តម្លៃប្រេងបានហក់ឡើងលើសពី ១០០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ខណៈដែលទីផ្សារថាមពលបានបើកដំណើរការឡើងវិញ នៅថ្ងៃទី១៣ខែមេសា ក្នុងតំបន់អាស៊ី បន្ទាប់ពីការចរចារវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់បានបញ្ចប់ដោយគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មី ហើយលោក Donald Trump បាននិយាយថា លោកនឹងបិទខ្ទប់កំពង់ផែរបស់អ៊ីរ៉ង់។
តម្លៃប្រេងឆៅ Brent ដែលជាគោលដៅសកលបានកើនឡើង ៨,៥% ដល់ ១០២,៣៧ ដុល្លារ ខណៈដែលតម្លៃប្រេង West Texas Intermediate បានកើនឡើង ៩% ដល់ ១០៥,៣៤ ដុល្លារ។
ការបរាជ័យនៃកិច្ចចរចានៅចុងសប្តាហ៍នេះ បានបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភថា វិបត្តិថាមពលសកលនឹងកាន់តែជ្រៅទៅៗ។
តម្លៃប្រេងបានធ្លាក់ចុះទាបជាង ១០០ ដុល្លារ កាលពីថ្ងៃទី៨ខែមេសាសប្តាហ៍មុន បន្ទាប់ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងទីក្រុងតេហេរ៉ង់ បានយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍ ដែលមានលក្ខខណ្ឌរួមទាំងការបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាផ្លូវទឹកពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់។
ច្រកសមុទ្រនេះ ដែលជាកន្លែងដឹកជញ្ជូនថាមពលមួយភាគប្រាំរបស់ពិភពលោកឆ្លងកាត់ បានក្លាយជាចំណុចក្តៅនៃសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីទីក្រុងតេហេរ៉ង់បានសងសឹកប្រឆាំងនឹងការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ដោយការគំរាមកំហែងវាយប្រហារលើនាវា ដែលព្យាយាមប្រើប្រាស់ផ្លូវនេះ។
ការដឹកជញ្ជូនភាគច្រើនបានជាប់គាំងចាប់តាំងពីជម្លោះបានចាប់ផ្តើមកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ទោះបីជាប្រទេសមួយចំនួន ដូចជា ឥណ្ឌា និងម៉ាឡេស៊ី បានចរចារកផ្លូវមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់នាវារបស់ពួកគេក៏ដោយ។ ការរំខាននេះបានបណ្តាលឱ្យតម្លៃថាមពលហក់ឡើងខ្លាំងនៅជុំវិញពិភពលោក។
សន្ទស្សន៍ភាគហ៊ុនសំខាន់ៗក្នុងតំបន់អាស៊ី បានធ្លាក់ចុះនៅក្នុងការជួញដូរពេលព្រឹកថ្ងៃទី១៣ខែមេសា។ សន្ទស្សន៍ Nikkei 225 របស់ជប៉ុនបានធ្លាក់ចុះ ០,៨% ខណៈដែល Kospi របស់កូរ៉េខាងត្បូងបានធ្លាក់ចុះ ១,៨%។ បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីបានរងគ្រោះជាទម្ងន់ ដោយសារផលប៉ះពាល់នៃសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ ដោយសារពួកគេពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើប្រេងពីមជ្ឈិមបូព៌ា។
ទីផ្សារភាគហ៊ុននាពេលអនាគត (futures) របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានបង្ហាញពីការធ្លាក់ចុះសម្រាប់ការបើកទីផ្សារ Wall Street ផងដែរ។
លោក Trump បាននិយាយនៅក្នុងការបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម Truth Social កាលពីថ្ងៃទី១២ខែមេសាថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងចាប់ផ្តើម “បិទខ្ទប់នាវាទាំងឡាយណាដែលព្យាយាមចូល ឬចាកចេញពីច្រកសមុទ្រ Hormuz”។
បញ្ជាការកណ្តាលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (Centcom) ក្រោយមកបាននិយាយថា ការបិទខ្ទប់ចរាចរណ៍ដែលចូល និងចេញពីកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់នឹងចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង ១០:០០ ព្រឹកម៉ោងនៅភាគខាងកើតសហរដ្ឋអាមេរិកនៅថ្ងៃទី១៣ខែមេសា។ Centcom បានបញ្ជាក់ថា វិធានការនេះនឹងត្រូវអនុវត្ត “ដោយមិនលម្អៀងចំពោះនាវានៃគ្រប់ជាតិសាសន៍ដែលចូល ឬចេញពីកំពង់ផែ និងតំបន់ឆ្នេររបស់អ៊ីរ៉ង់”។
Centcom ក៏បាននិយាយផងដែរថា ខ្លួន “នឹងមិនរារាំង” នាវានៅក្នុងច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលធ្វើដំណើរ “ទៅ និងមកពីកំពង់ផែដែលមិនមែនជារបស់អ៊ីរ៉ង់” នោះទេ។
ប្រធានសភាអ៊ីរ៉ង់ លោក Mohammad Bagher Ghalibaf ដែលបានដឹកនាំការចរចាសម្រាប់ទីក្រុងតេហេរ៉ង់នៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលចុះផ្សាយដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកថា ប្រទេសនេះ “នឹងមិនចុះញ៉មចំពោះការគំរាមកំហែងណាមួយឡើយ”។
កងកម្លាំងជើងទឹកនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC) បាននិយាយថា រាល់នាវាចម្បាំងណាដែលចូលទៅជិតច្រកសមុទ្រនេះ នឹងត្រូវចាត់ទុកថាបានរំលោភលើបទឈប់បាញ់រវាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ហើយនឹងត្រូវ “ចាត់វិធានការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ”៕
