ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់អង្គរក្នុងស្រុកពួក ស្រុកប្រាសាទបាគង និងក្រុងសៀមរាប កំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ចំពោះសេចក្ដីសម្រេចរបស់ក្រសួងរៀបចំដែនដី និងក្រសួងវប្បធម៌ ក្នុងការកំណត់លក្ខខណ្ឌការប្រើប្រាស់ដីទាំង ១១៤ ភូមិ ក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានបេតិកភណ្ឌពិភពលោកអង្គរ។
ទោះជាយ៉ាងណា ពួកគាត់ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) កាត់ឆ្វៀលដីដែលពួកគាត់កំពុងរស់នៅ ចេញពីការគ្រប់គ្រងដោយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដោយត្រូវផ្ដល់ប្លង់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី ដើម្បីសម្រួលដល់ការរស់នៅ និងសាងសង់ផ្ទះសម្បែង។
ពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់អង្គរថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាពប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី០៥ខែឧសភាថា កន្លងទៅ ផ្ទះសម្បែងរបស់ពលរដ្ឋក្នុងតំបន់អង្គរ ភាគច្រើនតូចៗ និងចាស់ទ្រុឌទ្រោម ហើយពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ម្តងៗ ទឹកភ្លៀងសាចចូលពេញផ្ទះ គ្មានកន្លែងដេកពួន។
លោកបន្ថែមថា កន្លងទៅ គ្រួសារលោកបានដាក់ពាក្យស្នើសុំជួសជុលផ្ទះ តាមរយៈអាជ្ញាធរភូមិ/ឃុំ បែរជាយឺតយ៉ាវអូសបន្លាយពេលច្រើនខែ និងគ្មានការឆ្លើយតប ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្លះបង្ខំចិត្តលួចជួសជុលសំណង់ដោយខ្លួនឯង។
លោកបន្ថែមថា នៅគ្រាដែលពលរដ្ឋលួចជួសជុលផ្ទះរួចរាល់ អាជ្ញាធរអប្សរាបែរជាចេញលិខិតឱ្យពលរដ្ឋស្ម័គ្រចិត្តរុះរើ បើពុំដូច្នេះទេ អាជ្ញាធរនឹងរុះរើ។
ពលរដ្ឋរូបនោះនិយាយថា៖ «កាលណាសំណង់អត់មានរបៀប ពលរដ្ឋរស់នៅរញ៉េរញ៉ៃតិចគេហាម តិចគេប្រាប់ចេះចុះ បង្ខាំ របស់របររបស់គាត់ស្ទះ ធ្វើអីមិនកើត។ កំពុងធ្វើៗត្រូវគេមកបង្អាក់ ខាតលុយថវិការបស់គាត់ ជួនកាលទៅ វាយរបស់គាត់ចោលអ៊ីចឹងទៅ»។
ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៤ មកទល់ពេលនេះ ពលរដ្ឋជាច្រើនពាន់នាក់ក្នុងតំបន់អង្គរ បានលើកគ្នាតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំយ៉ាងហោចណាស់ ៤ ដងមកហើយ ដោយលើកបដាសរសេរថា អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបិទសិទ្ធិពួកគាត់រស់នៅ ដូចជា ការសាងសង់លំនៅឋាន ជួសជុលទ្រុងមាន់ទា រោងគោ ធ្វើរបង បុកអណ្ដូងទឹក មិនឱ្យជីកស្រះចិញ្ចឹមត្រី ឈូសឆាយដីកសិកម្ម ធ្វើផ្លូវ ដាំដើមឈើ តូបលក់ដូរ និងធ្វើបង្គន់អនាម័យ ជាដើម។
យុវតីម្នាក់រស់នៅក្នុងតំបន់អង្គរថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ព្រោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាព សង្កេតឃើញថា ពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលស្ម័គ្រចិត្តផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅក្នុងតំបន់អង្គរ ទៅរស់នៅក្រុងរុនតាឯក បានវិលត្រឡប់មករស់នៅទីតាំងចាស់វិញ ដោយរស់នៅក្នុងផ្ទះជាមួយសាច់ញាតិបងប្អូន។
កញ្ញាបន្ថែមថា ទីតាំងថ្មីនៅតំបន់រុនតាឯក នៅឆ្ងាយពីក្រុង ពលរដ្ឋពិបាកប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត។
យុវតីរូបនោះនិយាយថា៖ «រើសផ្ទះរើអស់ហើយបង គាត់រើហើយគាត់រស់នៅរុនតាឯក ហើយគាត់មករស់នៅជាមួយបងប្អូនហើយគាត់ធ្វើផ្ទះនៅហ្នឹងឯង»។
កាលពីថ្ងៃទី០៤ ខែឧសភា ក្រសួងរៀបចំដែនដី និងក្រសួងវប្បធម៌ បានជួបប្រជុំកំណត់លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ដីថ្មីទាំង ១១៤ភូមិ ដែលអាចរស់នៅរួមគ្នា និងសុខដុមរមនាក្នុងសង្គមជាតិ។ បន្ថែមពីនេះ ក្រសួងគ្រោងនឹងរៀបចំតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ ជាការកំណត់លក្ខខណ្ឌប្រើប្រាស់ដី និងការគ្រប់គ្រងសំណង់ នៅក្នុងតំបន់១ និងតំបន់២ ក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានបេតិកភណ្ឌពិភពលោកអង្គរ។
វីអូឌី មិនទាន់អាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺជុំវិញរឿងនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា លោក ជុំ សុភមករា បាននៅឡើយទេគិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
ជុំវិញរឿងនេះ មន្ត្រីឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស និងជាអ្នកគ្រប់គ្រងការិយាល័យអង្គការលីកាដូ (LICADHO) ប្រចាំខេត្តបាត់ដំបង លោក អ៊ិន គង់ជិត យល់ថា អន្តរក្រសួងគួរតែកំណត់ព្រំដែនដែលត្រូវអភិរក្ស និងផ្តល់កម្មសិទ្ធិជូនពលរដ្ឋ ខណៈពួកគាត់រស់នៅតំបន់នោះជាច្រើនជំនាន់មកហើយ។
លោក អ៊ុន គង់ជិត ថ្លែងថា៖ «ក្រសួងទាំងពីរគួរកំណត់ព្រំដែន ដែនដីត្រឹមណាដែលត្រូវអភិរក្ស ហើយដែនដីត្រឹមណាដែលត្រូវផ្ដល់កម្មសិទ្ធិឱ្យពលរដ្ឋ។ ពលរដ្ឋរស់នៅកាន់កាប់ អាស្រ័យផល អ្វីដែលគាត់ចង់បានបណ្ណកម្មសិទ្ធិលើដីដែលគាត់ធ្លាប់រស់នៅកន្លងមក»។
ប្រធានសមាគមមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍អង្គរ លោក ខៀវ ធី យល់ថា អាជ្ញាធរគួរតែដសម្រួលដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋ ស្របគ្នានឹងការអភិវឌ្ឍ និងអភិរក្សត្រូវដើរទន្ទឹមគ្នា។ លោកថា អាជ្ញាធរគួរតែរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់លក់ដូរ ក្នុងតំបន់អង្គរឱ្យល្អ ចៀសវាងបណ្តោយឱ្យពួកគាត់លក់ដូរបែបអនាធិបតេយ្យ ប៉ះពាល់អារម្មណ៍ភ្ញៀវទេសេចរ។
លោក ខៀវ ធី និយាយថា៖ «អីចឹងបានន័យថា កាលដែលយើងលក់ដូរអនាធិបតេយ្យនៅក្នុងតំបន់បេតិកភណ្ឌពេក ក៏មិនសូវល្អដែរ ខ្ញុំគិតចឹងណាយើងត្រូវរៀបចំឱ្យមានរបៀបរបបៗ ហើយឱ្យមាននូវសណ្តាប់ធ្នាប់អនាម័យ រៀបចំ កុំលក់តាពាសច្រងេងច្រងាង ហើយមានភ្ញៀវ ហើយដើរបក់ដៃភ្ញៀវច្រងេងច្រងាង ហើយចតយានយន្តសមរម្យ»។
ពលរដ្ឋនៅតំបន់អង្គរ បន្ថែមថា អ្នកមានទ្រព្យធូរធារ អាចសង់ផ្ទះ និងរបងបានដោយងាយ ក៏ប៉ុន្តែបើពលរដ្ឋក្រីក្រវិញ ពិបាកនឹងសាងសង់ និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យសាងសង់។ រីឯអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានចុះរុះរើសំណង់ខុសច្បាប់ទាំងនេះដោយជំរុញឱ្យពលរដ្ឋស្នើសុំច្បាប់សាងសង់ ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលពលរដ្ឋស្នើសុំ ត្រូវចំណាយពេលយូរ និងចំណាយលុយសូកប៉ាន់ ទើបអាចសាងសង់បាន៕
