ហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅខណ្ឌឫស្សីកែវ កាលពីរាត្រីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ហាក់ក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ដុតកំហឹងមហាជនក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃមកនេះ។
កំហឹងនេះ មិនត្រឹមតែកើតឡើងដោយសារជនបង្កជាមន្ត្រីរាជការ និងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពស្រវឹងឡើយ តែវាជាហេតុការណ៍ដែលចាក់ឆ្កឹះដំបៅពលរដ្ឋ ដែលឈឺចាប់នឹងភាពអយុត្តិធម៌ជាហូរហែរ ដែលជនបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍តែងរួចខ្លួន ឬទទួលទោសទណ្ឌមិនសក្តិសមនឹងកំហុសដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្ត។
ភាពឈឺចាប់ និងការអស់ទំនុកចិត្តរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាទៅលើប្រព័ន្ធច្បាប់ បានកើនឡើងដល់ចំណុចកំពូលចាប់តាំងពីហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍លើស្ពានជ្រោយចង្វារ កាលពីចុងឆ្នាំ២០២២ ដែលឆក់យកជីវិតទារកម្នាក់ដែលមានអាយុទើប២ខែ។ ទោះមានដីកាតុលាការបង្គាប់ឱ្យចូលខ្លួន តែជនបង្កហេតុឈ្មោះ សោម ណូរីទីឃា បានបាត់ដំណឹងមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។
ករណីមួយទៀត បង្កឡើងដោយមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច លោក នាង សំអូន កាលពីឆ្នាំ២០២៤ បើកបរក្រោមស្ថានភាពស្រវឹង បុករះក្រោមស្ពានអាកាសឫស្សីកែវ បណ្ដាលឱ្យមនុស្ស៤នាក់ស្លាប់។ តុលាការបានកាត់ទោសជនបង្ករូបនេះ ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ៥ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថា ការបាត់បង់សេរីភាព៥ឆ្នាំនេះ មិនស្មើនឹងអាយុជីវិតមនុស្ស៤នាក់ ដែលមានម្នាក់ជាសិស្សស្ថាបត្យកម្មនោះឡើយ។
ចំណែកករណីកាន់តែចាប់អារម្មណ៍មួយទៀតនោះ គឺមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ហ៊ុន ហេង ស្រវឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់បុករះនៅមុខក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីឆ្នាំ២០២៥ បណ្ដាលឱ្យមនុស្សម្នាក់ស្លាប់ និងច្រើននាក់របួស ដែលត្រូវបានកាត់ទោសជាប់ពន្ធនាគារ៣ឆ្នាំ តែព្យួរ២ឆ្នាំ ដោយអនុវត្តទោសតែ១ឆ្នាំ។
ពលរដ្ឋនៅខេត្តបាត់ដំបង កញ្ញា រិន ចាន់ធី យល់ឃើញថា ការដែលពលរដ្ឋចោមរោមចាប់ជនបង្កឃាត់ទុក និងពេលខ្លះបង្កហិង្សា ក៏ព្រោះតែពួកគាត់ឈឺចាប់ និងគ្មានទំនុកចិត្តលើអាជ្ញាធរ ជាពិសេសប្រព័ន្ធច្បាប់កម្ពុជា។ មិនខុសពីពលរដ្ឋទាំងនោះ កញ្ញាក៏អស់ជំនឿចិត្តលើប្រព័ន្ធច្បាប់នៅកម្ពុជាដែរ ដោយហេតុថាកញ្ញាចងចាំហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ជាច្រើន ដែលមិនទាន់មានយុត្តិធម៌ឱ្យគ្រួសារជនរងគ្រោះ ទោះបីសាច់ញាតិពួកគេបានបាត់បង់ជីវិតក្ដី។
កញ្ញា រិន ចាន់ធី និយាយថា៖ «ផលប៉ះពាល់ទៅលើទំនុកចិត្តភពប្រជាពលរដ្ឋ គឺធ្ងន់ធ្ងរ! អាចនិយាយបានថា ប្រជាពលរដ្ឋគាត់លែងមានជំនឿចិត្តលើប្រព័ន្ធច្បាប់នៅក្នុងប្រទេស ដែលគាត់រស់នៅ គឺអាចថា អ្នកណាក៏ដឹងថា ច្បាប់វានៅក្រោមលុយ វានៅក្រោមអំណាចតួនាទី»។
ចំណែកពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ គឺកញ្ញា ស៊ុន រស្មី លើកឡើងថា អ្វីដែលគួរឱ្យខ្លាចជាងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នោះ គឺភាពអយុត្តិធម៌ និងការដោះលែងឱ្យជនបង្ករស់នៅក្រៅសំណាញ់ច្បាប់។ កញ្ញាបន្តថា បញ្ហានេះបានបំផ្លាញទាំងទំនុកចិត្ត និងផ្លូវចិត្តពលរដ្ឋ ដែលត្រូវរងគ្រោះបាត់បង់សមាជិកគ្រួសារ ហើយនៅមកត្រូវជួបភាពអយុត្តិធម៌មួយជាន់បន្ថែមទៀត។
កញ្ញា ស៊ុន រស្មី និយាយថា៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ប្រព័ន្ធច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានឹងផ្តល់យុត្តិធម៌ ឱ្យជនរងគ្រោះឱ្យបានសមរម្យ និងសមស្របនៅពេលដែលមានករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដោយប្រការណាមួយកើតឡើង ដើម្បីឱ្យប្រជាជនគាត់មានសេចក្តីទុកចិត្តទៅលើច្បាប់ ឱ្យប្រជាជនគាត់រស់នៅដោយមានតម្លាភាព ឱ្យប្រជាជនគាត់ដូចថា បានអស់ចិត្ត»។
មិនខុសពីជនបង្កករណីមុនៗ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅខណ្ឌឫស្សីកែវ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនានេះ គឺបង្កឡើងដោយមន្ត្រីរាជការនៅស្រុកកងមាស ដែលបើកបរក្នុងស្ថានភាពស្រវឹង បណ្ដាលឱ្យក្មេងម្នាក់រងរបួសធ្ងន់។ មន្ត្រីរូបនោះ បានបោះពាក្យសម្ដីថា បើស្លាប់នឹងសង២ម៉ឺនដុល្លារ និងរុញការទទួលខុសត្រូវឱ្យស្ត្រីម្នាក់ទៀត ដែលអះអាងថាជាអ្នកបើកបររថយន្តក្នុងពេលបង្កហេតុ។
ករណីនេះកំពុងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋបារម្ភថា ជនបង្កអាចនឹងប្រើប្រាស់អំណាចទឹកប្រាក់ដើម្បីគេចពីទោសព្រហ្មទណ្ឌជាមិនខាន។
ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ជាសាធារណៈនៅថ្ងៃទី២០ ខែមីនា នេះថា សមត្ថកិច្ចជំនាញការិយាល័យនគរបាលចរាចរណ៍ផ្លូវគោក បាននាំខ្លួនជនទាំង២នាក់ ទៅសាកសួរតាមច្បាប់ ហើយបន្តអង្កេតស្រាវជ្រាវតាមជំនាញបច្ចេកទេស ក្នុងគោលដៅសុក្រឹតភាពនៃការទទួលខុសត្រូវ ក្នុងនាមជាអ្នកបើកបរបង្កហេតុ មុនបញ្ជូនសំណុំរឿងទៅតុលាការឆាប់ៗនេះ។
ទាក់ទិនរឿងនេះ អ្នកវិភាគនិងតាមដានសង្គម លោក មាស នី មិនគាំទ្រឱ្យពលរដ្ឋប្រើអំពើហិង្សាលើជនបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ឡើយ។ តែយ៉ាងណា លោកជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរ ត្រូវអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ និងលុបបំបាត់ឱ្យបាននូវអំពើពុករលួយដែលយកលុយដោះស្រាយបញ្ហា ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្តដល់ពលរដ្ឋឡើងវិញ។
លោក មាស នី ថ្លែងថា៖ «បើច្បាប់យើងនៅតែដំណោះស្រាយត្រឹមតែបង់លុយ ហើយរួចខ្លួន អាហ្នឹងទៅថ្ងៃអនាគត ឱ្យតែគេមានលុយ គេអាចធ្វើអីក៏បានដែរ ហើយគេបើកបង្កគ្រោះថ្នាក់អីម៉េច ក៏គេមិនខ្វល់ខ្វាយដែរ គេមានលុយយកទៅបោះឱ្យមួយដុំៗអញ្ចឹងទៅ ក៏រួចខ្លួនបាត់»។
តាមមាត្រា ៨៥ នៃច្បាប់ស្តីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ចែងថា ការបើកបរដោយធ្វេសប្រហែស បណ្ដាលឱ្យអ្នកដទៃស្លាប់ ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ ១ឆ្នាំ ទៅ ៣ឆ្នាំ និងពិន័យ ៤លាន ទៅ ១៥លានរៀល។ បើមានកត្តាធ្ងន់ (ស្រវឹង រត់គេចខ្លួន គ្មានប័ណ្ណបើកបរ ឬបើកបរបណ្ដាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ច្រើននាក់) ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារពី ២ឆ្នាំ ទៅ ៥ឆ្នាំ និងពិន័យ ១០លាន ទៅ ២៥លានរៀល។
ទន្ទឹមនឹងការចង់បានភាពយុត្តិធម៌ ប្រជាពលរដ្ឋចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលរឹតបន្តឹង ឬកែច្បាប់បន្ថែមទម្ងន់ទោសដល់ជនបង្កណាដែលបើកបរក្នុងស្ថានភាពស្រវឹង ហើយបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បណ្ដាលឱ្យមានមនុស្សស្លាប់ផងដែរ ដើម្បីកាត់បន្ថយការអាងអំណាចទឹកលុយទិញជីវិតមនុស្ស៕
