តំណាងសហគមន៍នេសាទបឹងរាំង មានទីតាំងក្នុងឃុំសាមគ្គី ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ បានអះអាងថា បច្ចុប្បន្ន ដីព្រៃលិចទឹក ឬព្រៃកោងកាងដែលជាជីវៈចម្រុះសមុទ្រ កំពុងរងការកាប់ទន្ទ្រានយកដីធ្វើកម្មសិទ្ធិឯកជនយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ គ្មានការទប់ស្កាត់ ពីមន្ត្រីជំនាញពាក់ព័ន្ធ។
ការណ៍នេះ ពួកគេបារម្ភថា ព្រៃកោងកាងដែលជាជម្រកធនធានជលផលសមុទ្រ និងជីវៈចម្រុះ និងបាត់បង់ទៅក្នុងពេលខាងមុខដ៏ខ្លី មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធមិនអាចទប់ស្កាត់ឱ្យបានទាន់ពេលទេនោះ។
ប្រធានសហគមន៍នេសាទបឹងរាំង លោក រឿន រិន បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនានេះថា សកម្មភាព ជីកកាប់រានដីព្រៃកោងកាង ឬព្រៃលិចទឹក នៅក្នុងឃុំសាមគ្គី ដើម្បីយកដីធ្វើកម្មសិទ្ធិ ពីបុគ្គលឯកជនមួយចំនួន កំពុងបន្តកើតមានរាល់ថ្ងៃ។
លោកថា រូបភាពនៃការបំផ្លាញព្រៃលិចទឹកទាំងនេះ គឺពួកគាត់បារម្ភឈានទៅបាត់បង់ធនធានជលផលសមុទ្រ នាថ្ងៃអនាគត។ ជាពិសេសនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើរបរនេសាទរបស់ពលរដ្ឋថែមទៀត។
លោក រឿន រិន បន្តថា សកម្មភាពទន្ទ្រានកាប់រានដីព្រៃលិចទឹក ឬព្រៃកោងកាង នៅក្នុងសហគមន៍បឹងរាំងខាងលើនេះ ប្រជាពលរដ្ឋពួកគាត់ ក៏ធ្លាប់បានរាយការណ៍ជូនទៅ មន្ត្រីជំនាញជលផលកំពង់សោម ក៏ដូចជាមន្ទីរកសិកម្មរួចហើយដែរ។ ប៉ុន្តែមិនឃើញមានចំណាត់ការឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទេ។
ប្រធានសហគមន៍រូបនេះ ថ្លែងអស់សង្ឃឹមចំពោះភាពសោះអង្គើយរបស់មន្ត្រីជំនាញ ដែលមិនព្រមជួយទប់ស្កាត់សកម្មភាពទន្ទ្រានកាន់កាប់ដីព្រៃកោងកាង ទៅតាមសំណូមពររបស់ពួកគាត់។
លោកថា៖ «សំណូមពររបស់ខ្ញុំ ក្នុងនាមខ្ញុំជាតំណាងឲ្យគណៈកម្មការសហគមន៍នេសាទបឹងរាំង ខ្ញុំចង់ដឹងបញ្ជាក់ពី ដីក្រុមហ៊ុនត្រឹមណា ហើយដីសហគមន៍ធនធានធម្មជាតិត្រឹមណាឲ្យពិតប្រាកដ។ ហើយដល់ពេលគាត់មកកាយបាក់បែកព្រៃ ហើយកាយដីទប់នៅសៀរមាត់ព្រែកហ្នឹង មានន័យថា ដីព្រៃកោងកាងទាំងប៉ុន្មាន ដែលនៅក្នុងដែនរបស់គាត់ កាយទប់ព្រែកនោះ គឺព្រៃកោងកាងទាំងអស់ហ្នឹង មុននឹងក្រោយ គង់តែងាប់អស់ទេ ព្រោះអត់មាន ទឹកនាជ ឬទឹកជោរចូលដល់ទៀតទេ»។
លើសពីនេះ លោក រឿន រិន ក៏បានស្នើដល់ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ គួរបញ្ឈប់ផ្តល់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី ជូនក្រុមហ៊ុន ឬបុគ្គលឯកជន នៅលើផ្ទៃដីព្រៃកោងកាង ឬព្រៃលិចទឹក ដែលជាទំជម្រកមច្ឆាសមុទ្របន្តពូជតទៅទៀត។ ដ្បិតបច្ចុប្បន្ននេះ ធនធានជលផលសមុទ្រក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ហាក់បានបាត់បង់ជាបណ្តើរៗហើយ ព្រោះតាមរយៈការធ្វើនេសាទរបស់ពលរដ្ឋ មិនសូវទទួលបានផលច្រើនទៀតទេ។
បើតាមប្រភពខាងលើ បរិវេណដីព្រៃកោងកាង នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រខេត្តព្រះសីហនុ គួរត្រូវបានការពារ និងជួយថែរក្សាអភិរក្សឲ្យបានគង់វង្ស ដោយមិនត្រូវបន្តចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិជូនក្រុមហ៊ុន ឬបុគ្គលឯកជនកាន់កាប់ទៀតឡើយ ហើយរដ្ឋាភិបាលក៏គួរកំណត់ទំហំដីព្រៃកោងកាង ដើម្បីអភិរក្សនិងការពារឲ្យបានច្បាស់លាស់ដែរ។
វីអូឌី មិនអាចទាក់ទងប្រធានមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទខេត្តព្រះសីហនុ លោក នេន ចំរើន ដើម្បីសុំការពន្យល់ជុំវិញបញ្ហានេះបានទេ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១២ខែមីនានេះ។
ប៉ុន្តែនាយខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផលកំពង់សោម លោក ឯម ភា ធ្លាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកថា បញ្ហាកំពុងកើតមាន នៅក្នុងសហគមន៍នេសាទបឹងរាំង គឺអ្នកជីកកាប់រាននៅលើទីតាំងមានព្រៃកោងកាងនោះ គេមានបណ្ណកម្មសិទ្ធិ។ ហើយថា ជំនាញរបស់លោក មិនមានសិទ្ធិរារាំងសកម្មភាពទាំងនោះដែរ។
លោកថា៖ «នៅសហគមន៍បឹងរាំង គឺខាងសហគមន៍ខលមកខ្ញុំដែរ ឮសហគមន៍គាត់ចុះទៅមើលដែរ អាហ្នឹង[ទីតាំងនោះ]វាស្ថិតក្នុងទីតាំងដី ដែលគេមានបណ្ណកម្មសិទ្ធិ។ អីចឹងយើងមិនដឹងជាថាយ៉ាងម៉េច បើគាមនបណ្ណ មានអីចឹង។ ហើយទីតាំងទាំងអស់ហ្នឹង ខាងសហគមន៍ក៏ដូចជាខាងខ្ញុំក៏បានរាយការណ៍មកដែរ អ្វីដែលខ្ញុំដឹងមានពីរទីតាំងហ្នឹង»។
ទាក់ទិបញ្ហានេះ លោក សុខ សុខុម ប្រធានអង្គការស្រឡាញ់ធនធានធម្មជាតិ ហៅកាត់ ស៊ីអ៊ិនរ៉ូ (CNRO) បានឲ្យដឹងដែរថា ពិតជាមានបទល្មើសកាប់ជីកទន្ទ្រានរានយកដីព្រៃកោងកាង និងព្រៃលិចទឹក នៅក្នុងសហគមន៍នេសាទបឹងរាំង ដូចសហគមន៍លើកឡើងពិតមែន។ ហើយករណីនេះ ទាំងប្រជាពលរដ្ឋ និងសហគមន៍នេសាទមានការព្រួយបារម្ភ ខ្លាចហិនហោចប្រភពជីវៈចម្រុះ ដែលពួកគាត់រស់នៅអាស្រ័យផល សម្រាប់ដោះស្រាយជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ នៅថ្ងៃខាងមុខ។
លោកបន្តថា កន្លងមក ប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាអ្នកនេសាទរស់នៅសហគមន៍ខាងលើនេះ ក៏ធ្លាប់ស្នើសុំឲ្យអាជ្ញាធរ ឬមន្ត្រីជំនាញ ជួយចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីថែរក្សាប្រភពជីវៈចម្រុះនៅមូលដ្ឋានឃុំសាមគ្គី ស្រុកព្រៃនប់នេះដែរ ប៉ុន្តែមិនមានលទ្ធផលទេ។
លោកថា៖ «ជាសំណូមសូមឲ្យអាជ្ញាធរជំនាញ ទាំងអាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ ទាំងថ្នាក់ជាតិ រួមគ្នាការពារធនធានធម្មជាតិព្រៃកោងកាងហ្នឹង ឲ្យបានគង់វង្ស។ បើមិនដូច្នេះទេ បាត់បង់អស់ហើយ បាត់បង់ជីវៈចម្រុះឆ្នេរសមុទ្រទាំងអស់ នៅក្នុងដែនសហគមន៍នេសាទហ្នឹងហើយបាទ»។
សម្រា់ប លោក សុខ សុខុម ព្រៃកោងកាង គឺជាមន្ទីរសម្ភពដ៏មានសារៈសំខាន់បំផុត ក្នុងការបង្កើតមច្ឆាជាតិគ្រប់ប្រភេទ ពិសេសព្រៃកោងកាងជាប្រភពផ្ទុកកាបូនស្រូបជាតិពុល និងបញ្ចេញអុកស៊ីសែន សម្រាប់មនុស្សជាតិដកដង្ហើមយ៉ាងប្រសើរបំផុតចំពោះជីវិតមនុស្សលោក។ ហេតុដូចនេះ លោកសូមឱ្យអាជ្ញាធរ និងមន្ត្រីជំនាញក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ គួរមានវិធានច្បាប់ ឬទប់ស្កាត់បទល្មើសនេះ ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងតឹងរឹងបំផុត។
ដីព្រៃកោងកាង ឬព្រៃលិចទឹក ដែលគ្របដណ្តប់ នៅតាមបណ្តោយតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រនានា ក្នុងខេត្តចំនួន៤ រួមមាន ខេត្តកោះកុង ព្រះសីហនុ កំពត និងខេត្តកែប ត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងមូលដ្ឋាននីមួយៗ ផ្តល់ព័ត៌មានមកថា បានរង នូវការកាន់កាប់និងកំពុងទន្ទ្រានយកដីធ្វើសកម្មសិទ្ធិ ឯកជនជាច្រើនកន្លែង។ ហើយទីតាំងខ្លះ ត្រូវមន្ត្រីក្រសួងស្ថាប័នជំនាញ បានចេញបណ្ណ័កម្មសិទ្ធិ ជូនបុគ្គលឯកជន មានសិទ្ធិកាន់កាប់នៅលើផ្ទៃដីព្រៃលិចទឹកទាំងនោះស្របច្បាប់ថែមទៀតផង។
ក្នុងអាណត្តិ លោក ហ៊ុន សែន បានចេញ ស.ជ.ណ ចុះថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦ តម្រូវឲ្យក្រសួងរៀបចំដែនដី និរាករណ៍ ឬដកហូតប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ឬវិញ្ញាបនប័ត្រសំគាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ និងលិខិតបញ្ជាក់ការកាន់កាប់ដីរបស់មន្ទីររៀបចំដែនដី និងអាជ្ញាធរដែនដី ខេត្តជាប់សមុទ្រទាំង៤ ដែលមានការពាក់ព័ន្ធដីព្រៃកោងកាង និងព្រៃលិចទឹក យកមកទុកជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋគ្រប់គ្រងវិញ។
លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាល អាណត្តិនោះ ក៏បានស្នើចែកចាយ និងផ្សព្វផ្សាយឯកសារនៃសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលលេខ ៦១៦ និងលេខ ៧៩៩ ដើម្បីឲ្យអាជ្ញាធរដែនដី ស្ថាប័ន អង្គភាព មន្ទីរពាក់ព័ន្ធសហគមន៍ អង្គការដៃគូ បានដឹង និងរួមគ្នាអនុវត្តឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីឈានទៅទប់ស្កាត់ និងបង្រ្កាបលើអ្នកទន្ទ្រានកាន់កាប់លើដីព្រៃកោងកាង និងព្រៃលិចទឹកឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។
ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង សេចក្តីសម្រេចខាងលើនេះ ហាក់មិនត្រូវបានមន្ត្រីថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងស្ថាប័នជំនាញពាក់ព័ន្ធអនុវត្តទេ។ ភាពសោះអង្គើយនេះ បានបន្តមកដល់រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អាណត្តិទី៧ បច្ចុប្បន្ននេះទៀត៕
