សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ បានកំណត់ថ្ងៃជម្រះសំណុំរឿងចោទ លោក កឹម សុខា ជាថ្មីទៀត នៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា មុនពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ក្រោយលើកពេលច្រើនដង ធ្វើឱ្យសំណុំរឿងចោទនេះ អូសបន្លាយជាង៨ឆ្នាំ ខណៈបក្សសង្គ្រោះជាតិត្រូវគេដឹងថា មានសក្តានុពលប្រកួតជាមួយបក្សកាន់អំណាច។
បើតាមដីកាបង្គាប់របស់អគ្គព្រះរាជអាជ្ញារងនៃសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ លោក អ៊ឹម សុផាន ចុះថ្ងៃទី៣ ខែមេសានេះ លោក កឹម សុខា ត្រូវមកសាលាឧទ្ធរណ៍ជាថ្មីទៀត នៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ វេលាម៉ោង៨និង៣០នាទីព្រឹក។
បើតាមប្រភពនោះ ការបង្គាប់ឱ្យចូលខ្លួននេះ ដើម្បីជំនុំជម្រះលើបណ្ដឹងឧទ្ធរណ៍ ពីបទ សន្និដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស ប្រព្រឹត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា និងទីកន្លែងផ្សេងទៀត កាលពីអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៣ ដល់ថ្ងៃទី០៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ដែលជាថ្ងៃចាប់ខ្លួន ជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដែលក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះទី១១ មានលោក អ៊ឹម វណ្ណៈ ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ។
កាលពីឆ្នាំមុន សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ បានប្រកាសលើកពេលជម្រះសំណុំរឿងប្តឹងទាស់របស់ លោក កឹម សុខា នេះជាថ្មីទៀត ដោយមិនប្រាប់មូលហេតុ ខណៈគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។
លោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឆ្មក់ចូលចាប់ខ្លួនទាំងកណ្តាលយប់ ឈានចូលថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។
ប្រមាណជា៣ខែបន្ទាប់ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិរបស់លោក ដែលទទួលបានសំឡេងឆ្នោត ប្រហាក់ប្រហែលបក្សកាន់អំណាចដែរនោះ ត្រូវបានតុលាការកំពូលរំលាយ តាមបណ្តឹងរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលចោទថា លោកបានគប់គិតជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ចង់ផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន សែន ។
ក្រោយពីតុលាការកំពូលរំលាយ អាសនៈក្នុងសភា និងនៅឃុំសង្កាត់ ដែលមានសំឡេងឆ្នោត គាំទ្រជិតពាក់កណ្តាលប្រទេស ត្រូវបានរឹបអូសយកទៅចែកគណបក្សផ្សេង ដែលពលរដ្ឋមិនបានបោះឆ្នោតឱ្យ។ ក្នុងនោះអាសនៈស្ទើរតែទាំងអស់របស់គណបក្សប្រឆាំងធំជាងគេនេះ បានទៅលើគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាពិសេសអាសនៈក្នុងសភា ។
ចាប់ពីពេលនោះមក ក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំរដ្ឋ បានក្លាយជារដ្ឋាភិបាលឯកបក្ស អំណាចទាំងអស់ត្រូវបានលោក ហ៊ុន សែន ក្រសោបយកទាំងរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា។
៦ឆ្នាំក្រោយមក ពោលគឺនៅថ្ងៃទី៣ ខែមិនា ឆ្នាំ២០២៣ តុលាការក្រុងភ្នំពេញ បានប្រកាសសាលក្រមផ្តន្ទាទោស លោក កឹម សុខា ដែលមានអាយុជាង៧០ឆ្នាំ ឱ្យជាប់ទោស២៧ឆ្នាំ ដោយឃុំខ្លួននៅក្នុងផ្ទះដែលជាការបន្តបិទខ្ទប់មិនឱ្យធ្វើនយោបាយ។
យ៉ាងណា ភ្លាមៗ ក្រោយតុលាការប្រកាសសាលក្រមផ្តន្ទាទោស លោក កឹម សុខា សហរដ្ឋអាមេរិកតាមរយៈស្ថានទូតប្រចាំកម្ពុជា ច្រានចោលទៅនឹងសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការនេះ ដោយចាត់ទុកសាលក្រមផ្តន្ទាទោសនេះថា ជាការរំខានចិត្តជាខ្លាំង ចំពោះការផ្តន្ទាទោស លោក កឹម សុខា មេដឹកនាំនយោបាយកម្ពុជា ដែលទទួលបាននូវការគោរព។
សហរដ្ឋអាមេរិក គូសបញ្ជាក់ពេលនោះថា ដំណើរការច្រើនឆ្នាំ ដើម្បីបំបិទសំឡេង លោក កឹម សុខា ដោយ ផ្អែកលើបទសមគំនិត ប្រឌិត គឺជាបរាជ័យនៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។ ហើយថា ការបដិសេធសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងធ្វើនយោបាយរបស់ លោក កឹម សុខា និងអ្នកនយោបាយផ្សេងទៀត ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋ ធម្មនុញ្ញកម្ពុជា បំណងអន្តរជាតិ និងវឌ្ឍនភាពកន្លងមក ដើម្បីក្លាយជាសង្គមពហុបក្សប្រកបដោយបរិយាបន្នមួយ។
សម្រាប់អាមេរិកអំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាជនខ្មែរទាំងអស់ ប្រើប្រាស់សិទ្ធិមនុស្សជាសាកលក្នុងការប្រមូលផ្តុំគ្នាដោយសន្តិវិធី និងសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ព្រមទាំងការចូលរួមកសាងប្រព័ន្ធ ប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដមួយ៕
