ភាពស្របច្បាប់នៃអំណាចរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងដំណាក់កាលអន្តរកាលនយោបាយកម្ពុជា តម្រូវឱ្យយើងពិនិត្យមើលទៅលើទិដ្ឋភាពពីរ ដែលហាក់មានលក្ខណៈផ្ទុយគ្នាស្រឡះ គឺរូបភាពដែលបង្ហាញទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិ និងតថភាពជាក់ស្តែងដែលកើតមានឡើងនៅក្នុងប្រទេស។
ការព្យាយាមកសាងភាពស្របច្បាប់ គឺជាចំណុចសំខាន់បំផុតដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពសម្រាប់មេដឹកនាំថ្មីដែលឡើងកាន់តំណែងតាមរយៈការផ្ទេរអំណាចក្នុងគ្រួសារ ខណៈដែលប្រព័ន្ធប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាត្រូវបានមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅមើលឃើញថា កំពុងធ្លាក់ចុះខ្សោយជាលំដាប់។
ក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រការទូត លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានចំណាយពេលយ៉ាងច្រើន ដើម្បីបង្ហាញមុខមាត់លើឆាកពិភពលោក ក្នុងបំណងលាងជម្រះមន្ទិលសង្ស័យទាំងឡាយជុំវិញរបៀបដែលលោកឡើងកាន់តំណែង។
យោងតាមរបាយការណ៍ព័ត៌មានផ្លូវការរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា នៅដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ លោកបានបង្កើនសកម្មភាពការទូតយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដោយកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោកបានចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព (Board of Peace) ដើម្បីបង្ហាញពីតួនាទីរបស់កម្ពុជាក្នុងការរក្សាសន្តិភាពតំបន់។
ជាក់ស្តែងបំផុត គឺវត្តមានរបស់លោកនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលសុខភាពតែមួយ (One Health Summit) នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នាទីក្រុងលីយ៉ុង ប្រទេសបារាំង ដែលលោកប្រើប្រាស់ដើម្បីកសាងរូបភាពជាមេដឹកនាំសម័យថ្មីដែលគិតគូរពីបញ្ហាសកល និងសុខុមាលភាពសាធារណៈ ដើម្បីទាក់ទាញការទទួលស្គាល់ពីមហាអំណាចអឺរ៉ុប។
រូបភាពនៃការចាប់ដៃជាមួយមេដឹកនាំពិភពលោកក្នុងកិច្ចប្រជុំសំខាន់ៗទាំងនេះ គឺជាអាវុធដ៏សំខាន់សម្រាប់លោក ក្នុងការយកមកអះអាងប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងស្រុកថា ពិភពលោកបានទទួលយកការដឹកនាំរបស់លោកហើយ។ លោកបានព្យាយាមប្រើប្រាស់ចំណេះដឹង ដែលទទួលបានពីការសិក្សានៅបស្ចិមប្រទេសមកបង្ហាញជាសាធារណៈ តាមរយៈការថ្លែងសុន្ទរកថាប្រកបដោយភាពស្ទាត់ជំនាញ និងការបង្ហាញអាកប្បកិរិយាបែបអ្នកនយោបាយសម័យទំនើប។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលយើងងាកមកពិនិត្យមើលស្ថានភាពផ្ទៃក្នុងប្រទេសវិញ ភាពស្របច្បាប់ដែលលោកព្យាយាមកសាងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ហាក់ពុំមានមូលដ្ឋានគ្រឹះរឹងមាំចេញពីការគោរពសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋនោះទេ។
រដ្ឋាភិបាលក្រោមការដឹកនាំរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែបន្តរក្សានូវយន្តការចាស់ៗក្នុងការគ្រប់គ្រងអំណាចតាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការនិងច្បាប់ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើសំឡេងរិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃ។
យោងតាមទិន្នន័យពីអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ Human Rights Watch និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សដែលបានចេញផ្សាយក្នុងត្រីមាសទីមួយនៃឆ្នាំ២០២៦នេះ របាយការណ៍បានបង្ហាញពីការកើនឡើងនៃយុទ្ធនាការបង្ក្រាបលើអ្នករិះគន់តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងការចាប់ខ្លួនសកម្មជនសង្គម ដែលគ្រាន់តែបញ្ចេញមតិការពារផលប្រយោជន៍សហគមន៍។
អ្វីដែលកាន់តែគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ គឺការបន្តធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើអ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យ ដែលព្យាយាមរាយការណ៍អំពីភាពមិនប្រក្រតីក្នុងសង្គម ដោយសមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជាបានកត់ត្រាទុកនូវករណីអ្នកកាសែតមួយចំនួនត្រូវបានចោទប្រកាន់ និងឃុំខ្លួនកាលពីខែកុម្ភៈ និងមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមបទចោទញុះញង់ ដែលជាឧបករណ៍ច្បាប់ដ៏ពេញនិយមរបស់អាជ្ញាធរ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ដំណើរការកាត់ទោសអ្នកនយោបាយប្រឆាំង នៅតែបន្តធ្វើឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៅដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ ដែលត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិមើលឃើញថា ជាការរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងនយោបាយ ដើម្បីបំបាត់គូប្រជែង និងពង្រឹងអំណាចដាច់ខាតរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
បញ្ហាប្រឈមដ៏ធំបំផុតមួយទៀតដែលប៉ះពាល់ដល់ភាពស្របច្បាប់ និងទំនុកចិត្តលើការដឹកនាំរបស់លោក គឺអសមត្ថភាព ឬការខ្វះឆន្ទៈក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាបទល្មើសឆ្លងដែន និងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញដែលកំពុងរីករាលដាល។
យោងតាមរបាយការណ៍ពីអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្ម (UNODC) ចេញផ្សាយនៅដើមឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជានៅតែត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃបណ្តាញឆបោកដែលមានការការពារពីសំណាក់អ្នកមានអំណាច ឬមេខ្លោងដែលនៅពីក្រោយខ្នង។
ទោះបីជាមានការជំរុញពីសហគមន៍អន្តរជាតិ និងការប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ក៏រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហាក់នៅមានភាពស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការចាត់វិធានការច្បាប់លើបុគ្គលដែលមានឥទ្ធិពលទាំងនោះ។
ការណ៍នេះបង្កើតឱ្យមានមន្ទិលសង្ស័យថា តើអំណាចថ្មីនេះពិតជាមានឯករាជ្យភាពក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ ឬក៏នៅជាប់ជំពាក់ក្នុងបណ្តាញផលប្រយោជន៍នៃរបបចាស់ដែលមិនអាចដកខ្លួនចេញបាន។
ការប្រើប្រាស់ច្បាប់មានស្តង់ដារពីរ គឺប្រើដើម្បីបំបិទមាត់អ្នករិះគន់ និងអ្នកសារព័ត៌មាន ប៉ុន្តែការពារអ្នកមានកំហុសដែលមានខ្នងបង្អែក ធ្វើឱ្យភាពស្របច្បាប់ដែលលោកខំកសាងនៅក្រៅប្រទេសប្រឈមនឹងការសាបរលាបតម្លៃជាខ្លាំង។
ភាពស្របច្បាប់ដែលកើតចេញពីការបង្ក្រាប និងការប្រើប្រាស់រូបភាពការទូតត្រឹមតែសំបកក្រៅ មិនអាចស្ថិតស្ថេរយូរអង្វែងបានឡើយក្នុងបរិបទសង្គមដែលពោរពេញដោយលំហូរព័ត៌មាន។
ប្រសិនបើលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចង់ទទួលបានភាពស្របច្បាប់ពិតប្រាកដ លោកត្រូវតែហ៊ានកែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ បើកលំហសេរីភាពនយោបាយ និងបង្ហាញឱ្យឃើញនូវសកម្មភាពជាក់ស្តែងក្នុងការបង្ក្រាបអំពើពុករលួយ និងឧក្រិដ្ឋកម្មដែលការពារដោយអ្នកមានអំណាច។
ដរាបណាការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាព និងការចាប់ខ្លួនអ្នកមានមតិផ្ទុយនៅតែបន្តកើតមាន នោះរាល់ជំនួបជាមួយមេដឹកនាំពិភពលោក ឬការចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលធំៗ ដូចជា One Health Summit នៅបារាំងក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ នឹងត្រូវបានគេមើលឃើញថាគ្រាន់តែជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបិទបាំងភាពទន់ខ្សោយផ្នែកប្រជាធិបតេយ្យនៅខាងក្នុងតែប៉ុណ្ណោះ។
សរុបមក ដំណើរឆ្ពោះទៅរកការកសាងភាពស្របច្បាប់របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺជាល្បែងនយោបាយដែលព្យាយាមរក្សាតុល្យភាពរវាងការទាក់ទាញចិត្តអន្តរជាតិ និងការរក្សាការគ្រប់គ្រងដាច់ខាតនៅក្នុងស្រុក ដែលវាទាមទារឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរជាដុំកំភួនលើសពីការសម្តែងលើឆាកអន្តរជាតិ ដើម្បីធានាបាននូវការគាំទ្រពិតប្រាកដពីពលរដ្ឋខ្លួនឯង៕
