តុលាការ​កាត់​ឱ្យ​លោក ភុន យុទ្ធ មាន​ទោស​ជាង​១ឆ្នាំ​ជា​លើក​ទី​៣​ជុំ​វិញ​​ភាព​សកម្ម​រិះ​គន់​​មេដឹក​នាំ

តុលាការ​​​ខេត្តតាកែវ បានសម្រេច​ផ្តន្ទាទោស​​​បុរស​​​​ពិការ​​​ជើ​ង​​​​​​ពី​​​កំណើត ​​​គឺ​​​​លោក ភុន យុទ្ធ ដែល​​គេ​ស្គាល់​ថា​ ជា​​អ្នក​ហ៊ាន​​រិះ​គន់​​ការ​​ដឹក​នាំ​របស់ ​​លោក ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពី​បញ្ហាអភិបាល​​កិច្ច អយុត្តិ​ធម៌​សង្គម និង​បញ្ហា​ព្រំដែន​ជា​ដើម​នោះ ឱ្យ​ជាប់ពន្ធនាគារ​រយៈ ១៨ខែ ពាក់ព័ន្ធនឹង​បទញុះញង់។​

កាលពីថ្ងៃទី​៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២៦ សាលាដំ​បូង​​ខេត្ត​​តាកែវ​ បាន​​បើក​​សវនាការ​ជា​​​លើក​​ដំបូង​​លើ​សកម្ម​ជន​​នយោ​​បាយ ​លោក ភុន យុទ្ធ ពី​បទ​ «មិន​រាងចាល​ក្នុង​បទមជ្ឈិម បន្ទាប់ពី​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​បទមជ្ឈិម​» និង​បទ «​ញុះ​ញង់​​​ឱ្យ​​ប្រព្រឹត្ត​​បទឧក្រិដ្ឋ​ជាអាទិ៍» និងបានលើក​​​ពេល​​ប្រកាស​​សាល​ក្រម​​ មក​ថ្ងៃ​ទី២៨ ខែ​មេសានេះ។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការ​ទូទៅនៃអង្គការ​ការ​ពារ​សិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត បាន​ឱ្យ​ដឹងថា នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា​នេះ តុលាការ​ខេត្តតាកែវ បាន​ប្រកាសសាលក្រម ដោយ​ផ្តន្ទាទោសជនមានពិការភាព លោក ភុន ​យុទ្ធ ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ ១ឆ្នាំ ៦ខែ (១៨ខែ) ដោយ​ចោទពីរបទល្មើស រួមមាន ​បទ​ «មិន​រាងចាល​ក្នុង​បទមជ្ឈិម បន្ទាប់ពី​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​បទមជ្ឈិម​» និង​បទ «​ញុះ​ញង់​​​ឱ្យ​​ប្រព្រឹត្ត​​បទឧក្រិដ្ឋ​ជាអាទិ៍» តាមមាត្រា ២៨ មាត្រា៤៩៤ និងមាត្រា​៤៩៤ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។

លោក​បង្ហាញការ​សោកស្តាយ និង​យល់ថា កា​រចាប់ខ្លួន និង​ចោទទៅលើលោក ភុន យុទ្ធ ជាការ​រឹតត្បិត​​សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ​ ដែលមានចែង​ក្នុង​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ។ លោកថា ​នៅពេល​មានការ​​កំរិតសេរីភាព​បញ្ចេញមតិ​ នោះវា​ប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់ដំណើរការ​ប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ះពាល់សិទ្ធិជាមូលដ្ឋាន​​​របស់ពលរដ្ឋ និងប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់កម្ពុជា​នៅ​ឆាក​អន្តរជាតិ​​ផងដែរ។​

លោក អំ សំអាត ថ្លែង​ថា៖ «អីចឹង​ការចាប់ខ្លួន ការ​ចោទប្រកាន់ ការឃុំខ្លួន និងការ​​ផ្តន្ទា​ទោស​ទៅលើ​​លោក ភុន យុទ្ធ ក៏ដូចជា ​សកម្មជន​ ​និង​អ្នកផ្សេ​ងទៀត​កន្លងមក​ហ្នឹង​ ដោយ​សារ​តែ​ភាពស​កម្ម​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​​​លើ​បណ្តាញ​​​សង្គម​របស់​ពួកគេ​ វា​ជាការ​រឹតត្បិត​សេរីនៅក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ ដែលធានា​ដោយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ និងបទ​ដ្ឋាន​​អន្តរ​ជាតិ​ស្តីពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស ដែល​កម្ពុជាបាន​ទទួលស្គាល់ អីចឹង​ខ្ញុំ​យល់​ឃើញថា អាជ្ញាធរ​ និង​តុលាការ​​ គួរតែ​ពិនិត្យ​និ​ងពិចារណា​ឱ្យ​បានគ្រប់ជ្រុង​ជ្រោយ ថាអ្វីជា​សេរីភាពការ​​បញ្ចេញមតិ អ្វី​ដែល​ជា​បទល្មើស ដើម្បី​កុំឱ្យ​​រំលោភ​ទៅ​លើសេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ ដែលធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់ទៅ​​ដល់សិទ្ធិ​សេរីភាពជាមូលដ្ឋាន​ដល់ពលរដ្ឋ»។ 

វីអូឌី មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូង​ខេត្ត​តាកែវ បានទេ នៅថ្ងៃអង្គារនេះ។

អតីតតំណាងរាស្ត្រ​គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក អ៊ុំ សំអាន យល់ថា ការចាប់ខ្លួន និង​ចោទប្រកាន់​ទៅលើ​​ ​លោក​ ភុន យុទ្ធ ជារឿង​អយុត្តិធម៌ ព្រោះ​ជនមានពិការ​ភាពរូបនេះ គ្រាន់តែសម្តែងមតិ​រឿងសង្គម ឬរឿងបញ្ហាព្រំដែន ​នៅ​លើបណ្តាញ​សង្គម ដែល​ស្រប​នឹង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញប៉ុណ្ណោះ។ ការណ៍នេះ លោក​បានអំពាវនាវ​ដល់តុលាការ​ ដោះលែង​លោក ភុន យុទ្ធ ឱ្យមានសេរីភាពវិញ។

លោកថា៖ «កា​រកាត់ក្តីនេះ មិន​អាច​ផ្តល់ជំនឿ​ទុក​ចិត្តពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ​ទៅលើឯករាជ្យ​ភាព​​របស់​​​​តុលាការ​​នោះ​ទេ​ ចំណាត់ការ​របស់រដ្ឋាភិបាលនេះ គឺឃើញ​ថា តុលាការ​នេះ​គឺ​​ជា​​តុលាការ​តេឡេ តុលាការ​​​ដែលស្តាប់​បញ្ជាពី​ត្រកូល​ហ៊ុន អ្នកណា​ដែល​ហ៊ាន​រិះគន់បញ្ហាព្រំ​ដែន​ហ្នឹង​​ គឺ​ចាប់​ដាក់គុកអស់​ហើយ​​ ដោយសារតែ​​ត្រកូលហ៊ុនអសមត្ថភាព​ក្នុងការ​ការ​ពារ​ទឹក​ដី​ ធ្វើ​ឱ្យ​បាត់​បង់ទឹក​ដី​ខ្មែរ​យើង​​ រហូត​ដល់ទៅ​៥៩ទីតាំង​ទៅភាគីថៃ។ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​សំណូម​ពរ​​ឱ្យ​​ដោះ​លែង​​រូប​​គាត់​​ដោយ​គ្មាន​​លក្ខ​ខណ្ឌ ហើយ​គាត់​ជា​ជន​ពិការ​​ទៀត​ មិន​គួរចាប់ជន​ពិការ​ដាក់ពន្ធនាគារ​នោះទេ​ នេះគឺជាបង្ហាញ​ភាពឃោរឃៅ​ផ្តាច់ការរបស់​ត្រកូល​ហ៊ុន សូម្បី​តែជន​ពិការ​ក៏ចាប់​ដាក់គុក​ដែរណា បង្ហាញ​ពីភាពអមនុស្ស​ធម៌​នៃ​ការ​ដឹក​នាំ​របស់​ត្រកូល​ហ៊ុន​»។

ជនមានពិការ​ភាព ឈ្មោះ ភុន យុទ្ធ ត្រូវ​បាន​​មន្រ្តី​​នគរបាល​​​ខេត្ត​​តាកែវ ​​​ចុះ​​​ទៅ​​ចាប់​​ខ្លួនដល់​​​ផ្ទះ​របស់លោក កាល​ពីព្រឹកថ្ងៃទី​២៩ ខែ​​តុលា ឆ្នាំ​២០២៥ នៅ​​​​ភូមិ​ត្រពាំង​​ឈូក ឃុំ​ត្រឡាច ស្រុក​​ទ្រាំង ​ដែលការ​ចាប់ខ្លួននេះ ជាលើកទី​៣​ហើយ​ ដោយ​​សារ​លោក​បន្ត​​រិះគន់​​ពី​ភាព​អសកម្ម​របស់​ ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពិសេស​ស្ដីពី​បញ្ហា​ព្រំដែន ក្រោយ​ការ​ឈ្លានពាន​របស់​ថៃ​ ដែលការចាប់ខ្លួនលើកទី៣នេះ​ ក្រោយពីលោក ភុន យុទ្ធ ចេញពីពន្ធនាគារបានប្រហែល១​​ខែប៉ុណ្ណោះ ខណៈភាពសកម្ម​រិះ​គន់​​របស់​​គាត់​​នៅ​​តែ​​បន្ត។

លោក ភុន យុទ្ធ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ខខេត្តសៀមរាប ចាប់ឃុំខ្លួនជាលើកទី១ កាលពី​​ឆ្នាំ២០១៩ សម័យលោក ហ៊ុន សែន ធ្វើ​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី  ដោយតុលាការចោទ​ពី​បទ​​ញុះញង់ ហើយ​ផ្ដន្ទាទោស​ដាក់ពន្ធនាគារ១៨​ខែ ដោយសារ​​​និយាយ​រិះគន់​ភាព​អវិជ្ជ​មាន​​របស់​​រដ្ឋាភិបាល ​លោក ហ៊ុន សែន ។

កាលនោះ ​លោក​បាន​ជាប់​ឃុំ ៦​ខែ ហើយ​លោក​បាន​ត្រឡប់​មក​រស់​នៅ​ស្រុក​កំណើត នៅ​ភូមិ​ត្រពាំងឈូក ឃុំ​ត្រឡាច ស្រុក​ទ្រាំង ខេត្ត​តាកែវ វិញ។ ប៉ុន្តែ​ ​លោក​ ភុន យុទ្ធ ត្រូវចាប់ឃុំខ្លួនជាលើកទី២ នៅដើមឆ្នាំ២០២៤ ក្រោមការដឹកនាំរបស់​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ខណៈ​គាត់នៅបន្តរិះគន់​ពីបញ្ហាអ​ភិបាល​កិច្ច អំពើ​ពុក​រលួយ និង​បញ្ហា​ព្រំដែ​ន​ជាដើម។ ការជាប់ឃុំលើកទី២នេះ លោក ភុន យុទ្ធ ត្រូវតុលាការ​ផ្ដន្ទា​ទោសឱ្យជាប់់ពន្ធនាគារ១៨ខែ ចោទពី​បទ​ញុះញង់ ដែលជាបទចោទ​​ដ៏​ពេញ​និយម តាំងពីការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន តមក​ដល់អាណត្តិលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។

យោង​តាម​មាត្រា៤១​​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ​ចែង​ថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានសេរីភាពខាងការបញ្ចេញ​មតិ​របស់​ខ្លួន​ សេរីភាព​​​ខាង​សារព័ត៌​មាន​ សេរីភាព​ខាងការបោះពុម្ពផ្សាយ​សេរីភាព​ខាង​ការ​ប្រជុំ។ ជនណា​ក៏ដោយ​មិន​​អាច​​​ឆ្លៀត​ប្រើសិទ្ធិនេះ ដោយ​រំលោភ​នាំឱ្យប៉ះពាល់​ដល់​កិត្តិយស​​អ្នកដទៃ ដល់​ទំនៀម​ទម្លាប់​ល្អ​របស់​សង្គម​ ដល់​​សណ្តាប់​ធ្នាប់​​​សាធារណៈ​ និង​ដល់​សន្តិសុខ​ជាតិ​បានឡើយ​។​ របបសារព័ត៌មាន ​ត្រូវរៀប​ចំឡើងដោយច្បាប់៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។

អត្ថបទទាក់ទង

សូមផ្ដល់មតិយោបល់លើអត្ថបទនេះ