ជិតមួយខែមកនេះ សមត្ថកិច្ចមិនទាន់ចាប់បានខ្មាន់កាំភ្លើង ដែលបើកការបាញ់សម្លាប់ថៅកែកាស៊ីណូ «ស៊ីនហៅភីក» នៅខេត្តព្រះសីហនុបាននៅឡើយទេ ទោះកន្លែងកើតហេតុឡោមព័ទ្ធដោយកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពជាច្រើនក៏ដោយ។
បញ្ហានេះ ជំរុញឱ្យមានការលើកឡើងថា ខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រ ជាប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាមួយនេះ កំពុងបន្សល់ទុកនូវភាពភ័យខ្លាចដល់អ្នកវិនិយោគ ដែលចាំបាច់ត្រូវពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីជំនាញ ដើម្បីស្តារទំនុកចិត្តពលរដ្ឋ អ្នកវិនិយោគ និងមុខមាត់រដ្ឋាភិបាល។
កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ខ្មាន់កាំភ្លើងមួយក្រុម បានបើកការបាញ់ប្រហារទៅលើថៅកែកាស៊ីណូ «ស៊ីនហៅភីក» បណ្តាលឱ្យស្លាប់ភ្លាមៗ ក្បែររោងចក្រស្រាបៀរអង្គរ ស្ថិតក្នុងសង្កាត់លេខ១ ក្រុងព្រះសីហនុ។ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះ ជនដៃដល់ទាំងនោះនៅមិនទាន់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅឡើយទេ។
មន្ត្រីជំនាញមួយរូបសុំមិនឱ្យបញ្ចេញឈ្មោះ បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី២១ខែមេសានេះថា ជនដៃដល់និងបក្ខពួក បានរត់គេចខ្លួនឆ្លងដែនទៅកាន់ប្រទេសជិតខាង។ ហើយករណីនេះ កម្ពុជាស្នើសុំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដើម្បីឈានទៅនាំខ្លួនក្រុមជនល្មើស យកមកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់កម្ពុជាវិញ។
វីអូឌី មិនអាចរកការបញ្ជាក់ពីស្នងការខេត្តព្រះសីហនុ លោក ស រដ្ឋា បានទេគិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។ ប៉ុន្តែកន្លងមក លោកធ្លាប់ប្រាប់កាសែតក្នុងស្រុកថា សមត្ថកិច្ចបានកំណត់មុខសញ្ញាជនដៃដល់ហើយ។
អ្នកស្រាវជ្រាវការសិក្សាផ្នែកផ្នត់គំនិត និងស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ ហៅការដែលខ្មាន់កាំភ្លើងរត់គេចពីសំណាញ់ច្បាប់ ក្រោយធ្វើសកម្មភាពបាញ់សម្លាប់មនុស្សជិត១ខែមកនេះថា បង្ហាញពីភាពកម្សោយលើការងារថែរក្សាសន្តិសុខជូនពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាភ្ញៀវទេសចរ និងអ្នកវិនិយោគទុន។
លោកថា ភាពអសកម្មនេះ អាចនាំឲ្យអ្នកវិនិយោគទុន និងភ្ញៀវទេសចរបរទេស ខ្លាចរអាមិនហ៊ានចូលមកខេត្តព្រះសីហនុច្រើនទៀតទេនៅថ្ងៃអនាគត ដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវមានវិធានការទប់ស្កាត់ ដើម្បីស្តារទំនុកចិត្តអ្នកវិនិយោគ និងពលរដ្ឋនៅក្នុងខេត្តនេះ។
លោកបន្តថា៖ «ហើយក៏អាចធ្វើឲ្យសហគមន៍ជាតិអន្តរជាតិមើលឃើញអំពី របៀបនៃការអនុវត្តច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសយើង ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ទេសចរណ៍ និងពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំមួយបន្ទាប់ពីរាជធានីភ្នំពេញ គឺខេត្តព្រះសីហនុហ្នឹង ហាក់បីដូចជាមានការទន់ជ្រាយខ្លាំង រហូតដល់មិនអាចស្វែងរកជនដៃដល់ យកមកផ្តន្ទាទោសជាដើម។ ហើយវាជាសញ្ញាអវិជ្ជមាន ដែលអាចធ្វើឲ្យមានការសង្ស័យច្រើនពាក់ព័ន្ធ ជាមួយនឹងបទល្មើស ដែលមិនអាចបង្ក្រាបបាន»។
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការបង្រ្កាបបទលើ្មសប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ជាការផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់មជ្ឈដ្ឋានជាតិ និងអន្តរជាតិ និងលាងជម្រះមន្ទិលពីការចោទនានាពីឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនេះផងដែរ ។
លោកថា៖ «បើកាលណាយើងអាចអនុវត្តច្បាប់បានទៅរលូន ហើយបានល្អ ទោះឋិតនៅក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ ខ្ញុំនៅតែមានជំនឿជឿជាក់ថា នឹងទទួលបានការគាំទ្រ និងសាទរពីសាធារណជនជាតិ និងអន្តរជាតិ ហើយជាពិសេស ក៏ជាឱកាសនៅក្នុងការផ្តល់សញ្ញាវិជ្ជមានទៅដល់អ្នកវិនិយោគ ដែលចង់ធ្វើការរកស៊ីនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ក៏មានទំនុកចិត្តខ្ពស់ដែរ»។
លើសពីនេះ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមកម្ពុជា ហៅកាត់ (ANSA) លោក សន ជ័យ និយាយថា ការបន្សល់ទុកនូវភាពអសកម្មទាំងនេះ វាមិនបានជួយលើកមុខមាត់រដ្ឋាភិបាល ដែលបានប្តេជ្ញាបោសសម្អាតឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ។
លោកថា៖ «ចំពោះឃាតកម្មមួយ ដែលអាជ្ញាធរមិនទាន់បានវែកមុខឧក្រិដ្ឋជន គឺចំណុចនេះច្បាស់ជាបង្ហាញនូវអារម្មណ៍ខកចិត្ត។ ទី១គ្រួសារជនរងគ្រោះ ទី២មហាជនដែលចាប់អារម្មណ៍រឿងហ្នឹង គេអាចនឹងវាយតម្លៃថា សមត្ថភាពរបស់អាជ្ញាធរពេលនេះ ដូចជាមិនពិបាកក្នុងការស្វែងរកខ្មាន់កាំភ្លើងទេ។ អញ្ចឹងយើងស្នើសុំឲ្យអាជ្ញាធរមេត្តាជួយពន្លឿនវែកមុខជនដៃដល់ដើម្បីយកមកប្រឈមមុខនឹងផ្លូវច្បាប់ ហើយក៏ជាការបង្ហាញនូវការតាំងចិត្តរបស់អាជ្ញាធរ ក្នុងការបង្ក្រាបទៅលើបទល្មើសបទឧក្រិដ្ឋទាំងអស់នេះដែរ»។
មួយវិញទៀត លោកថា ឃាតកម្មដែលបានកើតឡើងនៅចំកណ្តាលក្រុង បំពាក់ដោយកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពស្អេកស្កះតាមដងផ្លូវ ហើយខ្មាន់កាំភ្លើងបែរជាត្រូវបានគេចខ្លួនដោយសុវត្ថិភាពនោះវាមិនមែនជាការបង្កើនទំនុកចិត្តដល់ពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរនោះទេ ដែលថាមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធត្រូវពិចារណាឡើងវិញ។
លោកថា ៖ «សម្រាប់ខេត្តព្រះសីហនុ ជាខេត្តទេសចរណ៍ផង ជាខេត្តដែលមានការអភិវឌ្ឍខាងផ្នែកអចលនទ្រព្យ ក៏ដូចជាការលើកកម្ពស់នូវការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យហ្នឹង ការបំពាក់នូវប្រព័ន្ធកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព ដូចជា មានគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ប៉ុន្តែសំណួរសួរថា តើអ្វី ដែលជាចំណុចធ្វើឲ្យមានការយឺតយ៉ាវ នៅក្នុងការវែកមុខឧក្រិដ្ឋជន? អញ្ចឹងចំណុចហ្នឹង ខ្ញុំគិតថា ដល់ពេលអាជ្ញាធរត្រូវបង្ហាញសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនពេញលេញ ធ្វើម៉េចបង្ក្រាបក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឲ្យបាន។ ហើយការបង្ក្រាបឲ្យបាននេះ ក៏ជាសញ្ញាមួយរួមចំណែកទៅដល់ការកាត់បន្ថយនូវបទល្មើសដែរ»។
អាជីវករមិនបង្ហាញឈ្មោះម្នាក់ រស់នៅសង្កាត់លេខ៤ ក្រុងព្រះសីហនុ បានចោទជាសំណួរថា មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធក្នុងខេត្តមានច្រើន ហេតុអីបានជនដៃដល់មានអាវុធប្រើ ហើយបាញ់សម្លាប់មនុស្សរួចគេចខ្លួនបានដោយងាយបែបនេះទៅវិញ។
លោកថា ៖ «មិនដឹងថាអាជ្ញាធរគេគិតម៉េច ហេតុអ្វីបានជាគេទិញកាំភ្លើងចឹងបាន មិនដឹងជាគេយកចូលតាមណា? បើតែយ៉ាងៗហ្នឹងចង់បានអ្នកវិនិយោគច្បាស់លាស់ ចង់បានអ្នកវិនិយោគត្រឹមត្រូវខាងផ្នែកទេសចរណ៍ ឬមួយក៏ខាងសណ្ឋាគារអីហ្នឹងដូចជាពិបាកណាស់»។
យ៉ាងណា យុទ្ធការបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនេះ កាលពីថ្ងៃទី២១ខែមេសានេះ សមត្ថកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុ ទម្លាយឱ្យថា ជនសង្ស័យជាជនបរទេសចំនួន ៤៥នាក់ថ្មីទៀត ត្រូវចាប់ឃាត់ខ្លួន ក្នុងប្រតិបត្តិការចុះបង្ក្រាបទីតាំងចំនួន ០៣កន្លែងផ្សេងគ្នា ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។
មេឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញតៃវ៉ាន់ម្នាក់ ឈ្មោះ Lin Bingwen ត្រូវបានខ្មាន់កាំភ្លើងបាញ់សម្លាប់នៅក្រុងព្រះសីហនុ កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦។
គម្រោងរាយការណ៍ស្តីពីឧក្រិដ្ឋកម្ម និងអំពើពុករលួយ OCCRP ធ្លាប់បានរាយការាណ៍ថា Lin Bingwen បានរត់គេចខ្លួន ពីការតាមចាប់របស់សមត្ថកិច្ចតៃវ៉ាន់ ក្នុងបទល្មើសល្បែងអនឡាញខុសច្បាប់ ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១.០៣ពាន់លានដុល្លារ និងបទប្រតិបត្តិការផ្ទេរលុយខុសច្បាប់តាមប្រព័ន្ធធនាគារ។
បើតាមប្រភពនោះ សមត្ថកិច្ចតៃវ៉ាន់ រកឃើញថា Lin Bingwen បានផ្ទេរលុយខុសច្បាប់ប្រមាណ ២១.៧ពាន់លានដុល្លារ ដែលជាប់ទាក់ទងទៅនឹងប្រតិបត្តិការល្បែងអនឡាញ។
មេឧក្រិដ្ឋល្បែអនឡាញដែលគេបាញ់សម្លាប់ក្នុងក្រុងព្រះសីហនុនេះ ក៏ជាអ្នករកស៊ីក្នុងទីផ្សារងងឹតក្នុងទីក្រុងម៉ាកាវ និងបានយកលុយខុសច្បាប់ទៅលាងក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរបស់តៃវ៉ាន់។
លើសពីនេះ មេឧក្រិដ្ឋជនរូបនេះ ក៏មានភាគហ៊ុនរកស៊ីជាមួយដៃគូសហការរបស់ជនជាតិចិនក្នុងវិស័យកាស៊ីណូ និងសណ្ឋាគារក្នុងទីក្រុងព្រះសីហនុដែរ។
ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកជំនាញភូមិសាស្រ្តនយោបាយបាយ លោក សេង វណ្ណលី ធ្លាប់និយាយថា ករណីបាញ់សម្លាប់មេឧក្រិដ្ឋជន ជនជាតិតៃវ៉ាន់ នៅក្រុងព្រះសីហនុនេះ គឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពធូររលុងនៃប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល និងសន្តិសុខ ក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
លោកគូសបញ្ជក់ថា វត្តមានឧក្រិដ្ឋជនឆ្លងដែនដែលមានដីកាចាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែអាចចូលមកជ្រកកោន និងបន្តអាជីវកម្មបនល្បែងស៊ីសងនៅកម្ពុជាដោយសេរី រហូតឈានដល់មានករណីបាញ់សម្លាប់គ្នានេះ បង្ហាញថា កម្ពុជាកំពុងមានវិបត្តិសន្តិសុខជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
លោកគូសបញ្ជាក់ថា ករណីនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងថា ប្រព័ន្ធច្បាប់នៅកម្ពុជាគឺត្រូវបានបំផ្លាញដោយឧក្រិដ្ឋជន ដោយសារតែពួកគេបានប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលលុយកខ្វក់ ទិញសិទ្ធិជ្រកកោនលើទឹកដីខ្មែរ និងដើម្បីទទួលបានការការពារពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល៕
