ប្រជាពលរដ្ឋ និងសង្គមស៊ីវិល និយាយថា ក្រុងព្រះសីហនុ ដែលជាប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា បណ្តុំទៅដោយជនជាតិចិននោះ ពេលនេះហាក់ក្លាយជាកន្លែងគួរឱ្យភ័យខ្លាច ក្រោយមានហេតុការណ៍បាញ់សម្លាប់ មេឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញ ជាងមួយសប្តាហ៍មកនេះ សមត្ថកិច្ចមិនទាន់អាចចាប់ខ្មាន់កាំភ្លើងបាន។
កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថៅកែកាស៊ីណូម្នាក់ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលគេដឹងថាជាមេឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញ ជនជាតិតៃវ៉ាន់ ឈ្មោះLin Bingwen ត្រូវខ្មាន់កាំភ្លើងបាញ់សម្លាប់ ក្នុងសង្កាត់លេខ១ ក្រុងព្រះសីហនុ ហើយមកដល់ពេលនេះ សមត្ថកិច្ចមិនទាន់ចាប់បានខ្មាន់កាំភ្លើងនៅឡើយ។
ជុំវិញឃាតកម្មនេះ អ្នកស្ត្រី រាម បុប្ផា រស់នៅសង្កាត់១ ក្រុងព្រះសីហនុ បាននិយាយថា មូលដ្ឋាននេះ មានបញ្ហាជាច្រើនបានកើតឡើង ដូចជា គ្រឿងញៀន ពេស្យាចារ ស្គែមអនឡាញ ចោរកម្ម ជាដើម ដែលគាត់ចង់ឃើញមានការទប់ស្កាត់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ។
អ្នកស្រីថា៖ «សំខាន់គឺអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន នៅតាមមូលដ្ឋានទាំងអស់ហ្នឹង គឺគាត់ត្រូវតែតាមឃ្លាំមើលដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និងនៅតែរឹតបណ្តឹង ដើម្បីការពារសន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់ ឲ្យមានការអនុវត្តពេញលេញ រហូតដោយកុំបន្ធូរដៃ ដើម្បីស្តារមុខមាត់ប្រទេសជាតិយើងឡើងវិញដែរ »។
ចំណែក ម្ចាស់អាជីវកម្មបំរើវិស័យទេសចរណ៍ លោក ឌួង សុភារិទ្ធ នៅសង្កាត់លេខ៤ ក្រុងព្រះសីហនុ និយាយថា លោកព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាព ព្រោះមានឃាតកម្មកើតឡើង រួមទាំងបញ្ហាជាច្រើនទៀត ដែលបង្កឡើងដោយជនជាតិចិន។ យ៉ាងណា លោកចង់ឃើញសមត្ថកិច្ចចាត់វិធានការឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីលុបបំបាត់ភាពភ័យខ្លាច។
លោកថា៖ «មានហានិភ័យណាស់ៗ ហើយបើសិនជាគេអាចជម្លៀសចេញពីប្រទេសហ្នឹងបាន អ្នកវិនិយោគរកស៊ីត្រឹមត្រូវ គេនឹងចេញហើយ សូម្បីតែជនបរទេស មានកាំភ្លើងកាន់គ្រប់ដៃទៅហើយ ដល់ពេលអញ្ចឹងវាអត់មានសុវត្ថិភាពសោះជុំវិញខ្លួន។ រកស៊ីជាមួយចិនឥឡូវយើងក៏មិនដឹងថា គួរបន្តរកស៊ីជាមួយទៀត ឬក៏បញ្ឈប់ការរកស៊ីជាមួយ ព្រោះមើលឃើញថា ពួកវាចូលមកខេត្តព្រះសីហនុ ដូចអត់ឃើញមួយណាត្រឹមត្រូវផង ព្រោះពួកវាសុទ្ធតែអាចមានប្រដាប់អាវុធគ្រប់ដៃអញ្ចឹង?។ បើតែយ៉ាងៗហ្នឹងចង់បានអ្នកវិនិយោគច្បាស់លាស់ត្រឹមត្រូវខាងផ្នែកទេសចរណ៍ ឬមួយក៏សណ្ឋាគារអីហ្នឹងដូចជាពិបាកណាស់បង! »។
ដោយឡែក ស្នងការនគរបាលខេត្តព្រះសីហនុ លោក សរ រដ្ឋា បានអះអាងថា មកដល់ពេលនេះ សមត្ថកិច្ចមិនទាន់ចាប់ខ្លួនខ្មាន់កាំភ្លើងទាំងនោះបាននៅឡើយទេ តែថា កម្លាំងជំនាញបានកំណត់មុខសញ្ញាខ្មាន់កាំភ្លើងទាំងនោះហើយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតក្នុងស្រុក កាលពីថ្ងៃទី៣១ខែមីនា។
ចំណែក នាយកប្រតិបត្តអង្គការសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមកម្ពុជា (ANSA) លោក សន ជ័យ និយាយថា ការដែលជនដៃដល់រុតរួចដោយសុវត្តិភាព ក្នុងហេតុការណ៍បាញ់សម្លាប់មនុស្ស ហើយមកដល់ពេលនេះ សមត្ថកិច្ចនៅមិនទាន់ចាប់ខ្លួនខ្មាន់កាំភ្លើងបាន វាជាក្តីបារម្ភធំសម្រាប់សុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ និងអ្នកវិនិយោគនៅតំបន់នេះ។
យ៉ាងនេះក្តី លោកថា ដើម្បីស្តារទំនុកចិត្តឡើងវិញ រដ្ឋាភិបាលត្រូវពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពគ្រប់គ្រងអាវុធជាតិផ្ទុះ និងយន្តការគ្រប់គ្រងជនបរទេស។
លោកថា៖ «ដំណើររឿងនេះ ឃាតករបានសម្លាប់មនុស្ស ហើយគេចខ្លួនដោយសុវត្ថិភាព។ អញ្ចឹងសួរថា វិធានការគ្រប់គ្រងអាវុធជាតិផ្ទុះ សម្រាប់ជនដែលមិនមានសមត្ថកិច្ច វាស្ថិតនៅក្នុងកំរិតណា?។ យើងមើលថា វាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយគួរឲ្យបារម្ភមែនទែន ហើយជាមួយគ្នានោះដែរ ការការពារសុវត្ថិភាពដល់អ្នកវិនិយោគទុននៅខេត្តទេសចរណ៍ ដូចជា ខេត្តព្រះសីហនុអីនេះ ខ្ញុំគិតថា គួរតែត្រូវបានអាជ្ញាធរយកចិត្តទុកដាក់រិតបន្តឹង ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពដល់អ្នកវិនិយោគ ហើយឈានទៅបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋជន ដែលបង្កការបាញ់សម្លាប់ហ្នឹង!»។
ប្រហាក់ប្រហែលនេះដែរ អ្នកស្រាវជ្រាវការសិក្សាផ្នែកផ្នត់គំនិត និងស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ ចាត់ទុកឃាតកម្មនៅក្រុងព្រះសីហនុនេះ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ និងកិត្តិយសប្រទេសកម្ពុជាធ្ងន់ធ្ងរ និងបង្ហាញពីភាពកម្សោយនៃការគ្រប់គ្រង។
លោកគូសបញ្ជាក់ថា ដើម្បីរំលុតការភ័យខ្លាចពីសំណាក់មហាជននិងអ្នកវិនិយោគ សមត្ថកិច្ចស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ គួរពន្លឿនចាប់ខ្លួនខ្មាន់កាំភ្លើងមកផ្តន្ទាទោស និងទប់ស្កាត់អំពើពុករលួយផងដែរ ។
លោកថា៖ «បទល្មើសនេះបង្ហាញឲ្យឃើញពីចំណុចខ្សោយខ្លាំងកម្ពុជា មានអសន្តិសុខខ្ពស់ ហើយអ្នកដែលរកស៊ីគឺគេខ្លាចមានបញ្ហាដល់ជីវិត ដោយសារតែបញ្ហាសន្តិសុខនៅកម្ពុជាបែបសេរីពេក។ សេរីនេះ គឺនៅត្រង់ថា ការសម្លាប់មនុស្សនៅចំកណ្តាលទីក្រុង ហើយបែរជាឲ្យជនដៃដល់រួចខ្លួន ហើយមិនទាន់មានការចាប់ខ្លួនដើម្បីស៊ើបអង្កេត និងបញ្ជូនទៅតុលាការ ដើម្បីដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់នៅឡើយ»។
មេឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញតៃវ៉ាន់ម្នាក់ឈ្មោះ Lin Bingwen ត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងបាញ់សម្លាប់នៅក្រុងព្រះសីហនុ កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។
គម្រោងរាយការណ៍ស្តីពីឧក្រិដ្ឋកម្ម និងអំពើពុករលួយ OCCRP ធ្លាប់បានរាយការាណ៍ថា Lin Bingwen បានរត់គេចខ្លួន ពីការតាមចាប់របស់សមត្ថកិច្ចតៃវ៉ាន់ ក្នុងបទល្មើសល្បែងអនឡាញខុសច្បាប់ ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១.០៣ពាន់លានដុល្លារ និងបទប្រតិបត្តិការផ្ទេរលុយខុសច្បាប់តាមប្រព័ន្ធធនាគារ។
បើតាមប្រភពនោះ សមត្ថកិច្ចតៃវ៉ាន់រកឃើញថា Lin Bingwen បានផ្ទេរលុយខុសច្បាប់ប្រមាណ ២១.៧ពាន់លានដុល្លារ ដែលជាប់ទាក់ទងទៅនឹងប្រតិបត្តិការល្បែងអនឡាញ។
មេឧក្រិដ្ឋល្បែអនឡាញដែលគេបាញ់សម្លាប់ក្នុងក្រុងព្រះសីហនុនេះ ក៏ជាអ្នករកស៊ីក្នុងទីផ្សារងងឹតក្នុងទីក្រុងម៉ាកាវ និងបានយកលុយខុសច្បាប់ទៅលាងក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរបស់តៃវ៉ាន់។
លើសពីនេះ មេឧក្រិដ្ឋជនរូបនេះ ក៏មានភាគហ៊ុនរកស៊ីជាមួយដៃគូសហការរបស់ជនជាតិចិនក្នុងវិស័យកាស៊ីណូ និងសណ្ឋាគារក្នុងទីក្រុងព្រះសីហនុដែរ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកជំនាញភូមិសាស្រ្តនយោបាយបាយ លោក សេង វណ្ណលី ធ្លាប់និយាយថា ករណីបាញ់សម្លាប់មេឧក្រិដ្ឋជន ជនជាតិតៃវ៉ាន់នៅក្រុងព្រះសីហនុនេះ គឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពធូររលុងនៃប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល និងសន្តិសុខក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត។
លោកគូសបញ្ជក់ថា វត្តមានឧក្រិដ្ឋជនឆ្លងដែន ដែលមានដីកាចាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែអាចចូលមកជ្រកកោន និងបន្តអាជីវកម្មបនល្បែងស៊ីសងនៅកម្ពុជាដោយសេរី រហូតឈានដល់មានករណីបាញ់សម្លាប់គ្នានេះ បង្ហាញថា កម្ពុជាកំពុងមានវិបត្តិសន្តិសុខជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
លោកថា៖ «ករណីនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងថា ប្រព័ន្ធច្បាប់នៅកម្ពុជាគឺត្រូវបានបំផ្លាញដោយឧក្រិដ្ឋជន ដោយសារតែពួកគេបានប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលលុយកខ្វក់ ទិញសិទ្ធិជ្រកកោនលើទឹកដីខ្មែរ និងដើម្បីទទួលបានការការពារពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល»៕
