នៅពេលមានការផ្ទុះរឿងអាស្រូវផ្ទួនៗ ដែលបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនល្អទាក់ទងនឹងការគប់គិតអនុញ្ញាតឱ្យមានឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញនៅកម្ពុជា និងថៃចូលរំលោភកាន់កាប់ទឹកដីខ្មែររាប់រយគីឡូម៉ែត្រការ៉េនៅតាមព្រំដែន ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន លោក ហ៊ុន សែន បានចុះទៅណែនាំឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ត្រូវបម្រើជាតិ និងបម្រើពលរដ្ឋឱ្យបានល្អដោយស្មោះត្រង់។
ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើល លើកឡើងថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន អស់រយៈពេលជាង៤០ឆ្នាំមកនេះ មិនត្រឹមតែបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាកើតមានវិបត្តិចាក់ស្រែស និងមានកេរ្តិ៍ស្អុយអាសោចប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ទឹកដីយ៉ាងច្រើនទៅប្រទេសជិតខាង ទាំងថៃ និងវៀតណាម។
សូមបញ្ជាក់ថា ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោកហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី២៥និង២៦ខែមេសា បានចុះទៅណែនាំឱ្យមន្ត្រីរាជការ និងអាជ្ញាធរ នៅខេត្តកំពង់ចាម និងខេត្តត្បូងឃ្មុំ ជាពិសេសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់បំពេញតួនាទី ភារកិច្ចបម្រើជាតិ និងប្រជាជនឱ្យបានល្អប្រសើរដោយស្មោះត្រង់ ជាពិសេសបន្តយកចិត្តទុកដាក់ផ្តល់នូវសេវាចាំបាច់នានាជូនប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានលឿន រហ័ស ចៀសវាងបង្កនូវបញ្ហានានា ដែលនាំឱ្យមានការថ្នាំងថ្នាក់ដល់ទឹកចិត្តរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
បន្ថែមពីនេះ លោកប្រមុខរដ្ឋស្តីទី ក៏បានរំលឹកដល់មន្រ្តីទាំងអស់ ត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់រក្សាឱ្យបាននូវស្ថិរភាពសង្គម សន្តិសុខសណ្ដាប់ធ្នាប់សង្គម ដោយបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំ មានសុវត្ថិភាព រួមមានការបង្ក្រាបនូវបទល្មើសផ្សេងៗ ដូចជា ចោរឆក់ ចោរប្លន់ ការជួញដូរគ្រឿងញៀន ជាពិសេសបង្ក្រាបឱ្យបាននូវអំពើឆបោកតាមអនឡាញ(Scam Online)។ លោកក៏បានក្រើនរំលឹកដល់មន្ត្រីទាំងអស់ ចៀសវាងភាពអសកម្ម ឬការគាបសង្កត់ណាមួយ និងត្រូវចាំថា «មន្ត្រីមិនមែនជាចៅហ្វាយរបស់ប្រជាជននោះទេ គឺជាអ្នកបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់របស់ប្រជាជន»។ នេះបើយោងតាមផេកហ្វេសប៊ុករបស់លោកហ៊ុន សែន។
លោកអ៊ុំ សំអាន អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី២៨ខែមេសានេះថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ត្រកូលហ៊ុន បានធ្វើឱ្យមានការរីករាលដាលគ្រឿងញៀននៅពាសពេញផ្ទៃប្រទេស ធ្វើឱ្យយុវជនជាច្រើនញៀនគ្រឿងញៀន ការឆបោកក៏ច្រើនឧកញ៉ាបោកប្រាស់ប្រជាពលរដ្ឋក៏ច្រើន ធ្វើឱ្យបាត់បង់ទឹកដីក៏ច្រើន ធ្វើឱ្យកម្ពុជារងភាពអាម៉ាស់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដោយសារអំពើបោកប្រាស់តាមអនឡាញ អំពើអយុត្តិធម៌វិបត្តិសង្គមផ្សេងៗ គឺច្រើនណាស់ ដែលមិនអាចដោះស្រាយបាននោះទេ។
បន្ថែមពីនេះ ការកើតមានជម្លោះដីធ្លីពួកអ្នកធំ ពួកអ្នកមាន រំលោភយកដីពលរដ្ឋក្រីក្រ បំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ គឺបានកើតឡើងយ៉ាងច្រើន។ បើតាមប្រធានស្ថាប័នកិច្ចការព្រំដែន និងអន្តោប្រវេសនៃរដ្ឋាភិបាល២៣តុលាក្រៅប្រទេសរូបនេះ អំពើទាំងអស់នេះ គឺកើតឡើងដោយសារតែការកាន់អំណាចផ្តាច់ការ មិនមានការបោះឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌ និងមិនមានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យជាដើម។
លោកថា៖ «ខ្ញុំយល់ថា មិនអាចលុបបំបាត់នូវអំពើទាំងអស់នោះបានទេ នៅពេលដែលអត់មានគណបក្សប្រឆាំងនៅក្នុងសភា។ អ៊ីចឹងអត់មានការត្រួតពិនិត្យអំណាច ដល់អ៊ីចឹងទៅវាធ្វើឱ្យការដឹកនាំជិះសេះលែងដៃ កាលណាជិះសេះលែងដៃ អំពើអយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គម បទល្មើសផ្សេងៗនឹងកើនឡើង ហើយចៀសមិនផុតនោះទេ។ នៅពេលដែលតុលាការមិនឯករាជ្យ ការដឹកនាំបក្សពួកនិយមគ្រួសារនិយម ចឹងហើយក្នុងការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នេះមានមន្ត្រីច្រើនណាស់ តាមក្រសួងនានាមានរដ្ឋលេខាធិការ អនុរដ្ឋលេខាធិការ ជំនួយការទីប្រឹក្សានឹងរហូតដល់ជិត១ម៉ឺននាក់ច្រើនមែនទែន ជារដ្ឋាភិបាលក្បាលធំចំណាយខ្ជះខ្ជាយថវិកាជាតិ ប៉ុន្តែអត់បានបម្រើផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋនោះទេ»។
បន្ថែមពីនេះ លោក អ៊ុំ សំអាន លើកឡើងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រី និងមេដឹកនាំនៅតាមក្រសួងស្ថាប័នរដ្ឋនានា គឺត្រូវបានលើកបន្តុបឱ្យឡើងកាន់តំណែងតពីឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួន ហេតុដូច្នេះអ្នកដែលមានសមត្ថភាពមានចំណេះដឹង ដែលមិនមែនជាសែស្រឡាយបក្ខពួករបស់មន្ត្រីទាំងនោះ មិនអាចបញ្ចេញសមត្ថភាពបាននោះទេ ហេតុដូច្នេះប្រទេសដែលកាន់តំណែងតពូជ គ្រប់ស្ថាប័នរដ្ឋបែបនេះ នឹងមិនអាចរីកចម្រើនទៅរួចនោះឡើយ។
លោកថា៖ «វិបត្តិចាក់ស្រែសនៅក្នុងសង្គមខ្មែរ ជាពិសេសបញ្ហាព្រំដែន ឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ អំពើពុករលួយ បក្ខពួកនិយម គ្រួសារនិយម អំពើអយុត្តិធម៌ ដែលកើតឡើងញាំញីនៅក្នុងសង្គមខ្មែរហ្នឹង មិនមែនកើតឡើងដោយសារអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននោះទេ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគាត់តាមតែការណែនាំការបញ្ជាពីថ្នាក់លើ។ ប៉ុន្តែវាកើតឡើងដោយសារមេដឹកនាំកំពូល កាលណាមេដឹកនាំកំពូលកាន់អំណាចផ្តាច់ការហើយគប់គិតជាមួយពួកឧក្រិដ្ឋជន ដូចលោក កុក អាន លោកលី យ៉ុងផាត់ លោកហ៊ុន តូ លោកទ្រី ភាព អាហ្នឹងបទល្មើសនៃការឆបោកអនឡាញ ធ្វើម៉េចបង្ក្រាបបាន គប់គិតជាមួយឧកញ៉ា ចេន ហ្ស៊ី អីជាដើម ឃើញទេអាហ្នឹងដោយសារមេដឹកនាំខាងលើ»។
លោក សំអាន លើកឡើងទៀតថា ការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ ក៏ដូចជាការបោសផ្ទះដែរ គឺត្រូវធ្វើពីលើចុះក្រោម ទើបអាចលុបបំបាត់អំពើពុករលួយបាន ឬក៏ទើបអាចបោសសម្អាតផ្ទះជ្រះ។ សម្រាប់ លោក សំអាន បញ្ហាចាក់ស្រែសកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងសង្គមខ្មែរបច្ចុប្បន្ន គឺកើតឡើងដោយសារតែមេដឹកនាំកំពូលផ្តាច់ការ មិនស្អាតស្អំ ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ បក្ខពួកនិយម គប់គិតជាមួយក្រុមមេឧក្រិដ្ឋជន ទើបធ្វើឱ្យកម្ពុជាទន់ខ្សោយ មិនអាចការពារទឹកដីបាន និងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះស្អុយអាសោច ដោយសារឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញដូចពេលនេះ។
លោកបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើមេដឹកនាំកំពូលលោក ហ៊ុន សែន និងលោកហ៊ុន ម៉ាណែត មានឆន្ទៈពិតប្រាកដក្នុងការលុបបំបាត់បទឧក្រិដ្ឋអនឡាញ និងដោះស្រាយវិបត្តិចាក់ស្រែសក្នុងសង្គម ប្រាកដជាអាចលុបបំបាត់ និងអាចដោះស្រាយបាន ប៉ុន្តែបើមេដឹកនាំទាំងពីរនៃបក្សប្រជាជន នៅតែគគ្រិចស្មោគគ្រោកមិនដឹកនាំប្រទេស ទៅតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ និងនៅតែបន្តគប់គិតជាមួយក្រុមឧក្រិដ្ឋជននោះ កម្ពុជាអាចនឹងជួបវិបត្តិកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត។
ជាមួយគ្នានេះ លោក ស៊ឹង សែនករុណា ប្រធានអង្គការប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសអូស្ត្រាលី ក៏បានប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី២៨ខែមេសានេះដែរថា យើងសុទ្ធតែមើលឃើញពីវិបត្តិចាក់ស្រែសនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ដែលបានធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋក្នុងចំនួនកាន់តែច្រើនឡើង ជួបការលំបាកកាន់តែខ្លាំង ហើយកម្ពុជាមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះស្អុយនៅលើឆាកអន្តរជាតិ គឺកើតឡើងដោយសារមេដឹកនាំកំពូល។
លោកថា៖ «យើងមើលឃើញហើយ អំពីភាពអសមត្ថភាពក្នុងការដឹកនាំគ្រប់គ្រង ក្រៅពីការដឹកនាំមានតែភាពរីកចម្រើនតែខ្លួនឯង ក្រុមគ្រួសារ និងបក្ខពួកតែប៉ុណ្ណឹង ខណៈពលរដ្ឋរាប់លាននាក់រាប់លានគ្រួសារ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងហ្នឹង យើងឃើញហើយ មានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ជីវភាពគ្រួសារធ្លាក់ចុះ បំណុលវ័ណ្ឌក វាជាការបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីការដឹកនាំហ្នឹងឯង។ អ៊ីចឹងអ្វីដែលលើកឡើងយើងឃើញថា ជាការនិយាយឱ្យបានរួចតែពីមាត់ហ្នឹងឯង ប៉ុន្តែបញ្ហាទាំងអស់នោះកើតឡើងរាប់ឆ្នាំរាប់ទសវត្សរ៍មកហើយ ដោះស្រាយមិនបាននោះទេ។ អ៊ីចឹងខ្ញុំយល់ថា អ្វីៗទាំងអស់នោះ លុះត្រាតែមានការចាត់វិធានការជាក់ស្តែងច្បាស់លាស់ដែលគេអាចជឿជាក់បាន អាហ្នឹងទើបគេអាចយល់ថា មានការកំណែទម្រង់»។
ប៉ុន្តែ អ្នកឃ្លាំមើលរូបនេះ លើកឡើងថា បើលោកហ៊ុន សែន និងលោកហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែបន្តលើកឡើងពីបញ្ហាសង្គមដដែលៗ ប៉ុន្តែមិនមានចំណាត់ការច្បាស់លាស់ណាមួយក្នុងការដោះស្រាយ នោះបញ្ហានៅក្នុងសង្គមខ្មែរ នឹងមិនមានអ្វីប្រែប្រួលរីកចម្រើននោះទេ មានតែកាន់តែមានវិបត្តិខ្លាំងឡើងថែមទាំងកើតមានវិបត្តិផ្សេងៗទៀតជាបន្តបន្ទាប់។
ដូច្នេះ លោក ករុណា ជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋម្ចាស់ឆ្នោតត្រូវចូលរួមឱ្យបានសកម្ម ក្នុងការឃ្លាំមើល និងតាមដានការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល និងត្រូវហ៊ានលើកឡើងពីបញ្ហាសង្គម ដែលប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅរបស់ខ្លួន ពីព្រោះបើប្រជាពលរដ្ឋមិនចូលរួមឱ្យសកម្មនោះទេ នោះការដឹកនាំតាមបែបជិះសេះលែងដៃធ្វើអ្វីៗទៅតាមអំពើចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុន នឹងនៅតែបន្តដែលនឹងធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែជួបការលំបាក ស្រុកទេសកាន់តែកើតមានវិបត្តិវឹកវរកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត។
ចំណែក លោក មួង ណារ៉េត អ្នកធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើបណ្តាញសង្គម បានលើកឡើងថា ការកើតមានវិបត្តិចាក់ស្រែសនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន រាប់ចាប់តាំងពីការបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ ក្មេងទំនើង គ្រឿងញៀនពេញប្រទេស អំពើពុករលួយ បក្ខពួកនិយមគ្រួសារនិយម អំពើអយុត្តិធម៌សង្គម អំពើឆបោកគ្រប់ទម្រង់ និងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះស្អុយ រួមទាំងថៃអាចមកឈ្លានពានកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាតាមអំពើចិត្ត ចាប់តាំងពីក្រោយបទឈប់បាញ់ឆ្នាំ២០២៥ គឺកើតឡើងដោយសារតែមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជន និងក៏ជាផលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាផងដែរ។
លោក ណារ៉េត លើកឡើងថា ការបន្តបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រជាជនបន្តកាន់អំណាច គឺប្រៀបបីដូចជាការព្រមទទួលយកនូវវិបត្តិរបស់ប្រទេសជាតិ ដែលរីកកាន់តែធំ ពីព្រោះការបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សដដែលៗឬការធ្វើអំពើដដែលៗ វានឹងមិនអាចទទួលបានលទ្ធផលផ្សេងនោះទេ។ លោកថា ការធ្វើអំពើដដែលៗ ហើយរំពឹងចង់បានលទ្ធផលផ្សេង ត្រូវបានលោក អាល់ប៊ើត អាញស្តាញ ជាទស្សវិទូពិភពលោកដ៏ល្បីល្បាញ ហៅថា ជាអំពើដ៏ឆ្កួតលេលា។
លោកថា៖ «វាត្រូវតែរកផ្លូវផ្សេងហើយ បើយើងធ្វើដដែលៗ ទៅជារំពឹងថា នឹងមានលទ្ធផលថ្មីនេះ ជាអំពើឆ្កួតលេលា មិនមែនបងប្អូនឆ្កួតលេលាទេ គឺអំពើដែលយើងធ្វើហើយរំពឹងលទ្ធផលថ្មីហ្នឹង គឺជាអំពើឆ្កួតលេលា! បោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រជាជនម៉ាអាណត្តិមានបញ្ហាបន្តិច បោះម៉ាអាណត្តិទៀតមានបញ្ហាបន្តិចទៀត បោះម៉ាអាណត្តិទៀតមានបញ្ហាបន្តិចទៀត ៥ឆ្នាំ ៥ឆ្នាំ តើបងប្អូនមាន៥ឆ្នាំប៉ុន្មានដងទៀត? ចុះហេតុអីក៏មិនសាកល្បងបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រឆាំង?»។
បើតាម លោក ណារ៉េត វិបត្តិរបស់ប្រទេសជាតិដែលបាននិងកំពុងកើតឡើងចាក់ស្រែស ចាប់តាំងពីលោកហ៊ុន សែន បានប្រើតុលាការកំពូលរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅពេលនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុងទទួលរ៉ាប់រងដោះស្រាយវិបត្តិទាំងនោះ ដែលមិនអាចដោះស្រាយចេញឡើយ ដោយសារតែបញ្ហាវាមានច្រើនចាក់ស្រែសខ្លាំងពេក។
ជាមួយគ្នានេះ លោក ណារ៉េត បានសំដែងការព្រួយបារម្មរណ៍ថា កម្ពុជាអាចនឹងរលាយបាត់ឈ្មោះពីផែនទីពិភពលោក ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែបន្តដឹកនាំប្រទេសដូចបច្ចុប្បន្ន ធ្វើឱ្យបណ្ឌិតបញ្ញវន្តមួយចំនួនសម្ងំសុខហៃអើ តែៗស្កៗ តាមតែមេដឹកនាំដោយសារតែមានការភ័យខ្លាច ខណៈបណ្ឌិតបញ្ញវន្តមួយចំនួនទៀត ដែលហ៊ាននិយាយការពិត ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលធ្វើទុក្ខបុកម្នេញបំបិទមាត់។
លោកថា នៅលើពិភពលោកនេះ គេមិនយកទោសពៃរ៍ ឬធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើបណ្ឌិតបញ្ញវន្ត ឬអ្នកបញ្ចេញមតិរិះគន់ក្នុងន័យស្ថាបនា ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិរីកចម្រើន ដូចដែលរដ្ឋាភិបាលគ្រួសារហ៊ុនកំពុងតែធ្វើ ងើបមួយវ៉ៃមួយនោះទេ ខណៈបច្ចុប្បន្នមានសកម្មជននយោបាយ និងសកម្មជនសង្គមចំនួន១០១នាក់ កំពុងជាប់ឃុំ ដោយសារតែភាពសកម្មក្នុងការប្រើសិទ្ធិរបស់ពួកគេដើម្បីសង្គមជាតិ៕
