ការហក់ឡើងនូវតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈយ៉ាងគំហុកក្នុងសប្ដាហ៍ទី១ ដើមខែមីនានេះ កំពុងធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ប្រកបរបរគ្រប់វិស័យរងផលប៉ះពាល់ ខណៈទំនិញមួយចំនួននៅលើទីផ្សារ ត្រូវបានកត់សម្គាល់ឃើញមានការឡើងថ្លៃផងដែរ។
អាជីវករលក់ភេសជ្ជៈនៅខេត្តបាត់ដំបង អ្នកស្រី ស៊ុន ស្រីនិច ប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនាថា គ្រឿងផ្សំភេសជ្ជៈមួយចំនួន ចាប់ផ្ដើមឡើងថ្លៃ ជាក់ស្ដែងកាហ្វេកិនឡើងដល់ ២ម៉ឺន៤ពាន់រៀល ខណៈអ្នកស្រីធ្លាប់ទិញតែ២ម៉ឺន១ពាន់រៀលប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកស្រីបន្តថា ទោះវត្ថុធាតុដើមថ្លៃ តែអ្នកស្រីនៅតែលក់ភេសជ្ជៈតម្លៃដដែលដើម្បីរក្សាអតិថិជន ជាហេតុធ្វើឱ្យអ្នកស្រីកំពុងបារម្ភថាប្រាក់ចំណេញខែនេះនឹងធ្លាក់ចុះប៉ះពាល់ដល់ជីវភាព។
អ្នកស្រី ស៊ុន ស្រីនិច និយាយថា៖ «សព្វថ្ងៃហ្នឹង តម្លៃសាំងឡើងថ្លៃ អត់សូវមានធ្វើអ្នកដំណើរប៉ុន្មានទេ ហើយអ្នកលក់ប្រកួតប្រជែងគ្នា អ្នកលក់ច្រើន។ បើលក់ថ្លៃ អត់មានអ្នកទិញ ហើយបើអត់មានអ្នកទិញផងហ្នឹងឥឡូវ។ តម្លៃយើងទិញពីគេថ្លៃ ប៉ុន្តែអត់បានលក់ថ្លៃទេ គឺម្នាក់ៗ គឺម្នាក់ៗ វ័ណ្ឌកអស់ហើយគ្រាន់តែលក់អាហ្នឹង លក់ៗបិទតូបអស់»។
យ៉ាងណាតម្លៃទំនិញឡើងថ្លៃនៅពេលនេះ ហាក់នៅមានកម្រិតទាប និងទៅតាមតំបន់ ខណៈនៅរាជធានីភ្នំពេញ ពុំទាន់មានការឡើងថ្លៃគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅឡើយទេ។ អាជីវករលក់បន្លែនៅផ្សារព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ អ្នកស្រី ពេជ្រ មុំ ឱ្យដឹងថា បន្លែមួយចំនួនឡើងថ្លៃ តែទៅតាមប្រភេទ ខណៈតម្លៃនៅអាចទទួលយកបាននៅឡើយ។
អ្នកស្រីថា៖ «(សាំង)ឡើងថ្លៃប៉ុន្មានថ្ងៃហ្នឹង ម្ហូបបន្លែអីវាឡើងដោយមុខ។ មុខណាត្រូវឡើងក៏ឡើង មុខណានៅចុះក៏ចុះទៅ អាណានៅដដែលក៏នៅទៅ វាមិនមែនឡើងស្រឺតភ្លាមទេ»។
កម្ពុជាក៏មិនខុសពីបណ្ដាប្រទេសដទៃទៀតលើពិភពលោក ដែលកំពុងប្រឈមបញ្ហាកង្វះប្រេងឥន្ធនៈ បន្ទាប់ពីការផ្ទុះសង្គ្រាមនៅតំបន់ដើមបូព៌ា ដែលជារោងចក្រប្រេងធំរបស់ពិភពលោក។ កង្វះប្រេងឥន្ធនៈបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យជាច្រើន ក្នុងនោះវិស័យដឹកជញ្ជូនប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ ព្រោះវាជាចរន្តសរសៃឈាមដ៏សំខាន់ក្នុងការចែកចាយទំនិញទៅគ្រប់ទិសទី។
បើទោះបីរដ្ឋាភិបាលអះអាងថា កម្ពុជាមានស្តុកប្រេងឥន្ធនៈ២១ថ្ងៃ ប៉ុន្តែកម្ពុជាបានប្រទះបញ្ហាខ្វះប្រេងប្រើប្រាស់ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ៥ថ្ងៃដំបូង នៃការផ្ទុះសង្គ្រាម។ បញ្ហានេះបាននាំឱ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជាហក់ឡើងភ្លាមៗ ខណៈស្ថានីយជាច្រើនបានបិទទ្វារក្រោមហេតុផលគ្មានប្រេងផ្គត់ផ្គង់។
ទោះយ៉ាងណា បញ្ហានេះត្រូវបានមហាជនសង្កេតឃើញថា កង្វះប្រេងឥន្ធនៈនៅកម្ពុជាពេលនេះ កើតឡើងដោយសារឈ្មួញឱកាសនិយម ជាជាងបញ្ហាសកល។
អតីតនិស្សិតវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ លោក ជុំ ឧទិត្យ យល់ឃើញថា ការរកស៊ីបែបឱកាសនិយម និងភាពគ្មានសាមគ្គី នៅតែបន្តមាននៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ខណៈស្មារតីខ្មែរតែមួយមានតែនៅលើបបូរមាត់ និងបណ្ដាញសង្គមប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ ភាពចលាចល និងការកេងចំណេញរបស់ឈ្មួញឱកាសនិយម នឹងរុញកម្ពុជាឱ្យជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដែលពិបាកស្ដារមកវិញ។
លោក ជុំ ឧទិត្យ និយាយថា៖ «វាធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរយើងហ្នឹង រងផលប៉ះពាល់ និងអតិផរណាខ្ពស់ លឿនជាងបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗដែលគេមានលំនឹង ឬគេមិនជ្រួលច្របល់។ ហើយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចហ្នឹង នៅពេលដែលតម្លៃប្រេងធ្លាក់ចុះហើយ គេនឹងវិលទៅរកសភាពដើមវិញ។ ដល់ពេលយើង វានៅតែអូសបន្លាយអញ្ចឹង។ ដោយសារអី? ដោយសារតម្លៃប្រេងយើងហ្នឹង វាមិនឡើងចុះទៅតាមធម្មជាតិ ឬក៏ទីផ្សារពិភពលោកទេ។ វាឡើងចុះខ្លាំង ឬក៏ប្រែប្រួលខ្លាំង តក់ក្រហល់ខ្លាំង ដោយសារលើតម្លៃមកពីឈ្មួញជ្រុលនិយមហ្នឹងឯង»។
ប្រឈមនឹងបញ្ហានេះ គេមិនទាន់ឃើញរដ្ឋាភិបាលដាក់ចេញយន្តការដោះស្រាយបន្ទាន់ទៅលើជីវភាពពលរដ្ឋនៅឡើយទេ ក្រៅតែពីគម្រាមដកអាជ្ញាបណ្ណអាជីវកម្មតំណាងចែកចាយ និងម្ចាស់ស្ថានីយណាដែលស្តុកប្រេងមិនលក់ចេញ ឬលក់ថ្លៃលើសពីការកំណត់របស់ក្រសួង។ យន្តការនេះ ក៏ហាក់ពុំមានប្រសិទ្ធភាពនោះដែរ ដោយតំបន់ខ្លះមានអ្នកលក់ប្រេងសាំង ៦ពាន់រៀលក្នុងមួយលីត្រដដែល ខណៈតម្លៃដែលក្រសួងកំណត់នៅពេលនេះគឺ ៤៤០០រៀល។
ផ្ទុយពីកម្ពុជា បណ្ដាប្រទេសមួយចំនួន ដូចជា វៀតណាម និងហ្វីលីពីន បានដាក់ចេញយន្តការសង្គ្រោះភ្លាមៗ តាមរយៈការទម្លាក់ពន្ធនាំចូលប្រេងមកសូន្យភាគរយ និងជំរុញឱ្យមានការធ្វើការងារពីផ្ទះ ដើម្បីកាត់បន្ថយតម្លៃ និងតម្រូវការប្រេងឥន្ធនៈ។ ទន្ទឹមគ្នានឹងបញ្ហានេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ត្រូវបានអ្នកវិភាគសន្និដ្ឋានថា កំពុងអនុវត្ត គោលនយោបាយសង្គ្រោះបន្ទាន់ផ្ទៃក្នុងផងដែរ ក្រោយតម្លៃប្រេងនៅប្រទេសនេះធ្លាក់មកនៅត្រឹម៩០ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល។
ជុំវិញរឿងនេះ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកពីគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ លោក គង់ មុនីកា បានបញ្ចេញមតិលើបណ្ដាញសង្គមថា កម្ពុជាពុំគួរបន្ទោសតែលើវិបត្តិពីខាងក្រៅពេកទេ តែត្រូវផ្តោតលើការត្រៀមខ្លួនក្នុងករណីមានវិបត្តិបែបនេះ។ លោកលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាលគួរពិចារណាកាត់បន្ថយពន្ធលើប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់រយៈពេលខ្លី ព្រមទាំងតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនប្រេងកំណត់អាត្រានៃប្រាក់ចំណេញដុលរបស់ខ្លួន។ ផ្អែកលើបទពិសោធន៍នៅពេលនេះ លោកក៏បានលើកឡើងពីគោលនយោបាយរយៈវែងផងដែរ ដោយរដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្កើតទុនបម្រុងប្រេងឥន្ធនៈជាតិជាយុទ្ធសាស្ត្រ ការធ្វើពិពិធកម្មការនាំចូលថាមពល និងប្រេងឥន្ធនៈ និងការវិនិយោគលើថាមពលកកើតឡើងវិញបន្ថែមទៀត៕
