អ្នកជំនាញកិច្ចការព្រំដែន បន្តជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត នៃបក្សប្រជាជនដាក់កងកម្លាំងឈរជើងការពារទឹកដីខ្មែរនៅលើដីជាក់ស្តែង ដើម្បីទប់ស្កាត់ការបន្តរុលចូលវាទយកទឹកដីខ្មែរតាមអំពើចិត្តជារៀងរាល់ថ្ងៃ ពីសំណាក់ទាហានថៃ និងត្រូវដាក់ពាក្យប្តឹងថៃជាបន្ទាន់ ជាជាងការបន្តចេញលិខិតថ្កោលទោសអំពើឈ្លានពានរបស់ថៃ និងស្នើឱ្យថៃចូលតុចរចា ខណៈថៃហាក់មិនអើពើចំពោះលិខិតជាង៧០០លើករបស់កម្ពុជាក្នុងរយៈពេលជាច្រើនខែមកនេះ។
ការជំរុញជាថ្មីទៀតរបស់អ្នកជំនាញកិច្ចការព្រំដែនដែលមិនស្របនឹងរដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុននេះ ធ្វើឡើងនៅពេលរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន កាលពីថ្ងៃទី៧ខែមេសា បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានជាថ្មីទៀត ស្តីពី ការដាក់សំណើរជាថ្មីទៅភាគីថៃ ដោយគូសបញ្ជាក់ថា កន្លងមក គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក(JBC) ភាគីកម្ពុជាបានបញ្ជូនកំណត់ទូតជាច្រើនលើកទៅJBCភាគីថៃ ដើម្បីស្នើរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិសេសរបស់JBC ប៉ុន្តែភាគីថៃបានឆ្លើយតបដោយស្នើលើកពេលជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោមហេតុផលរង់ចាំនីតិវិធីផ្ទៃក្នុង ដើម្បីតែងតាំងសមាសភាពJBCរបស់ខ្លួន ក្រោយពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីថៃត្រូវបានបង្កើតឡើង។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែននេះ ឱ្យដឹងថា នៅក្នុងកំណត់ទូតថ្មីមួយទៀត ដែលកម្ពុជាបានដាក់ទៅភាគីថៃនៅថ្ងៃទី៧ខែមេសា គឺស្នើឱ្យរៀបចំកិច្ចប្រជុំ JBCកម្ពុជា ថៃនៅកាលបរិច្ឆេទសមស្របណាមួយចន្លោះពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នៅខេត្តសៀមរាប។
កម្ពុជាបានស្នើចាត់បញ្ជូនក្រុមវាស់វែងចម្រុះ(JSTs)នៃភាគីទាំងពីរ ចុះលើដីជាក់ស្តែងនៅកាលបរិច្ឆេទសមស្របណាមួយ ចន្លោះពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ដើម្បីបន្តអនុវត្តការងារវាស់វែង និងបោះ បង្គោលបណ្តោះអាសន្ននៅកំណាត់ខ្សែព្រំដែន ចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៤២-៤៧ ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងនៅកំណាត់ខ្សែព្រំដែនចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៥២-៥៩ ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រស្រុកកំរៀង ខេត្តបាត់ដំបង ស្របតាមការព្រមព្រៀងគ្នានាពេលកន្លងមក។
បន្ថែមពីនេះ កម្ពុជាក៏ស្នើឱ្យក្រុម(JSTs)ចុះវាស់វែងដើម្បីសាងសង់ឡើងវិញ នូវបង្គោលព្រំដែនចំនួន១៥តាមគំរូដើមបង្គោលជំនាន់បារាំង នៅទីតាំងដើមដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា និងបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ននៅកំណាត់ខ្សែព្រំដែនចន្លោះ បង្គោលលេខ៣៣-៣៧តំបន់បឹងត្រកួន កំណាត់ខ្សែព្រំដែនចន្លោះបង្គោលលេខ១៤-១៧ តំបន់អូរស្មាច់ តំបន់អានសេះ តំបន់ថ្មដា និងតំបន់ព្រំដែនផ្សេងទៀត ស្របតាមស្មារតីនៃសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ(GBC) ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ជាដើម។
ជុំវិញបញ្ហានេះ លោកអ៊ុំ សំអាន តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលជាអ្នកជំនាញកិច្ចការព្រំដែនបានប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី៨ខែមេសានេះថា ការដែលភាគីកម្ពុជាស្នើឱ្យថៃកោះប្រជុំJBC ឬក៏ឱ្យក្រុមមន្ត្រីជំនាញចុះវាស់វែងលើដីជាក់ស្តែងនេះ នឹងពុំមានការយល់ព្រមពីភាគីថៃនោះទេ ពីព្រោះថៃគ្រោងលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ ទៅហើយ ដូច្នេះយន្តការនៃការចរចាទ្វេភាគីតាមរយៈJBC គឺមិនអាចទៅរួចនោះទេ។
លោកថា៖ «បើសិនជាថៃលុបចោលអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ ហើយថៃគេលែងអើពើចរចាជាមួយកម្ពុជាតាមរយៈយន្តការទ្វេភាគីទ្វេភាគី តាមរយៈយន្តការJBCទៀត ហើយថៃគេកំពុងជាប់ដៃឈ្លានពានយកទឹកដីយើង ដូចជារាយបន្លាលួសដាក់ទូរកុងតឺន័រ អភិវឌ្ឍន៍ជាសំណង់រឹងនៅលើទឹកដីខ្មែរយើង ដូចជារូបព្រះពុទ្ធបដិមា សាងសង់ត្រង់ស្សេរ ហើយនិងសាងសង់ដងទង់ជាតិថៃជាដើម ជាពិសេសសាងសង់ផ្លូវបេតុងនៅលើទឹកដីខ្មែរយើង។ ដូច្នេះនៅពេលគេអភិវឌ្ឍន៍នៅលើដីខ្មែរយើងចំនួន៥១ទីតាំងក្លាយជាដីរបស់ថៃហើយ បើចង់ចរចាទ្វេភាគីជាមួយថៃ ទាល់តែកាត់ទឹកដីនឹងទៅឱ្យថៃទើបថៃព្រម»។
យ៉ាងណាក្តី រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន ប្រកាសថា ភាគីកម្ពុជាប្រកាន់ជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការតវ៉ាប្រឆាំងយ៉ាងដាច់អហង្កការ ទៅនឹងសកម្មភាពឈ្លានពានកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់របស់យោធាថៃ និងការបន្តធ្វើសកម្មភាពរំលោភបំពានលើបូរណៈភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។ ភាគីកម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែនណាមួយ ដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំងទាំងពេលកន្លងមក ទាំងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។
លើសពីនេះ កម្ពុជាប្រកាន់ជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ក្នុងការការពារខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា ថៃដែលបន្សល់ទុកដោយគណៈកម្មការព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ដោយគោរពគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ គោរពសន្ធិសញ្ញា អនុសញ្ញាបារាំង-សៀម ផែនទីដែលជាលទ្ធផលនៃការងារខណ្ឌសីមារបស់គណៈកម្មការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម និងកំណត់ហេតុបោះបង្គោលព្រំដែនរបស់គណៈកម្មការបោះបង្គោលព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម និងMOUឆ្នាំ២០០០ជាដើម។
សូមបញ្ជាក់ថា ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៣ខែមេសា ក៏បានធ្វើការតវ៉ានិងប្រឆាំងជំទាស់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសកម្មភាពខុសច្បាប់របស់ថៃ ដែលបានដឹកនាំពលរដ្ឋថៃមួយក្រុមធ្វើសកម្មភាពផ្ទៀងផ្ទាត់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី តាមបណ្តោយព្រំដែនចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ៤៤ និង៤៥ នៅភូមិជោគជ័យ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យផងដែរ។
សម្រាប់ លោក អ៊ុំ សំអាន ដែលជាប្រធានស្ថាប័នអន្តោប្រវេសន៍ និងកិច្ចការព្រំដែនរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រៅប្រទេស២៣តុលា យល់ថា ចាប់ពីពេលនេះតទៅ ថៃនឹងនៅតែបន្តបដិសេធសំណើររបស់កម្ពុជា ដោយឆ្លើយដោះសារមិនចូលរួមប្រជុំJBC និងវាស់វែងលើដីជាក់ស្តែងនោះទេ ដូច្នេះអ្វីដែលកម្ពុជាត្រូវធ្វើគឺត្រូវប្រើសិទ្ធិការពារទឹកដីរបស់ខ្លួននៅលើដីជាក់ស្តែង។
លោកថា៖ «អ្វីដែលកម្ពុជាត្រូវធ្វើជាបន្ទាន់នៅពេលនេះ គឺត្រូវប្រើកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់កម្ពុជាទៅរារាំងទប់ស្កាត់ការរាយបន្លាលួសយកដីខ្មែរស្រេចចិត្ត ការដាក់ទូរកុងតឺន័រ ឬជីកប្រឡាយយកដីខ្មែរយើងស្រេចចិត្ត អាហ្នឹងដែលកម្ពុជាត្រូវធ្វើជាបន្ទាន់ មិនមែនឱ្យថៃធ្វើអីស្រេចចិត្ត និងទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានរបស់ថៃ ទប់ស្កាត់ការអភិវឌ្ឍជាសំណង់រឹងនៅលើទឹកដីខ្មែរយើង។ ហើយជំហ៊ានបន្ទាប់កម្ពុជាត្រូវប្រញ៉ាប់ប្តឹងថៃទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិICJ ហើយនឹងប្តឹងថៃទៅកាន់សហប្រធានទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ និងប្តឹងថៃទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីទាមទារឱ្យថៃដកកងទ័ពចេញពីទឹកដីកម្ពុជា»។
ជាមួយគ្នានេះ លោក ម៉ែន ណាត ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា ដែលក៏ជាអ្នកជំនាញកិច្ចការព្រំដែនផងដែរនោះ ក៏បានប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី៨ខែមេសានេះផងដែរ ដោយចាត់ទុកការស្នើរបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជាថា ជាការធ្វើការងាប់ក្រឡាមិនមានអ្វីថ្មី។ លោកថា រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវរកមធ្យោបាយល្អជាងនឹងច្រើនជាងនឹង ដើម្បីតវ៉ា ដូចជាការតវ៉ាតាមរយៈការទូតដោយដាក់សម្ពាធជាអន្តរជាតិ គឺត្រូវទៅបញ្ចុះបញ្ចូលប្រទេសមហាអំណាច ដូចជាបច្ចុប្បន្ន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុងទៅប្រជុំនៅប្រទេសបារាំង។
លោកបន្តថា នៅពេលនៅក្នុងប្រទេសបារាំង លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវរកមធ្យោបាយនិយាយជាមួយប្រធានាធិបតីបារាំង ដើម្បីទាញបារាំងឱ្យចូលរួមនៅក្នុងយន្តការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងស្នើឱ្យបារាំងដាក់សម្ពាធថៃ ពីព្រោះបារាំងគឺជាអតីតម្ចាស់អាណានិគមន៍របស់កម្ពុជា ដោយបានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ធិសញ្ញា អនុសញ្ញា និងផែនទីកំណត់ព្រំដែនជាមួយថៃ គឺជារឿងសំខាន់ណាស់។
លោកថា៖ «ប៉ុន្តែយើងមិនដឹងថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងធ្វើរឿងនឹងដែរឬទេ? ឬក៏គ្រាន់តែទៅប្រជុំក្នុងប្រធានបទផ្សេង ហើយចប់។ ព្រោះយើងមើលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្សោយ ខ្សោយក្នុងការតវ៉ាជាអន្តរជាតិ ខ្សោយមែនទែន ហើយអន្តរជាតិក៏គេអត់ទុកចិត្តកម្ពុជាដែរ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើរឿងអាក្រក់ច្រើនពេក ក្នុងផ្ទៃក្នុងជាតិគ្នាឯងហ្នឹង ហើយមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនល្អទៀត ដល់ចឹងទៅការទាមទារការទុកចិត្តជាអន្តរជាតិនឹងមិនស្រួលទេ។ ហើយដើម្បីទាមទារការទុកចិត្តជាអន្តរជាតិបាន វាទាល់តែកែទម្រង់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផ្ទៃក្នុងហ្នឹង ហើយស្តារមុខមាត់លើឆាកអន្តរជាតិឡើងវិញ ហើយត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាមួយចំនួន ដូចជាដោះស្រាយបញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យ ស្តារសិទ្ធិមនុស្សជាដើម ស្របតាមស្មារតីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ»។
ទាំងលោកអ៊ុំ សំអាន និងលោកម៉ែន ណាត ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវធ្វើកិច្ចការឱ្យច្រើននិងឱ្យបានសកម្មខ្លាំងក្លាបំផុតក្នុងពេលតែមួយ គឺក្រៅពីជំរុញឱ្យថៃចូលតុចរចាកម្ពុជា ត្រូវធ្វើសកម្មភាពការទូតឱ្យបានខ្លាំងក្លាបំផុត ដើម្បីដាក់សម្ពាធឱ្យថៃដកកងទ័ពចេញពីទឹកដីកម្ពុជា និងចាំបាច់ត្រូវដាក់ពាក្យប្តឹងទៅតុលាការអន្តរជាតិ ដោយមិនអាចនៅបង្អង់តទៅទៀតបានទេ។ បន្ថែមពីនេះ ត្រូវស្តារមុខមាត់កម្ពុជាឡើងវិញ តាមរយៈការធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយជាតិរបស់ខ្លួន ដូចជាការស្តារប្រជាធិបតេយ្យ និងលុបបំបាត់បញ្ហារឿងអាស្រូវជាច្រើន ទើបអាចមានប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការដាក់សម្ពាធថៃឱ្យចូលតុចរចាផង ឱ្យដកកងទ័ពថៃចេញពីទឹកដីកម្ពុជានៅជាង៥០ទីតាំងផង និងឱ្យថៃសងជំងឺចិត្តដល់ការបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិនានារបស់កម្ពុជាផងដែរ៕
