយសារតែរដ្ឋបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត យល់ឃើញថា ក្នុងស្ថានភាពដែលកំពុងបាត់បង់ទឹកដី និងត្រូវថៃឡោមព័ទ្ធនៅភាគខាងលិច កម្ពុជាមិនអាចមានលទ្ធភាពបង្កើតសត្រូវនៅភាគខាងកើតបានឡើយ ទោះបីជាត្រូវលះបង់នូវមហិច្ឆតាចង់ដើរចេញពីឥទ្ធិពលវៀតណាមក៏ដោយ។
កំហុសយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការបង្កើតជម្លោះជាមួយថៃនេះ បានក្លាយជាដុំថ្មដ៏ធំដែលរារាំងយុទ្ធសាស្ត្រស្វ័យភាពយុទ្ធសាស្ត្រ (Strategic Autonomy) របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។ ចាប់តាំងពីការឡើងកាន់អំណាច លោកបានព្យាយាមងាកទៅរកចិនយ៉ាងខ្លាំងក្លា និងព្យាយាមស្តារទំនាក់ទំនងជាមួយបស្ចិមលោក ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើវៀតណាម។
ទោះបីជាគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ ដែលគ្រោងនឹងចាប់ផ្តើមការកាយដីនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការប្រកាសឯករាជ្យសេដ្ឋកិច្ចពីវៀតណាមក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែការបរាជ័យយោធា និងការបាត់បង់ទីតាំងព្រំដែនជាមួយថៃបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិសន្តិសុខដ៏ជ្រៅ ដែលតម្រូវឱ្យគណបក្សប្រជាជនត្រូវបន្តពឹងផ្អែកលើការការពារ និងការសម្របសម្រួលផ្នែកសន្តិសុខពីសំណាក់វៀតណាមដដែល។
ការបាត់បង់ឥទ្ធិពលនៅភាគខាងលិច បានបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវរក្សានូវទំនាក់ទំនងពិសេសជាមួយហាណូយក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ ដើម្បីទប់ទល់នឹងសម្ពាធពីខាងថៃ និងដើម្បីធានាថាវៀតណាមមិនផ្តល់ការគាំទ្រដល់ក្រុមប្រឆាំងក្នុងស្រុក។
ឈានចូលដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ វត្តមានរបស់លោក តូ ឡឹម អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋមកកាន់កម្ពុជា និងការរៀបចំជំនួបកំពូលត្រីភាគី កម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម នៅភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នូវបរាជ័យនៃការព្យាយាមងាកចេញពីវៀតណាម។
ខណៈដែលមេដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានប្រើប្រាស់វោហាសាស្ត្រក្អេងក្អាង ដើម្បីបំភ័ន្តសាធារណជនថាខ្លួនកំពុងពង្រឹងអធិបតេយ្យភាពជាតិ។ ប៉ុន្តែតថភាពនៅតាមព្រំដែនថៃដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ថៃ បានបង្ខំឱ្យមេដឹកនាំទាំងពីរជំនាន់របស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ត្រូវបន្តលុតជង្គង់ចំពោះមុខហាណូយ ដើម្បីសុំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខ និងស្ថេរភាពរបប។
យុទ្ធសាស្ត្រងាករកចិន និងបស្ចិមលោក ដែលធ្លាប់ជាក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ស្វ័យភាពយុទ្ធសាស្ត្រ បានប្រែក្លាយគ្រាន់តែជាការបំពេញបន្ថែម ខណៈដែលកម្ពុជានៅតែមិនអាចដកខ្លួនចេញពីគន្លងនៃសន្តិសុខរបស់វៀតណាមបានឡើយ ដោយសារតែការគណនាខុសនៃការបង្កើតសត្រូវជាមួយអ្នកជិតខាងភាគខាងលិចដោយអចេតនា។
ក្នុងរយៈពេលជាងពីរឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ព្យាយាមបង្ហាញពីភាពបត់បែន និងការចង់បានសមភាពក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយវៀតណាម បានទទួលរងនូវការប៉ះទង្គិចយ៉ាងខ្លាំងពីតថភាពយោធា។
ការបាត់បង់ទីតាំងតាមព្រំដែនថៃក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានធ្វើឱ្យលោក ហ៊ុន សែន មើលឃើញថា ការដែលខ្លួនធ្លាប់មិនហ៊ានជាមួយវៀតណាម គឺជាជម្រើសដ៏ត្រឹមត្រូវតាមបច្ចេកទេសសន្តិសុខ ព្រោះវៀតណាមមានសមត្ថភាពយោធាលើសលប់ដែលអាចការពារ ឬបំផ្លាញអំណាចក្រុមគ្រួសារលោកបានគ្រប់ពេល។ អាស្រ័យហេតុនេះ នយោបាយការបរទេសរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៦ នឹងនៅតែបន្តស្ថិតក្នុងភាពមិនស៊ីសង្វាក់គ្នាដដែល ពោលគឺ មេដឹកនាំកម្ពុជានឹងបន្តប្រើប្រាស់ភាសាជាតិនិយមដាក់ថៃដើម្បីបន្លប់ការបាត់បង់ទឹកដីជាក់ស្តែង។
ប៉ុន្តែក្នុងពេលជាមួយគ្នា ពួកគេនឹងបន្តរក្សាភាពស្ងប់ស្ងៀម និងការបន្ទន់ខ្លួនចំពោះមុខវៀតណាម ដើម្បីរក្សានូវបង្អែកអំណាចចុងក្រោយដែលពួកគេមាន។ កំហុសយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយថៃ មិនត្រឹមតែនាំមកនូវការបាត់បង់អធិបតេយ្យភាពជាក់ស្តែងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាច្រវាក់ដែលចងភ្ជាប់កម្ពុជាឱ្យស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលវៀតណាមកាន់តែជ្រៅជាងមុន ដែលផ្ទុយស្រឡះពីមហិច្ឆតានៃការចង់បានស្វ័យភាពយុទ្ធសាស្ត្រដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសកាលពីដើមអាណត្តិ។
សរុបមក ភាពក្អេងក្អាងដាក់ថៃក្នុងឆ្នាំ២០២៥ និង២០២៦ គឺជាការសម្តែងនយោបាយដែលបានផ្តល់ផលអវិជ្ជមានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខជាតិកម្ពុជា។ ការបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងនៅតាមព្រំដែនភាគខាងលិច បានក្លាយជាមេរៀនដែលបង្ខំឱ្យត្រកូលហ៊ុន ត្រូវវិលត្រឡប់មកឱបក្រសោបទំនាក់ទំនងជាមួយវៀតណាមឱ្យកាន់តែណែនជាងមុន។
ការដែលមិនហ៊ានធ្វើឱ្យវៀតណាមអន់ចិត្ត គឺលែងគ្រាន់តែជារឿងនៃការដឹងគុណប្រវត្តិសាស្ត្រឆ្នាំ១៩៧៩ ទៀតហើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាការរក្សាស្ថេរភាពរបបត្រកូល ហ៊ុន ក្នុងគ្រាអាសន្ន។ ស្វ័យភាពយុទ្ធសាស្ត្រតាមរយៈចិន និងបស្ចិមលោកដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រាថ្នាចង់បាន ត្រូវបានរំខានដោយសារតែកំហុសក្នុងការគ្រប់គ្រងទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកជិតខាង ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាកាន់តែធ្លាក់ខ្លួនក្នុងស្ថានភាពដោះដៃមិនរួចពីឥទ្ធិពលរបស់ហាណូយក្នុងរយៈពេលវែងទៅមុខទៀត៕
