ជំនួបត្រីភាគីនៅកោះសេប៊ូ នៅថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញនូវភាពខុសគ្នាស្រឡះរវាងវោហាសាស្ត្រការទូតនៅក្នុងឆាកតំបន់ និងលើឆាកអន្ដរជាតិ និងតថភាពនយោបាយជាក់ស្ដែងនៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែន ក៏ដូចជាវិបត្តិសន្ដិសុខផ្ទៃក្នុងដែលកំពុងញាំញីកិត្យានុភាពកម្ពុជា។
បើទោះបីជាខ្លឹមសារនៃសុន្ទរកថាបានព្យាយាមបង្ហាញពីភាពចាស់ទុំ និងការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវច្បាប់អន្ដរជាតិយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង យើងឃើញថាមានចំណុចខ្សោយជាយុទ្ធសាស្ត្រជាច្រើនដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុងជួបប្រទះ ជាពិសេសគឺការធ្លាក់ក្នុងកលល្បិចដដែលៗរបស់ភាគីថៃ និងការជាប់ផុងក្នុងវិបត្តិឧស្សាហកម្មឆបោកដែលជាខ្នោះរារាំងអំណាចការទូតកម្ពុជាក្នុងតំបន់។
នៅក្នុងសុន្ទរកថានេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើការប្ដេជ្ញាចិត្ដអនុវត្ដតាមសេចក្ដីប្រកាសរួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ជាពិសេសគឺការទាមទារឱ្យមានការចរចាតាមរយៈយន្ដការគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោកដែលហៅកាត់ថា JBC។
ការលើកឡើងបែបនេះ តាមពិតទៅគឺជាការទទួលស្គាល់ដោយប្រយោលនូវបរាជ័យនៃយន្ដការ ដែលមានស្រាប់ កាលពីពេលកន្លងទៅ ព្រោះថាប្រសិនបើយន្ដការទាំងនោះមានប្រសិទ្ធភាព នោះលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នឹងមិនចាំបាច់អំពាវនាវឱ្យមានការអនុវត្ដភ្លាមៗ និងពេញលេញបែបនេះឡើយ។
ភាពយឺតយ៉ាវ និងការអូសបន្លាយពេលរបស់ភាគីថៃក្នុងការអនុវត្ដកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាព គឺជាយុទ្ធសាស្ដ្រទិញពេលវេលា ដើម្បីពង្រឹងអង្គហេតុសម្រេចលើទីតាំងជាក់ស្ដែងនៅតាមព្រំដែន ដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ខ្លួនឯងក៏បានបង្ហាញក្ដីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសុន្ទរកថានេះដែរ។
ការដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រើប្រាស់វេទិកាត្រីភាគីដោយមានហ្វីលីពីនជាអាជ្ញាកណ្ដាល ឬជាអ្នកសម្របសម្រួល គឺជារូបភាពនៃការព្យាយាមទាញយកការគាំទ្រពីអន្ដរជាតិ ប៉ុន្តែវាក៏បានបង្ហាញពីភាពទន់ជ្រាយនៃឥទ្ធិពលទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា និងថៃផងដែរ។
ការដែលភាគីថៃបង្ហាញឥរិយាបថសហការនៅចំពោះមុខប្រធានអាស៊ាន ហាក់គ្រាន់តែជាការធ្វើនយោបាយលម្អមុខមាត់ ក្នុងនាមជាសមាជិកអាស៊ានល្អតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែសកម្មភាពនៅលើដីដែលថៃនៅតែបន្តរំលោភបំពានដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ថៃមិនមានឆន្ទៈពិតប្រាកដក្នុងការបញ្ចប់ជម្លោះនោះទេ។
នេះគឺជាកលល្បិចការទូតមុខពីរ ដែលភាគីថៃតែងតែប្រើប្រាស់ ហើយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហាក់ដូចជានៅតែបន្តធ្លាក់ក្នុងអន្ទាក់នេះ ដោយការបន្តរំពឹងលើស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀង ដែលគ្មានការធានាច្បាស់លាស់។
ចំណុចសំខាន់បំផុតមួយដែលសុន្ទរកថានេះបានព្យាយាមរំលង ប៉ុន្តែវាគឺជាឧបសគ្គដ៏ធំសម្បើមចំពោះអំណាចការទូតរបស់កម្ពុជា គឺបញ្ហាឧស្សាហកម្មឆបោក។ ការដែលកម្ពុជាមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់ទាក់ទងនឹងការបង្ខាំងមនុស្ស និងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាបាត់បង់ឧត្តមភាពក្នុងការចរចាលើឆាកតំបន់។
នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គ្មានឆន្ទៈក្នុងការកម្ចាត់ឫសគល់នៃឧស្សាហកម្មងងឹតនេះ វាមិនត្រឹមតែបំផ្លាញសន្ដិសុខជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងក្លាយជាចំណុចខ្សោយដែលភាគីថៃ ឬប្រទេសដទៃទៀតយកមកធ្វើជាលេស ដើម្បីដាក់សម្ពាធ ឬមើលងាយដល់ការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
ក្នុងន័យការទូត កាលណាប្រទេសមួយមានដំបៅផ្ទៃក្នុងដ៏ធំធេងបែបនេះ វានឹងធ្វើឱ្យសំឡេងនៃអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសនោះមានភាពផុយស្រួយ និងមិនត្រូវបានគេគោរពពេញលេញឡើយ។ ជាហេតុ យើងឃើញថៃតែងលើកយកបញ្ហានេះទៅជជែក និងជម្រុញកិច្ចសហការជាមួយប្រទេសដទៃទៀតក្នុងតំបន់ ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
លើសពីនេះទៅទៀត ការលើកឡើងអំពីការដោះស្រាយវិវាទសមុទ្រតាមរយៈ UNCLOS បន្ទាប់ពីថៃដកខ្លួនចេញពី MOU 2001 គឺជាការបោះជំហានមួយដែលមើលទៅហាក់ដូចជាមានភាពជឿជាក់ ប៉ុន្តែវាក៏បង្កប់នូវហានិភ័យខ្ពស់។
ការរត់ទៅរកច្បាប់អន្ដរជាតិក្នុងស្ថានភាពដែលកម្ពុជាកំពុងមានវិបត្តិទំនុកចិត្តពីសហគមន៍អន្ដរជាតិ លើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិបាលកិច្ច អាចនឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជាមិនទទួលបានផលចំណេញដូចការរំពឹងទុក។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហាក់ព្យាយាមកសាងរូបភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលគោរពច្បាប់ ប៉ុន្តែដរាបណាលោកមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្ដែងនៅតាមព្រំដែនគោក និងមិនអាចសម្អាតឧស្សាហកម្មឆបោក ចេញពីផ្ទៃក្នុងប្រទេសបានទេ នោះរាល់ការខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូតនឹងគ្រាន់តែជាការបង្កើតរូបភាពតែប៉ុណ្ណោះ។
ដូច្នេះដើម្បីពង្រឹងអំណាចការទូត និងការពារផលប្រយោជន៍ជាតិឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចាំបាច់ត្រូវបោះបង់ចោលនូវយុទ្ធសាស្ត្រទន់ភ្លន់តាមកាលៈទេសៈ ដែលនាំឱ្យធ្លាក់ក្នុងល្បែងទិញពេលវេលារបស់ភាគីថៃ ហើយងាកមកអនុវត្តនយោបាយការទូតដែលមានការធានា តាមរយៈការដាក់ចេញនូវវិធានការឆ្លើយតបជាក់ស្ដែងនៅតាមបន្ទាត់ព្រំដែន រួមផ្សំជាមួយនឹងការបង្ហាញឆន្ទៈមោះមុតក្នុងការកម្ចាត់ឫសគល់នៃឧស្សាហកម្មឆបោកឱ្យអស់ពីផ្ទៃប្រទេស។
ការសម្អាតផ្ទៃក្នុងឱ្យស្អាតស្អំ និងមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ គឺជាខ្នងបង្អែកដ៏រឹងមាំបំផុតដែលនឹងជួយលុបបំបាត់នូវចំណុចខ្សោយរបស់កម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ ធ្វើឱ្យសំឡេងនៃការទាមទារអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីមានទម្ងន់ និងទទួលបានការគោរពពិតប្រាកដពីបណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់ ជាជាងការរំពឹងលើសេចក្ដីប្រកាសរួមដែលគ្មានការអនុវត្តជាក់ស្ដែង។
សរុបមក ជំនួបនៅកោះសេប៊ូ និងសុន្ទរកថារបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នាពេលនេះ គឺជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីវិបត្តិនៃយុទ្ធសាស្ត្រដឹកនាំដែលកំពុងជាប់គាំង។ ការរំពឹងលើភាពស្មោះត្រង់របស់ភាគីថៃក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាន ខណៈដែលសកម្មភាពឈ្លានពាននៅតែបន្ត និងការមើលរំលងបញ្ហាឧស្សាហកម្មឆបោកដែលជាមហារីកសង្គម គឺជាកំហុសយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។
បើទោះបីជាភាសាការទូតមានភាពរលូន និងមានលក្ខណៈបច្ចេកទេសខ្ពស់យ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគ្មានសកម្មភាពកម្ចាត់ឫសគល់នៃបញ្ហាទាំងនោះដោយឆន្ទៈមោះមុតទេ លទ្ធផលនៃជំនួបនេះនឹងនៅតែនៅទ្រឹង ហើយអំណាចការទូតរបស់កម្ពុជានឹងបន្តធ្លាក់ចុះនៅក្នុងឆាកតំបន់ និងអន្ដរជាតិជាមិនខាន។
ការទាមទារឱ្យមានការគោរពអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី នឹងក្លាយជាពាក្យស្លោកដ៏ទទេស្អាត ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនអាចបង្ហាញពីភាពរឹងមាំ និងភាពស្អាតស្អំនៅក្នុងការដឹកនាំផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួននោះទេ៕
ដោយ សុក្រឹត ពុទ្ធិ
