របាយ​ការណ៍​ស្តីពី​ការ​ឈ្លាន​ពាន​របស់​ថៃ និង​វិបត្តិ​សង្គម-សេដ្ឋ​កិច្ច (២០២៥-២០២៦)

ការ​ឈ្លាន​ពាន​តាម​ព្រំដែន​ពី​សំណាក់​ភាគី​ថៃ បាន​រុញ​ច្រាន​ឱ្យ​មាន​ការ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា​ដោយ​អាវុធ​យ៉ាង​សាហាវ​បំផុត កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៥ ក្នុង​រយៈ​ពេល​ជាង​មួយ​ទសវត្សរ៍ ដោយ​សារ​មហិច្ឆតា​រំលោភ​បំពាន​លើ​តំបន់​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ដែន​អធិប​តេយ្យ​របស់​កម្ពុជា។

ការផ្ទុះអាវុធនេះ បានចាប់ផ្តើមឡើងនៅបរិវេណប្រាសាទតាមន្តធំ ដែលជាទីតាំង​ថៃ​តែង​តែ​ព្យាយាម​បក​ស្រាយ​ផែន​​ទី​​សម័យ​អាណា​និគម​ខុស​ពី​ការ​ពិត ដើម្បី​ដណ្ដើម​យក​ដី​ខុស​ច្បាប់។ បើ​ទោះ​ជា​មាន​ការ​ព្រម​ព្រៀង​ឈប់​បាញ់​នៅថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៥ ក៏​ដោយ ក៏​ភាគី​ថៃ​នៅ​តែ​មិន​ព្រម​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ដែន​ដី​ឱ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ ដែល​នាំ​ឱ្យមា​ន​ការ​វាយ​ប្រហារ​ឈ្លាន​ពាន​សារ​ជា​ថ្មី​កាន់​តែ​ធ្ងន់​ធ្ង​រ​នៅ​ក្នុង​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៥។

គិតត្រឹមចុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បើទោះជាមានការឈប់បាញ់គ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅតែតាន​តឹង និងមិនទុកចិត្តគ្នាឡើយ។ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជាបានតវ៉ាជាផ្លូវការប្រឆាំងនឹងការ​ឈ្លាន​ពានរបស់យោធា​​ថៃ ដែលបានសាងសង់ផ្លូវ និងសំណង់បេតុងពីប្រាសាទខ្នារ ឆ្ពោះមកតំបន់ប្រាសាទ​តាក្របីក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។

លើសពីនេះ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ក៏មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា ភាគីថៃបានវាស់វែង និងចែកដីឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្លួននៅភូមិជោគជ័យ ដែលស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យ​របស់កម្ពុជាតាមផែនទីខ្នាត ១លើ​២រយ​ពាន់​​(១/២០០ ០០០) នៃ​សន្ធិ​សញ្ញាឆ្នាំ​១៩០៤ និងឆ្នាំ​១៩០៧។ ជា​ការ​ឆ្លើយ​តប ថៃ​បានប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៧ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២៦ ថាខ្លួននឹងចាប់ផ្តើមសាងសង់ជញ្ជាំង និងរបងអេឡិចត្រូនិកបំពាក់កាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព​តាមព្រំដែននៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីការពារដែនដីដែលខ្លួនបានឈ្លានពានកន្លងមក។

ផលវិបាកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនៃការឈ្លានពាននេះ គឺការសម្រុកត្រឡប់មកវិញយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៃពលករ​កម្ពុជា។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការ សង់ត្រាល់ (CENTRAL) កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ចន្លោះខែកក្កដា ដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មានពលករយ៉ាងហោចណាស់ ៩០ម៉ឺននាក់ ( ៩០០,០០០ នាក់)​បាន​ភៀស​ខ្លួន​ចេញ​ពី​ថៃ​ ដែល​ជា​ចំនួនច្រើនបំផុតចាប់តាំងពីសម័យកូវីដ-១៩។ ការត្រឡប់​មកវិញនេះ បណ្តាលមកពីការភ័យខ្លាចការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ការបិទព្រំដែនភ្លាមៗ និងពាក្យចចាម​អារ៉ាម​​ថា រដ្ឋាភិបាលនឹងរឹបអូសដីធ្លី ឬលុបសញ្ជាតិ ប្រសិន​បើ​ពួក​គេ​មិនព្រមត្រឡប់មកផ្ទះវិញ។

របាយការណ៍ដដែលនេះ ក៏បានបង្ហាញថា ការត្រឡប់មកវិញមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំង និងតម្រូវឱ្យពលករចំណាយលុយផ្ទាល់​ខ្លួនទាំងអស់។ ពលករបានរាយការណ៍ថា ពួកគេត្រូវចំណាយចន្លោះពី ៥០០ ទៅ ៥០០០ បាត (ប្រហែល ១៥ ទៅ ១៥៥ ដុល្លារ) ដើម្បីឆ្លងកាត់តាមច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិដូង ដែលជាច្រកតែមួយគត់ដែលបើកក្នុងអំឡុងពេលជម្លោះផ្ទុះឡើងខ្លាំងក្នុងខែកក្កដា។ បញ្ហានេះ បានបណ្តាលឱ្យពលករប្រហែល ៨% ត្រូវ​ជំពាក់បំណុលថ្មីថែមទៀត។

គិតត្រឹមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ស្ថានភាពការងារបានធ្លាក់ចុះដល់ចំណុចអាក្រក់បំផុត បន្ទាប់ពីថៃបានហាមឃាត់​​មិន​ឱ្យពលករកម្ពុជាថ្មីចូលក្នុងប្រទេសដោយសារបារម្ភពីសន្តិសុខជាតិ ដែលធ្វើឱ្យការធ្វើចំណាកស្រុកធ្លាប់​ជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់ត្រូវជាប់គាំងទាំងស្រុង។

យោងតាមរបាយការណ៍មួយទៀតរបស់អង្គការ​សង់ត្រាល់ ស្តីពី «ពីគោលនយោបាយទៅជាការអនុវត្ត» ចេញ​​ផ្សាយក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់អ្នកត្រឡប់មកវិញបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះយ៉ាង​ខ្លាំង។

ការអង្កេតលើអ្នកត្រឡប់មកវិញចំនួន ៥២៧ នាក់ ក្នុង ១១ ខេត្ត រកឃើញថា លំហូរចូលនៃមនុស្សយ៉ាងច្រើន​នេះ បានដាក់សម្ពាធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើសេដ្ឋកិច្ចនៅតាមជនបទ។ ក្នុងចំណោមអ្នកត្រឡប់មកវិញទាំងនោះ ស្ត្រីមានចំនួន ៥១% ហើយភាគច្រើនដល់ទៅ ៨៣% គឺជាអ្នកមានគ្រួសារ ដែលត្រូវទទួលបន្ទុកចិញ្ចឹម​សមាជិកក្នុងផ្ទះពី ៤ ទៅ ៥ នាក់។

របាយការណ៍ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ របស់អង្គការ​សង់​ត្រាល់ បានបញ្ជាក់ថា អ្នកត្រឡប់មកវិញដល់ទៅ ៧០%​ បាន​ទៅរស់នៅតាមខេត្តជាប់ព្រំដែន ដូចជាបន្ទាយមានជ័យ និងបាត់ដំបង ដែលជាកន្លែងកំពុងខ្វះខាតជំនួយយ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លើយសំណួរ ជិត ៧០% មិនបានទទួលជំនួយអ្វីទាល់តែសោះ ហើយ​អ្នកដែលទទួលបានខ្លះ ភាគច្រើនគឺជាស្បៀងអាហារ និងការដឹកជញ្ជូនពីរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះ។ បញ្ហា​ធំ​មួយទៀត គឺការរកការងារធ្វើ ព្រោះទោះបីជាក្រសួងការងារ បានប្រកាសផ្ដល់ការងារប្រហែល ១៩ម៉ឺន​កន្លែង(១៩០០០០) នៅភ្នំពេញក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកត្រឡប់មកវិញភាគច្រើនមានជំនាញខាងសំណង់ ឬកសិកម្ម ដែលមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងការងាររោងចក្របានឡើយ។

បំណុលបានក្លាយជាវិបត្តិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតសម្រាប់ពលករដែលត្រឡប់មកវិញ។ របាយការណ៍របស់អង្គការ សង់ត្រាល់ ស្តីពី «ពីគោលនយោបាយទៅជាការអនុវត្ត» បានរកឃើញថា ៧១% នៃគ្រួសារអ្នកត្រឡប់មកវិញសុទ្ធតែមានបំណុល ដោយក្នុងនោះបំណុលជាមធ្យមក្នុងមួយគ្រួសារគឺ ៥ ៥០០ ដុល្លារ។ បញ្ហានេះគួរឱ្យបារម្ភខ្លាំងណាស់ ព្រោះក្រោយពេលត្រឡប់មកវិញ ពួកគាត់អាចរកចំណូលបានជាមធ្យមត្រឹមតែ ៦៤ ដុល្លារក្នុងមួយខែប៉ុណ្ណោះ ខណៈដែលការចំណាយប្រចាំខែជាមធ្យមមានរហូតដល់ ១៧៣ ដុល្លារ ដែលធ្វើឱ្យពួកគាត់មិនមានលទ្ធភាពសងបំណុលឡើយ។

ជាលទ្ធផល គ្រួសារដែលមានបំណុលដល់ទៅ ៨៥% មិនមានលទ្ធភាពបង់ប្រាក់ទាន់ពេលឡើយ ដែលនាំឱ្យមានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ការបាត់បង់ដីធ្លី កុមារត្រូវបោះបង់ការសិក្សាដើម្បីមកធ្វើការ និងការប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ផ្លូវចិត្ត។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការ​សង់​ត្រាល់​ដដែល សម្ពាធពីម្ចាស់បំណុលមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ថែម​ទាំង​បាន​​បណ្តាល​ឱ្យ​មាន​ការ​ធ្វើ​អត្តឃាតកើនឡើងទៀតផង។ វិបត្តិបំណុលនេះ គឺជាបញ្ហាថ្នាក់ជាតិ ដ៏ធំមួយ ដោយ​សារកម្ពុជាមានបំណុល​មីក្រូឥណទាន សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗ ខ្ពស់ជាងគេបំផុតលើពិភពលោក ដែល​គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៥ មានគ្រួសារ​ប្រហែល​ ៣លាន ៨សែនគ្រួសារ( ៣.៨ លាន) កំពុងជំពាក់កម្ចីខ្នាត​តូចសរុបជាង ១៨ ពាន់លានដុល្លារ។

បញ្ហាដ៏អាក្រក់មួយទៀតនៃវិបត្តិឆ្នាំ​២០២៥-២០២៦ គឺការអូសទាញអ្នកត្រឡប់មកវិញ ដែលអស់សង្ឃឹមឱ្យ​ចូលក្នុង​របរ​ឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត។ នៅពេលដែលគ្មានការងារស្របច្បាប់ធ្វើ ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនដែលរស់នៅក្នុងបន្ទាយតាមតំបន់​ព្រំដែន ដូចជាអូរស្មាច់ និងប៉ោយប៉ែត បានបង្កើនការជ្រើសរើសមនុស្សឱ្យចូលធ្វើការខុសច្បាប់។ គេប៉ាន់ប្រមាណ​ថា របរឆបោកទាំងនេះ បង្កើតចំណូលបានរហូតដល់ទៅជាង ១២ពាន់លានដុល្លារ (១២.៥ ពាន់លានដុល្លារ)​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ ដែលស្មើនឹងប្រហែលមួយភាគបួននៃសេដ្ឋកិច្ចផ្លូវការរបស់​ប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល។

របាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលមានចំណងជើងថា «A Wicked Problem» (បញ្ហាដ៏អាក្រក់​មួយ) ចេញផ្សាយក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បានរៀបរាប់ពីវិបត្តិសិទ្ធិមនុស្សដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៅតាមតំបន់​ទាំងនេះ។ មនុស្ស​រាប់សែននាក់ ត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យរស់នៅដូចជាទាសករ ដើម្បីធ្វើការឆបោកតាមអ៊ីនធឺណិត  ដូចជា ការឆបោក​យកប្រាក់គ្រីបតូ និងការឆបោកតាមរយៈមនោសញ្ចេតនាជាដើម។

នៅដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ យោធាថៃ បានបង្ហាញទីតាំងឆបោកដែលត្រូវបានបោះបង់ចោលក្នុងតំបន់អូរស្មាច់ ដែលមានអគារដល់ទៅ ១៦០ និងធ្លាប់មានមនុស្សធ្វើការប្រហែល ២០,០០០ នាក់។ នៅទីនោះ គេបានរកឃើញបន្ទប់​ដែលតុបតែងឱ្យដូចជាប៉ុស្តិ៍ប៉ូលីសសិង្ហបុរី អូស្ត្រាលី និងប្រេស៊ីល រួមទាំងមានឯកសណ្ឋាន​ក្លែង​ក្លាយ ដើម្បីប្រើ​សម្រាប់បន្លំខ្លួនបោកប្រាស់តាមវីដេអូ។

នៅក្នុងទីតាំងឆបោកនោះ គេបានរកឃើញឯកសាររាយប៉ាយដែលមានព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ជនរងគ្រោះអន្តរ​ជាតិជាច្រើន រួមទាំងបញ្ជីឈ្មោះ អាយុ និងចំនួនលុយក្នុងធនាគាររបស់ពលរដ្ឋជប៉ុនយ៉ាងលម្អិត។ បើទោះជាមានមនុស្សប្រហែល១០ម៉ឺននាក់(១០០០០០នាក់) ត្រូវបានដោះលែង ឬរត់រួចនៅដើមឆ្នាំ២០២៦ ដោយ​សារសម្ពាធអន្តរ​ជាតិ​ក៏​ដោយ ប៉ុន្តែអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) បានព្រមានថា ពួកគេមិនទាន់ទទួល​បានការជួយជ្រោមជ្រែងគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ អ្នកដែលរស់​រានមានជីវិតទាំងនោះត្រូវបានទុកចោលឱ្យដើរស្វែង​រក​ជំនួយ​ដោយខ្លួនឯង ហើយខ្លះទៀតថែមទាំងប្រឈមនឹងការចាញ់បោកគេយកទៅលក់នៅកន្លែងឆបោកថ្មីៗផ្សេងទៀត។

តាមផ្លូវការទូត ទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃ បានបង្ហាញឱ្យឃើញពីចំណុចខ្សោយនៃយន្តការអាស៊ាន។ ដោយ​សារ​គោល​ការណ៍​មិន​ជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុង អាស៊ានមិនអាចឆ្លើយតបបានទាន់ពេល ដែលបណ្ដាលឱ្យការប៉ះទង្គិចគ្នាបន្តិច​បន្តួច រីកធំទៅជាសង្គ្រាមពេញទំហឹង រហូតមានការបាញ់រ៉ុក្កែត និងប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 វាយប្រហារ​លើកម្ពុជា។ ដើម្បីទទួលបានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដ៏ផុយស្រួយនេះ គឺត្រូវមានការចូលរួមជួយជ្រោមជ្រែងពីមហាអំណាចខាងក្រៅ ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ទើបអាចសម្រុះសម្រួលគ្នាបាន។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ មានការផ្លាស់ប្តូរថ្មី ដោយហ្វីលីពីនបានទទួលតំណែងជាអ្នកដឹកនាំក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) បន្តពីម៉ាឡេស៊ី។ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នាយឧត្តមសេនីយ៍ រ៉ូមីអូ អេស ប្រោនណឺ ជូនៀ (Romeo S. Brawner Jr. ) អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពហ្វីលីពីន បានមកដល់កម្ពុជាដើម្បីត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែនក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ បេសក​កម្មចម្បងរបស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍​នេះ គឺដើម្បីធានាថា ភាគីទាំងពីរអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ជាពិសេសគោល​ការណ៍ «នរណា​នៅ​ទីណា ត្រូវ​រក្សា​នៅ​ទី​នោះ» ដើម្បីបង្កកទីតាំងទ័ព និងការពារកុំឱ្យមានការផ្ទុះអាវុធសារជាថ្មី។

ទោះបីជាមានការប្រឹងប្រែងទាំងនេះក៏ដោយ នយោបាយផ្ទៃក្នុងរបស់ថៃ នៅតែបន្តធ្វើឱ្យស្ថានភាពព្រំដែនមានភាព​ស្មុគស្មាញ។ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ គណៈកម្មាធិការពិសេសនៃព្រឹទ្ធសភាថៃបានប្រកាសថា ខ្លួននឹងបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ខាងមុខ ដើម្បីសម្រេចថាតើគួរលុបចោល MoU ឆ្នាំ២០០០ ស្តីពីព្រំដែនដីគោក និង MoU ឆ្នាំ២០០១ ស្តីពីព្រំដែនសមុទ្រ ឬយ៉ាងណា។ គណៈកម្មាធិការនេះ បានអះអាងថា ការលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនេះ នឹងបម្រើផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ថៃ ដោយសារពួកគេយល់ថាខ្លួនបានគ្រប់គ្រងតំបន់ជម្លោះភាគច្រើនដែលកម្ពុជាធ្លាប់កាន់កាប់វិញហើយ ដែលបញ្ហានេះធ្វើឱ្យការដោះស្រាយវិវាទជាអចិន្ត្រៃយ៍កាន់តែពិបាកទៅៗ។

ការផ្អាកកិច្ចពិភាក្សាលើតំបន់ទាមទារត្រួតគ្នា (OCA) ក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ ក៏ជាផលប៉ះពាល់ដ៏ធំមួយនៃជម្លោះនេះដែរ។ តំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាមានទំហំប្រមាណជាង ២៦ ០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េនេះ មានទុនបំរុងថាមពលតម្លៃជាង ២៨០ ពាន់​លានដុល្លារ ដែលប្រទេសទាំងពីរត្រូវការយ៉ាងចាំបាច់ សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង។ ទោះបីជាដំបូងឡើយ រដ្ឋាភិបាលថៃចង់រួមគ្នាទាញយកផលដើម្បីកាត់បន្ថយតម្លៃថាមពលក្នុងស្រុកក៏ដោយ ប៉ុន្តែសង្គ្រាមព្រំដែនបានធ្វើឱ្យការចរចាត្រូវជាប់គាំងទាំងស្រុង ព្រោះការយោគយល់គ្នាណាមួយអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រជាប្រិយភាពនយោបាយក្នុងស្រុក។ បញ្ហានេះ បានធ្វើឱ្យគម្រោងថាមពលតម្លៃរាប់លានដុល្លារត្រូវខកខាន ដែលនាំឱ្យខាតបង់ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេងសម្រាប់ជាតិទាំងពីរ។

សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច បានធ្វើឱ្យពាណិជ្ជកម្មតាមព្រំដែនធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសនៅច្រកប៉ោយប៉ែត ដែលធ្លាប់មានទំហំពាណិជ្ជកម្មជិត៥ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ត្រូវកាត់ផ្ដាច់ទាំងស្រុង។

ចំពោះស្ថានភាពមនុស្សធម៌វិញ មនុស្សរាប់ពាន់នាក់នៅតែបន្តរស់នៅក្នុងភាពលំបាកវេទនា។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការ World Vision គិតត្រឹមថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ មានមនុស្ស ៤៧,៧១៤ នាក់ (ក្នុងនោះមានស្ត្រីជាង ២៥,០០០ នាក់ និងកុមារ ១៥,០០០ នាក់) នៅតែបន្តភៀសខ្លួននៅតាមទីតាំង​នានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ គ្រួសារ​ទាំង​នេះ មិនអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញបានឡើយ ដោយសារវត្តមានកង​ទ័ព និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះ (UXO) ដែលនៅសេសសល់ក្នុងតំបន់ជម្លោះ។

រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបង្កើនការខ្ចីប្រាក់បន្ថែមដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិ និងរក្សាស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ ពិដាននៃការខ្ចីប្រាក់ត្រូវបានកំណត់រហូតដល់ ៣.២៣ ពាន់លានដុល្លារ (កើនឡើង ១២.៥% ធៀបនឹងឆ្នាំមុន) ដើម្បីយកមកវិនិយោគលើវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថាមពល និងប្រព័ន្ធឌីជីថល។

ទោះបីជាស្ថាប័នអន្តរជាតិដូចជា មូលនិធីរូបីយ៍ប័ណ្ណអន្តរជាតិ (IMF) និងធនាគារពិភពលោក វាយតម្លៃថា បំណុលសាធារណៈរបស់កម្ពុជា (ប្រហែល ២៥% ទៅ ៣០% នៃ GDP) នៅមានកម្រិតទាបដែលអាចគ្រប់គ្រងបានក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគក្នុងស្រុកបានព្រមានឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងស្នើរដ្ឋាភិបាលឱ្យគ្រប់គ្រងប្រកបដោយតម្លាភាពខ្ពស់ ដើម្បីជៀសវាងវិបត្តិបំណុលនាពេលខាងមុខ។

ការកើនឡើងនៃបំណុលនេះ កើតឡើងចំពេលដែលចំណូលរបស់គ្រួសារនៅតាមជនបទកំពុង​ធ្លាក់​ចុះយ៉ាង​​ខ្លាំង ដោយ​សារការបាត់បង់ប្រាក់បញ្ញើពីពលករនៅថៃ ដែលធ្លាប់មានចំនួនជិត ៣ ពាន់លានដុល្លារកាល​ពីឆ្នាំ២០២៤។

ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិនេះ របាយការណ៍របស់អង្គការ សង់ត្រាល់ ក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានដាក់ចេញនូវដំណោះស្រាយសំខាន់ៗ ចំនួន ៥។ ទីមួយ គឺការពង្រីកកិច្ចគាំពារសង្គមឱ្យបានលឿន ដូចជា ការផ្ដល់សាច់ប្រាក់ និងស្បៀងអាហារដល់គ្រួសារពលករដែលត្រឡប់មកវិញ។ ទីពីរ គឺការលើកទឹកចិត្តដល់ក្រុមហ៊ុនឯកជនឱ្យជួលពលករទាំងនោះចូលធ្វើការ តាមរយៈការបញ្ចុះពន្ធ ឬជួយចេញប្រាក់ឈ្នួលមួយផ្នែក។ ទីបី គឺការជួយបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញថ្មីៗ ឱ្យស្រប​តាមតម្រូវការការងារក្នុងស្រុក។

ទីបួន ដែលសំខាន់បំផុតនោះ គឺការអនុញ្ញាតឱ្យពលករផ្អាកការបង់បំណុល ឬរៀបចំការសងប្រាក់ឡើងវិញ ដើម្បីការពារកុំឱ្យពួកគាត់ត្រូវបាត់បង់ដីធ្លី។ និងចុងក្រោយ គឺការសម្រួលឯកសារច្បាប់ផ្សេងៗ  ដើម្បីត្រៀមលក្ខណៈឱ្យពលករអាចទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសដោយសុវត្ថិភាព និងស្របច្បាប់ឡើងវិញ នៅពេលដែលស្ថានភាពព្រំដែនមាន​ភាពធូរស្រាល។

សរុបមក មហិច្ចតាវាតទីដែនដីដោយភាគីថៃក្នុងឆ្នាំ ២០២៥-២០២៦ បានវិវត្តពីការប៉ះទង្គិចអាវុធធម្មតា ទៅជាការ​ឈ្លានពានពេញទម្រង់ ដែលប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិត និងសេដ្ឋកិច្ចពលរដ្ឋកម្ពុជាយ៉ាងដំណំ។ តួលេខពលករកម្ពុជា​ជិត ១ លាននាក់ (៩០០,០០០ នាក់) ដែលត្រូវបានបង្ខំចិត្តឱ្យចាកចេញពីថៃ គឺជាសញ្ញាបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីអស្ថិរភាពដែលបង្កឡើងដោយការរំលោភបំពាននេះ។

នៅពេលដែលថៃត្រៀមប្រើប្រាស់វិធានការរឹតបន្តឹងព្រំដែនតាមរយៈការសាងសង់របង និងបន្តបិទផ្លូវសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពលករកម្ពុជានៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខ ការផ្ដល់ជំនួយមនុស្សធម៌ និងការដោះស្រាយវិបត្តិបំណុលជូនពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយសារទង្វើឈ្លានពាននេះ គឺជាកិច្ចការបន្ទាន់បំផុតដែលរាជរដ្ឋាភិបាលមិនអាចបង្អង់បាន​ឡើយ៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ