របាយការណ៍របស់ការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្ម (UNODC) ដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បានបង្ហាញឱ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា អំពើពុករលួយគឺជាឧបសគ្គដ៏ធំបំផុតសម្រាប់យុវជនទូទាំងពិភពលោក។
នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី និងមជ្ឈិមបូព៌ា យុវជនកម្ពុជាបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មបំផុត ដោយពួកគេមានចំនួនរហូតដល់ជិត ៣០ ភាគរយនៃអ្នកចូលរួមទាំងអស់។ ការចូលរួមយ៉ាងច្រើននេះសបញ្ជាក់ថា យុវជនកម្ពុជាយល់ដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា អំពើពុករលួយក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋបាននិងកំពុងបំផ្លាញសមត្ថភាព និងអនាគតរបស់ពួកគេ។
តាមរយៈការពិគ្រោះយោបល់របស់ក្រុមប្រឹក្សាសុចរិតភាពយុវជន កាលពីឆ្នាំ២០២៥ បានរកឃើញថា សម្រាប់យុវជនកម្ពុជា អំពើពុករលួយមិនមែនជារឿងនៅឆ្ងាយពីខ្លួនឡើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាអ្នកលួចឱកាសក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការរៀនសូត្រ ការរកការងារធ្វើ និងការបាត់បង់ជំនឿចិត្តលើរដ្ឋាភិបាល។
នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ផលប៉ះពាល់នៃអំពើពុករលួយលើយុវជន គឺស្តែងចេញឱ្យឃើញច្បាស់បំផុតក្នុងវិស័យអប់រំ។ យុវជនបានលើកឡើងថា ការខិតខំរៀនសូត្រដើម្បីភាពរីកចម្រើនរបស់ខ្លួន តែងតែត្រូវបានរារាំងដោយការទាមទារប្រាក់ក្រៅផ្លូវការ។
មិនថាជាការសូកប៉ាន់ដើម្បីឱ្យជាប់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ឬការលួចកែពិន្ទុ និងការទទួលបានអាហារូបករណ៍ដោយមិនយុត្តិធម៌ឡើយ សកម្មភាពទាំងនេះបានធ្វើឱ្យយុវជនយល់ថា លុយសំខាន់ជាងចំណេះដឹង។
បញ្ហានេះបង្កើតឱ្យមានសង្គមដែលមានការបែងចែកវណ្ណៈ ដែលអ្នកមានសមត្ថភាពតែខ្វះខាតជីវភាពត្រូវបានរុញច្រានឱ្យនៅក្រៅជួរ។ បទពិសោធន៍អាក្រក់តាំងពីវ័យក្មេងនេះ បានធ្វើឱ្យយុវជនមានការមិនជឿជាក់លើស្ថាប័នសាធារណៈ ហើយពួកគេយល់ថា ប្រព័ន្ធសង្គមបច្ចុប្បន្នត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីតែអ្នកមានអំណាចប៉ុណ្ណោះ។
នៅពេលយុវជនឈានចូលទីផ្សារការងារ ពួកគេបានជួបប្រទះនឹងអំពើពុករលួយមួយប្រភេទទៀតគឺ បក្ខពួកនិយម និងគ្រួសារនិយម។ ការរកឃើញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានបញ្ជាក់ថា ការទទួលបានការងារក្នុងក្របខ័ណ្ឌរដ្ឋ ឬក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយចំនួននៅកម្ពុជា តែងតែពឹងផ្អែកលើខ្សែស្រឡាយ ឬបក្សពួក ច្រើនជាងសមត្ថភាពពិតប្រាកដ។
គម្លាតនៃភាពយុត្តិធម៌នេះ បានបង្ខំឱ្យយុវជនដែលមានចំណេះដឹងខ្ពស់ត្រូវជាប់គាំងក្នុងកម្រិតការងារទាប ឬបង្ខំចិត្តធ្វើចំណាកស្រុកទៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីស្វែងរកការប្រកួតប្រជែងដែលស្មោះត្រង់។ ការហូរចេញនៃអ្នកមានចំណេះ និងជំនាញទៅក្រៅប្រទេសនេះ គឺជាលទ្ធផលផ្ទាល់នៃអនាគតដែលត្រូវបានគេលួច ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិបាត់បង់អ្នកមានបញ្ញាដែលត្រូវជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍជាតិ។
ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ ក្រុមប្រឹក្សាយុវជនបានផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យមានការកែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធ និងការពង្រឹងអំណាចយុវជន។ អនុសាសន៍ចម្បងសម្រាប់កម្ពុជា គឺការបង្កើតប្រព័ន្ធរាយការណ៍តាមបែបឌីជីថលដែលមិនបញ្ចេញឈ្មោះ។ ដោយសារយុវជនមានការភ័យខ្លាចចំពោះការសងសឹក អង្គការសហប្រជាជាតិបានជំរុញឱ្យប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដែលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ដូចជា blockchain ដើម្បីការពារអ្នកដែលហ៊ានរាយការណ៍ពីភាពមិនប្រក្រតី។
ទន្ទឹមនេះ ការកាត់បន្ថយការជួបគ្នាផ្ទាល់រវាងមន្ត្រី និងប្រជាជនក្នុងកិច្ចការរដ្ឋបាល ដូចជាការចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម ឬការដាក់ពាក្យសុំអាហារូបករណ៍ នឹងជួយកាត់បន្ថយឱកាសនៃការទារសំណូកបានយ៉ាងច្រើន។
លើសពីនេះ ការអប់រំអំពីសុចរិតភាព គឺជាគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរក្នុងរយៈពេលវែង។ ក្រៅពីការផ្សព្វផ្សាយធម្មតា គួរតែមានការបញ្ចូលមេរៀនសីលធម៌ និងការប្រឆាំងអំពើពុករលួយទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាជាតិចាប់ពីថ្នាក់បឋមសិក្សា។
សម្រាប់កម្ពុជា នេះមានន័យថា ជាការផ្តល់ឱកាសឱ្យយុវជនចូលរួមត្រួតពិនិត្យការប្រើប្រាស់ថវិការដ្ឋ តាមរយៈគណៈកម្មាធិការដឹកនាំដោយយុវជនផ្ទាល់។ នៅពេលយុវជនមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្ត ពួកគេនឹងនាំមកនូវគំនិតថ្មីៗ ដែលផ្តល់តម្លៃលើតម្លាភាពជាជាងការយោគយល់តាមបែបខ្សែស្រឡាយ។
ដើម្បីយល់ពីភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃបញ្ហានេះ យើងក៏ត្រូវពិនិត្យមើលរបាយការណ៍ផ្សេងទៀតដែលបានកត់ត្រាពីស្ថានភាពនៅកម្ពុជា។
សន្ទស្សន៍ការយល់ឃើញពីអំពើពុករលួយឆ្នាំ២០២៤ និងឆ្នាំ២០២៥ របស់អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ បានបង្ហាញពីបញ្ហាប្រឈមនៃឯករាជ្យភាពនៃប្រព័ន្ធតុលាការ។ ចំណែកការស្ទង់មតិសុចរិតភាពយុវជនរបស់អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា ដែលបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំ២០២២ និងបន្តវិភាគក្នុងឆ្នាំ២០២៤ បានបង្ហាញថា ទោះបីយុវជនចង់ឱ្យមានភាពស្មោះត្រង់ក្នុងសង្គមក៏ដោយ ក៏ពួកគេមានអារម្មណ៍ថាអស់សង្ឃឹមនៅចំពោះមុខវប្បធម៌ដែលឱ្យតម្លៃលុយកាក់លើសអ្វីៗទាំងអស់។
របាយការណ៍ទាំងនេះ បានបង្ហាញថា ច្បាប់ប្រឆាំងអំពើពុករលួយឆ្នាំ២០១០ នឹងមិនមានប្រសិទ្ធភាពឡើយ ប្រសិនបើគ្មានការប្តេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដក្នុងការផ្តន្ទាទោសជនល្មើសដែលមានខ្នងបង្អែក។
បន្ថែមលើនេះ របាយការណ៍ពីធនាគារពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០២១ និងឆ្នាំ២០២៣ ក៏បានបង្ហាញពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចផងដែរ ដោយបញ្ជាក់ថាការចំណាយក្រៅផ្លូវការ គឺជាបន្ទុកធ្ងន់សម្រាប់សហគ្រិនវ័យក្មេង។ នៅពេលដើមទុនត្រូវចំណាយទៅលើការសូកប៉ាន់ ស្មារតីច្នៃប្រឌិតរបស់យុវជនត្រូវបានរារាំង ដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចជាតិត្រូវបានក្តោបក្តាប់ដោយតែក្រុមមនុស្សមានអំណាច។
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ក្នុងកំណត់ចំណាំឆ្នាំ២០២៥ និងឆ្នាំ២០២៦ ក៏បានលើកឡើងថា កង្វះតម្លាភាពក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់ បានធ្វើឱ្យសកម្មជនយុវជនមិនហ៊ានចូលរួមក្នុងកិច្ចការសង្គម ដោយសារខ្លាចមានគ្រោះថ្នាក់។
សរុបរួម ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា ត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរទៅជាចលនាដែលដឹកនាំដោយយុវជន។ ការបង្កើតក្លឹបសុចរិតភាព និងការតាមដានការប្រើប្រាស់ថវិកាអភិវឌ្ឍន៍នៅមូលដ្ឋាន គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏ល្អដើម្បីទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរទទួលខុសត្រូវ។ ការកែទម្រង់ពីក្រោមឡើងលើនេះ នឹងជួយបំពេញបន្ថែមលើច្បាប់ដែលមានស្រាប់។
ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាល និងដៃគូអន្តរជាតិ អាចអនុវត្តការកែទម្រង់តាមរយៈប្រព័ន្ធឌីជីថល ការការពារអ្នករាយការណ៍ និងការជ្រើសរើសមន្ត្រីតាមសមត្ថភាពពិតប្រាកដ ពួកគេនឹងអាចប្រើប្រាស់សក្តានុពលដ៏មហិមារបស់យុវជនកម្ពុជាឱ្យក្លាយជាកម្លាំងកសាងជាតិដ៏រឹងមាំ និងទទួលបានអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាងត្រឡប់មកវិញ៕
