ពលរដ្ឋចាប់ផ្ដើមសម្ដែងក្ដីបារម្ភ និងជជែកពីផលប៉ះពាល់ដោយសារមន្ត្រីប៉ូលិស នឹងចុះផាកពិន័យឡើងវិញ បន្ទាប់ពីអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ សម្រេចចុះអនុវត្តរឹតបន្តឹងច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ចាប់ពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះតទៅ។
អ្នកស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍសង្គមបណ្ឌិត លោក មាស នី ជំរុញឱ្យក្រសួងមហាផ្ទៃ បង្វែរលុយភាគច្រើន បានពីការផាកពិន័យចំពោះអ្នកល្មើសច្បាប់ចរាចរណ៍ចូលរដ្ឋវិញ ជាជាងឱ្យទៅមន្ត្រីប៉ូលិសច្រើនលើសលប់។ លោកស្នើនេះ មិនមែនមានន័យថា លោករិះគន់នឹងការផ្ដល់ប្រាក់លើកទឹកចិត្តដល់មន្ត្រីប៉ូលិសចរាចរណ៍ដែលធ្វើការទាំងថ្ងៃក្ដៅនោះទេ ប៉ុន្តែសូមទុកតិចតួច ហើយយកថវិកានោះភាគច្រើនចូលរដ្ឋវិញ និងចាត់ចែងជួយដល់ទាហានជួរមុខដែលកំពុងខ្វះខាត ដើម្បីបញ្ចៀសការរិះគន់។
លោក មាស នី ថ្លែងថា៖«រឿងនៅចម្រូងចម្រាសនៅត្រង់ថា ទី១ ក្រសួងមហាផ្ទៃត្រូវបង្ហាញទិន្នន័យបែបវិទ្យាសាស្ត្រអំពីភាពខុសគ្នារវាងពេលដាក់ពិន័យ និងពេលមិនដាក់ពិន័យថា មានភាពខុសគ្នាយ៉ាងដូចម្ដេចពីចំនួនអ្នករងគ្រោះ។ ទី២ការដកថវិកាហ្នឹង សុំកុំផ្សាយចំហថា ឱ្យទៅមន្ត្រីចរាចរណ៍ ៧០-៨០ភាគរយអ៊ីចឹងបាទ! បើយកសូមយកតិចតួចទៅ ហើយទុកឱ្យកងទ័ពនៅពេលកងទ័ពកំពុងជួបប្រទះនូវការលំបាកក្នុងការការពារជាតិ ឬចូលទៅជាថវិកាជាតិ»។
បន្ថែមពីនេះ លោកបណ្ឌិត មាស នី ផ្ដល់យោបល់ថា ក្រសួងមហាផ្ទៃ គួរផ្ដល់ទិន្នន័យវិភាគជាក់ស្ដែងនៅក្រោយពេលផ្អាកការផាកពិន័យ និងមិនទាន់ផ្អាក ថាតើតួលេខគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ខុសគ្នាកម្រិតណា ដើម្បីធ្វើជាអំណះអំណាងអនុវត្តច្បាប់ផាកពិន័យឡើងវិញ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកថា បើគ្មានទិន្នន័យបែបវិទ្យាសាស្ត្រអាចទុកចិត្តបានទេ នោះមន្ត្រីនគរបាលនឹងរងការរិះគន់បន្តទៀត។
ចំណែកពលរដ្ឋប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមជាច្រើន បានស្នើទុកដាក់ប្រាក់ពិន័យទាំងនេះចូលរដ្ឋវិញ និងផ្ដល់ជូនទៅទាហានជួរមុខ ដូចទស្សនៈលោកបណ្ឌិត មាស នី ដែរ។ អ្នកខ្លះទៀត បានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីការអនុវត្តនេះឡើងវិញ ដោយចោទចំៗថា ជាការបង្កើតមុខរបរដល់មន្ត្រីប៉ូលិស ពុករលួយ ជាន់ករាស្ត្រ ហើយពុំបានកាត់បន្ថយការកកស្ទុះ ឬអ្នកស្លាប់ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ជាដើមនោះទេ។
លិខិតរបស់អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ចេញផ្សាយថា ខ្លួនបានបន្ធូរបន្ថយការអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកជាងកន្លះឆ្នាំហើយ តាំងពីផ្ទុះសង្គ្រាមដែលថៃឈ្លានពានកម្ពុជា កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដល់ចុងឆ្នាំ។
ក្នុងរយៈពេលនេះ មានករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើនឡើង ៣៤លើក និងស្លាប់កើន ៦២នាក់ បើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២៤។ ចំណែក រយៈពេល ១ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ មានករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើនឡើង ៤២លើក ស្មើ១៩ភាគរយ និងស្លាប់កើន ២៥នាក់ ស្មើ១៨ភាគរយ។ អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ អះអាងថា មូលហេតុនៃគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នេះ រួមមាន បើកលើសល្បឿន ៤៧ភាគរយ មិនគោរពសិទ្ធិ ២១ភាគរយ មិនប្រកាន់ស្ដាំ ១០ភាគរយ ប្រជែងគ្រោះថ្នាក់ ៧ភាគរយជាដើម។
វីអូឌី ពុំអាចសុំការពន្យល់បន្ថែមពីអ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ទូច សុឃៈ នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈនេះបានទេ ទាក់ទងនឹងរបាយការណ៍លម្អិតដែលបង្កជាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នៅពេលផាកពិន័យ និងពេលលើកលែងជាងកន្លះឆ្នាំមកនេះ។
ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ហៅកាត់ថា IDEA លោក វន់ ពៅ គាំទ្រការរឹតបន្តឹងច្បាប់ចរាចរណ៍ ប៉ុន្តែលោកថា ការផាកពិន័យឡើងវិញនេះ មិនមែនបង្កើតជារូបភាពពុករលួយដល់មន្ត្រីប៉ូលិស ហើយស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅដដែលនោះទេ។ លើសពីនេះ លោកក៏ស្នើឱ្យការអនុវត្តនេះ ដោយស្មើភាពគ្នាចំពោះមុខច្បាប់។
លោក វន់ ពៅ ថ្លែងថា៖«ទាល់តែការអនុវត្តនឹងទៀតសោត មិនអនុវត្តរើសមុខ មានន័យថា ឋានៈបុណ្យស័ក្តិប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ត្រូវអនុវត្តដោយស្មើៗគ្នាដែរ។ ជាពិសេស ការបើកបរប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងពេលយប់ជាដើម។ យើងមើលគ្មានប្រទេសណាសេរីជាងប្រទេសកម្ពុជាទេ ក្នុងការបើកបរ។ នៅប្រទេសគេ ជនជាតិចិន ភ្ញៀវទេសចរគេមិនឱ្យបើកបរផ្ដេសផ្ដាសទេ។ ប៉ុន្តែស្រុកយើងជនជាតិចិនជួលឡានមន្ត្រីគ្រាក់ៗ បើកបរដោយអំពើចិត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍»។
របាយការណ៍អង្គការយូនីសេហ្វ (UNICEF) ចេញផ្សាយកាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ បង្ហាញថា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកគឺជាមូលហេតុចម្បងនៃការស្លាប់ និងពិការក្នុងចំណោមកុមារ និងមនុស្សវ័យជំទង់នៅកម្ពុជា ដែលមានប្រមាណ ២០% នៃអ្នកស្លាប់សរុបដោយសារគ្រោះថ្នាក់។ របាយការណ៍នេះ បន្តថា ប្រទេសកម្ពុជាប្រឈមមុខនឹងបន្ទុកសុខភាពសាធារណៈ និងសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើន ដែលមានតម្លៃប្រមាណ ៤៦៦,៨ លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ (ស្មើនឹង ១,៧% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ឬ GDP)៕
