មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងសហគមន៍នេសាទ បង្ហាញការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីការបាត់បង់ធនធានមច្ឆាសមុទ្រ ក្រោយសង្កេតឃើញថា បរិវេណព្រៃលិចទឹកភាគច្រើន ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវគេកាប់ទន្ទ្រានធ្វើជាកម្មសិទ្ធិឯកជនដោយមានឯកសារទទួលស្គាល់ពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។
ក្នុងអាណត្តិដឹកនាំដោយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក ហ៊ុន សែន បានចេញលិខិត ចុះថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦ តម្រូវឲ្យក្រសួងរៀបចំដែនដី ត្រូវនិរាករណ៍ ឬដកហូតប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ ឬវិញ្ញាបនប័ត្រសំគាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ និងលិខិតបញ្ជាក់ការកាន់កាប់ដីខេត្តជាប់សមុទ្រទាំង៤ គឺខេត្តកោះកុង ព្រះសីហនុ កំពត និងកែប ដែលពាក់ពន្ធ័ដីព្រៃកោងកាង ឬព្រៃលិចទឹក មកទុកជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋគ្រប់គ្រងវិញ។ ហើយរួមគ្នាអនុវត្តឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីឈានទៅទប់ស្កាត់ និងបង្រ្កាបលើអ្នកទន្ទ្រានកាន់កាប់ លើដីព្រៃកោងកាង និងព្រៃលិចទឹក ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។
លោក ឈឿន ដៀប ប្រធានសហគមន៍នេសាទបឹងរាំង ស្ថិតក្នុងភូមិបឹងជុំ សង្កាត់បឹងតាព្រហ្ម ក្រុងកំពង់សោម សំណូមពរទៅថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ពិសេសប្រមុខដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ជួយការពារដីព្រៃកោងកាង ដែលជាជម្រកត្រីបន្តពូជ ឲ្យបានគង់វង្ស ព្រោះដីព្រៃលិចទឹកក្នុងមូលដ្ឋាននេះភាគច្រើន មានប្លង់កម្មសិទ្ធិស្ទើរទាំងស្រុងអស់ហើយ។
លោកស្នើរដ្ឋាភិបាល ជួយពិនិត្យឈានទៅនិរាករណ៍បណ្ណកម្មសិទ្ធិទាំងឡាយណា ដែលចេញគ្របដណ្តប់លើបរិវេណដីព្រៃលិចទឹក ដើម្បីរក្សាកំណើនធនធានមច្ឆាសមុទ្រនាថ្ងៃអនាគត។
លោកថា៖ «សំណូមពរថា បើមានប្លង់កម្មសិទ្ធិនៅក្នុងតំបន់ព្រៃលិចទាំងហ្នឹង សូមនិរាករណ៍វចោលទាំងអស់ទៅ ដើម្បីឲ្យសហគមន៍មានដំណើរការទៅមុខ។ ប៉ុន្តែបើមិននិរាករណ៍ចោលទេ លំបាកហើយ នឹងរលាយហិនហោចអស់ហើយ ហើយកូនចៅយើងជំនាន់ក្រោយនឹងមិនស្គាល់ក្តាមខ្យងទេ។ គេការពារបាំងរបងជិតអស់គ្មានអ្នកណាចូលបានទេ។ ហើយឥឡូវវារីវប្បកម្មរបស់យើងវាក៏បានធ្លាក់ចុះ ហើយយូរទៅៗ ក៏រលាយហិនហោចអស់ដែរ។ បើមិនមានការជួយទប់ស្កាត់ពីសហគមន៍ទេ ព្រៃកោងកាងនឹងរលាយហិនហោចអស់ហើយ។ កាប់ក៏កាប់ ព័ទ្ធយកដីក៏ព័ទ្ធ ចឹងវាអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋយើងអ្នកអត់»។
លោកបារម្ភថា បើរដ្ឋាភិបាលមិនមានចំណាត់ការឲ្យបានក្តៅដើម្បីជួយទប់ស្កាត់បទល្មើសបំផ្លាញព្រៃលិចទឹក ដែលនៅសេសសល់តាមឆ្នេរ ឬដៃព្រែកតាមមូលដ្ឋាននានា ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ឲ្យមានប្រសិទ្ធិភាពទេ ក្នុងរយៈពេលដ៏ឆាប់ខាងមុខ ធនធានសមុទ្រ ឬជីវចម្រុះ ក្នុងមូលដ្ឋាននេះ នឹងត្រូវបំផ្លាញអស់គ្មានសល់។
បន្ថែមពីនេះ លោក រឿន រិន ប្រធានសហគមន៍នេសាទបឹងរាំង ស្ថិតក្នុងឃុំសាមគ្គី ស្រុកព្រៃនប់ ព្រួយបារម្ភថា ធនធានជលផលសមុទ្រ នឹងត្រូវរលាយហិនហោច បើរដ្ឋាភិបាលមិនលុបចោលបណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី ដែលចេញឲ្យបុគ្គលឯកជន គ្របដណ្តប់លើបរិវេណដីព្រៃកោងកាងឲ្យបានទាន់ពេលទេ។
លោកថា ធនធានជលផលសមុទ្រ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ បានបាត់បង់ជាបណ្តើរៗហើយ ព្រោះតាមរយៈការធ្វើនេសាទរបស់ពលរដ្ឋ ហាក់មិនសូវបានផលច្រើន ដូចមុនទៀតទេ។
លោកថា៖ «បើសិនមិនផ្តល់បណ្ណកម្មសិទ្ធិ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ដីព្រៃកោងកាង គឺល្អហើយ ដើម្បីកុំឲ្យមានការរំលោភបំពានដីព្រៃកោងកាងជាបន្តទៀត»។
ជុំវិញក្តីបារម្ភនេះ នាយកគ្រប់គ្រងទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត ជំរុញឱ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ត្រូវពិនិត្យឡើងវិញ ដើម្បីស្តារទំនុកចិត្តដល់ពលរដ្ឋ។
លោកថា៖ «ក្រសួងពាក់ព័ន្ធគួរពិនិត្យឡើងវិញទៅលើបណ្ណទាំងឡាយណា ប៉ុន្តែបានប៉ះពាល់ដល់ធនធានធម្មជាតិ ជាពិសេសដីព្រៃកោងកាង ដែលជាព្រៃមានសារៈសំខាន់បំផុតនៃជីវៈចម្រុះ។ ចឹងរាល់បណ្ណកម្មសិទ្ធិ វាមិនមែនសុទ្ធតែត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់ ឬគតិយុត្តិទេ។ ចឹងបណ្ណកម្មសិទ្ធទាំងឡាយហ្នឹង ត្រូវតែត្រួតពិនិត្យថាតើបណ្ណកម្មសិទ្ធទាំងហ្នឹងបានមកដោយស្របច្បាប់ ឬបានមកត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធីដែរឬទេ»។
លើសពីនេះ លោក សន ជ័យ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមកម្ពុជា ក៏ចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការសង្គ្រោះព្រៃកោងកាង និងស្តារជីវភាពពលរដ្ឋនៅខេត្តជាប់សមុទ្រមួយនេះ ដើម្បីកុំឱ្យពួកគេជួបវិបត្តិជីវភាព។
លោកថា៖ «បើយើងនិយាយពីព្រៃកោងកាងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ គឺជាព្រៃដ៏ស្រស់ស្អាត ជាព្រៃដ៏ល្បីល្បាញដែរ។ រឿងនេះ យើងដឹងហើយមុននឹងឈានដល់ការចេញបណ្ណ វាសុទ្ធតែឆ្លងកាត់ការបញ្ជាក់ពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ ហើយបើអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមានអំណាចរឹងមាំ ពិតប្រាកដច្បាស់លាស់ វាមិនអាចឈានដល់ចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិទេ។ អញ្ចឹងហើយបើដំបៅវាចេញពីខាងណា គឺគេត្រូវទៅលុបនៅទីនោះវិញ។ ន័យរបស់ខ្ញុំ គឺទាំងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានពាក់ព័ន្ធ ទាំងស្ថាប័នជំនាញ គឺត្រូវសហការគ្នា ដើម្បីឈានដល់និរាករណ៍បណ្ណកម្មសិទ្ធិមួយចំនួន ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានទាំងអស់ហ្នឹង»។
វីអូឌី មិនអាចទាក់ទង លោក ឃាង ភារម្យ អ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្តព្រះសីហនុ ដើម្បីបំភ្លឺបញ្ហានេះបានទេ នៅថ្ងៃចន្ទនេះ។ ប៉ុន្តែកន្លងមក លោក នេន ចំរើន ប្រធានមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ខេត្តព្រះសីហនុ បានឲ្យសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកដឹងថា ទីតាំងដីព្រៃលិចទឹកមួយចំនួនក្នុងខេត្តនេះ ពិតជាមានប្លង់កម្មសិទ្ធិ និងកាន់កាប់ដោយបុគ្គលឯកជនពិតមែន។
ចំណែក លោក ឯម ភា នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផលកំពង់សោម ក៏ទទួលស្គាល់ថា ភាគច្រើនទីតាំងមានសកម្មភាពហ៊ុំព័ទ្ធ ឬកាយប្រឡាយរានយកបរិវេណដីព្រៃកោងកាង ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ គឺមានបណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ ហើយជំនាញលោកគ្មានសិទ្ធិរារាំងគេទេ។
ប្រជាសហគមន៍នេសាទនៅតាមខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រ ចំនួន ៤ បានបន្តអះអាងថា ដីព្រៃកោងកាង ឬព្រៃលិចទឹក នៅតែរងការគប់គិតបំផ្លាញដោយឈ្មួញជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសំអាងទៅលើមានបណ្ណកម្មសិទ្ធិផ្តល់ជូនដោយក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យទីតាំងដីព្រៃកោងកាង អាចនឹងរួមតូច ឬឈានទៅបាត់បង់នាថ្ងៃអនាគត៕
