គិតត្រឹមថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សំណុំរឿងរបស់លោក កឹម សុខា ដែលត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ឃុំក្នុងផ្ទះ ២៧ ឆ្នាំ តាំងពីឆ្នាំ២០២៣ ហើយត្រូវសាលាឧទ្ធរណ៍បើកសវនាការថ្ងៃនេះ ដែលគេជឿថាជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈនយោបាយពិតប្រាកដរបស់ លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការស្តារមុខមាត់លើឆាកអន្តរជាតិឡើងវិញ។
ការបន្តសវនាការនៅព្រឹកថ្ងៃនេះ បានក្លាយជាផ្ទាំងស៊ីបនៃការតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់មជ្ឈដ្ឋានជាតិ និងអន្តរជាតិ ដើម្បីចង់ដឹងថា តើប្រព័ន្ធតុលាការនឹងបន្តដើរតួជាឧបករណ៍សម្រាប់បង្កកឥទ្ធិពលអ្នកនយោបាយបក្សប្រឆាំង ឬនឹងក្លាយជាច្រកចេញ សម្រាប់ដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយដែលអូសបន្លាយជិតមួយទសវត្សរ៍មកនេះ។
ស្ថានភាពសវនាការនាថ្ងៃនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងក្រសែភ្នែករបស់អ្នកវិនិយោគ និងបណ្តាប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ដែលរង់ចាំមើលសញ្ញាវិជ្ជមានណាមួយ ដើម្បីសម្រេចចិត្តលើជោគវាសនានៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្ម និងលំហូរទុនវិនិយោគ ដែលកម្ពុជាកំពុងត្រូវការជាចាំបាច់ ដើម្បីទប់ទល់នឹងសន្ទុះសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងចុះត្រជាក់។
ប្រសិនបើសវនាការនៅថ្ងៃនេះ នៅតែបន្តប្រើប្រាស់ទម្រង់ដដែលៗ ក្នុងន័យអូសបន្លាយពេល ឬមិនមានការផ្តល់សេរីភាពណាមួយដល់ លោក កឹម សុខា នោះវានឹងក្លាយជាការបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា របៀបវារៈរឹតបន្តឹងនយោបាយ នៅតែមានឥទ្ធិពលលើសពីតម្រូវការនៃការផ្សះផ្សាជាតិ។
បើតាមអ្នកជំណាញភូមិសាស្ត្រនយោបាយ លោក សេង វណ្ណលី ការណ៍នេះ នឹងរុញច្រានឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ឱកាសមាសក្នុងការប្រើប្រាស់វេទិកាតុលាការថ្ងៃនេះ ដើម្បីសាងសាមគ្គីភាពផ្ទៃក្នុងឱ្យរឹងមាំ ក្នុងខណៈពេលដែលបញ្ហាព្រំដែនកំពុងមានភាពរកាំរកូសខ្លាំង។
ផ្ទុយទៅវិញ បើសវនាការនាថ្ងៃនេះ ឈានទៅដល់ការបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌឃុំខ្លួន ឬការផ្តល់សេរីភាពដល់លោក កឹម សុខា វានឹងក្លាយជាជ័យជម្នះផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្ររបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដូចខាងក្រោម៖
ទីមួយ៖ ការដោះលែងលោក កឹម សុខា នឹងក្លាយជា «សន្លឹកបៀរការទូត» ដ៏មានតម្លៃ ដើម្បីសង្គ្រោះសេដ្ឋកិច្ច និងប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្ម (EBA និង GSP) ដើម្បីរក្សាទីផ្សារនាំចេញ និងបញ្ចៀសការដំឡើងពន្ធខ្ពស់ សំដៅទាក់ទាញទុនវិនិយោគបរទេសដែលកំពុងមានការរុញរា ខណៈកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាថយចុះក្នុងឆ្នាំ២០២៦។
ទីពីរ៖ ការដោះលែងលោក កឹម សុខា នឹងផ្តល់ផលចំណេញពីរជាន់ ពោលគឺជាខែលការពារផ្ទៃក្នុងពីការរិះគន់លើ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងរឿងការពារអធិបតេយ្យភាព និងពង្រឹងភាពស្របច្បាប់របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត លើឆាកអន្តរជាតិ។
ទីបី៖ គណបក្សកាន់អំណាច អាចប្រើប្រាស់ការដោះលែងនេះ ដើម្បីរៀបចំនូវរូបភាពប្រជាធិបតេយ្យថ្មីមួយ ដែលអាចអនុញ្ញាតឱ្យមានសម្លេងប្រឆាំង «កឹម សុខានិយម» ក្នុងកម្រិតមួយដែលមិនបង្កហានិភ័យដល់អំណាចស្នូលរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ប៉ុន្តែគ្រប់គ្រាន់នឹងបង្ហាញអន្តរជាតិថា កម្ពុជាមិនមែនជាប្រទេសឯកបក្សផ្តាច់ការ ទន្ទឹមនេះ ក៏អាចបំបែកកម្លាំងប្រឆាំងក្រៅប្រទេសដែលដឹកនាំដោយលោក សម រង្ស៊ី។
ដូច្នេះ លទ្ធផលនៃសវនាការនៅថ្ងៃនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាការសម្រេចក្តីលើបុគ្គលម្នាក់នោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការសម្រេចលើទិសដៅអនាគតនៃស្ថិរភាពនយោបាយ និងសន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាទាំងមូល។ ទោះបីជាប្រព័ន្ធបក្ខពួកនិយមបានចាក់ឫសជ្រៅក៏ដោយ ប៉ុន្តែសវនាការថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ គឺជាឱកាសមាសសម្រាប់ លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការប្រើប្រាស់ «វិបត្តិជាឱកាស»។
ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើសំណុំរឿងរបស់ លោក កឹម សុខា នៅតែបន្តស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ និងអូសបន្លាយពេលយូរទៅមុខទៀតនោះ កម្ពុជានឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងផលវិបាកជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេសគឺការបន្តធ្លាក់ចុះនូវកិត្យានុភាពលើឆាកអន្តរជាតិ ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពិបាកនឹងដោះខ្លួនចេញពីការរិះគន់អំពីការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការជាឧបករណ៍នយោបាយ។
ស្ថានភាពបែបនេះ នឹងរុញច្រានឱ្យទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប កាន់តែមានភាពតានតឹង ដែលអាចឈានទៅដល់ការបាត់បង់ទាំងស្រុងនូវប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្ម និងការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចបន្ថែមទៀត ជាហេតុធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពកម្មកររាប់លាននាក់ និងធ្វើឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិដែលកំពុងថមថយស្រាប់ កាន់តែធ្លាក់ចុះដុនដាបលើសពីការរំពឹងទុក។
ក្រៅពីផលប៉ះពាល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ការអូសបន្លាយសំណុំរឿងនេះ ក៏នឹងធ្វើឱ្យគម្លាតនៃភាពបែកបាក់ផ្ទៃក្នុងជាតិកាន់តែរីកធំឡើង ដែលជាចំណុចខ្សោយដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុត នៅពេលប្រទេសជាតិត្រូវប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងពីខាងក្រៅ ឬការឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង ដោយសារពលរដ្ឋមួយផ្នែកធំមានអារម្មណ៍ថាពួកគេត្រូវបានផាត់ចេញពីដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ និងគ្មានតំណាងពិតប្រាកដ។
ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ ការប្រើប្រាស់វិធានការច្បាប់តឹងរ៉ឹង រួមជាមួយការអូសបន្លាយនីតិវិធីតុលាការ អាចនឹងនាំមកនូវស្ថិរភាពមួយរយៈខ្លីសម្រាប់ការក្តាប់អំណាច ប៉ុន្តែវានឹងបង្កើតនូវកំហឹងស្ងប់ស្ងាត់នៅក្នុងសង្គម ដែលអាចក្លាយជាហានិភ័យដល់ស្ថិរភាពយូរអង្វែង និងធ្វើឱ្យដំណើរការផ្ទេរអំណាចក្នុងគ្រួសារត្រកូលហ៊ុន កាន់តែខ្វះភាពស្របច្បាប់ពីសំណាក់ពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោត។
បរិយាកាសនយោបាយដែលគ្មានការបើកចំហបែបនេះ ក៏នឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជាកាន់តែដាច់ឆ្ងាយពីតម្លៃសកល និងកាន់តែមានការពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើប៉ូលអំណាចតែមួយ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់តុល្យភាពនៃឯករាជ្យភាព និងអធិបតេយ្យភាពជាតិក្នុងរយៈពេលវែង។
សរុបមក ដំណោះស្រាយដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ស្ថិរភាពយូរអង្វែងរបស់កម្ពុជា គឺការបោះជំហានឆ្ពោះទៅរកការផ្សះផ្សាជាតិពិតប្រាកដ ដោយរដ្ឋាភិបាលគួរប្រើប្រាស់វិបត្តិព្រំដែនធ្វើជាឱកាស ដើម្បីពិចារណាឡើងវិញនូវបរិយាកាសនយោបាយ។ ការផ្តល់សេរីភាពពេញលេញដល់លោក កឹម សុខា និងសកម្មជនដទៃទៀត នឹងក្លាយជាគ្រឹះដ៏រឹងមាំក្នុងការកសាងទំនុកចិត្តជាមួយពលរដ្ឋ និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលវានឹងជួយការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ រួមទាំងធានានូវសន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ច និងភាពរុងរឿងសម្រាប់កម្ពុជាទៅថ្ងៃអនាគត៕
