សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ស្តីពីលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៤៨ នៅកោះសេប៊ូ ប្រទេសហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បានស្តែងឱ្យឃើញនូវចរន្តនយោបាយដដែលៗ ដែលរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ព្យាយាមប្រើប្រាស់ដើម្បីកសាងរូបភាពជាអ្នកដឹកនាំតំបន់។
ទោះបីជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍ព្យាយាមប្រើប្រាស់ភាសាបច្ចេកទេសការទូតដ៏ស្រស់ស្អាតយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ខ្លឹមសារទាំងមូលហាក់ខ្វះនូវទម្ងន់យុទ្ធសាស្ត្រ និងការប្តេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដែលជាអាទិភាពស្នូលរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដោយបែរជាទៅផ្តោតខ្លាំងលើការបំប៉ោងសមិទ្ធផលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើក្រដាស ដែលមិនទាន់មានលទ្ធផលជាក់ស្តែងនៅឡើយ។
វត្តមានរបស់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាការបន្តដើរតាមគន្លងមរតកនយោបាយរបស់ឪពុកលោក ជាជាងការបង្ហាញនូវចក្ខុវិស័យថ្មីដែលឆ្លើយតបទៅនឹងការវិវត្តនៃសតវត្សរ៍ទី២១។ ការលើកឡើងអំពីសសរស្តម្ភនៃពហុភាគីនិយម និងមជ្ឈភាពអាស៊ាន ហាក់ក្លាយជាការសូត្រមន្តការទូតដែលប្រើប្រាស់ដើម្បីបិទបាំងភាពទន់ខ្សោយនៃឥទ្ធិពលកម្ពុជាក្នុងឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសេសក្នុងបរិបទដែលកម្ពុជាតែងតែរងការរិះគន់ថាជាអ្នកដើរតាមមហាអំណាចចិនលើសលប់។
ការព្យាយាមបញ្ជាក់ពីភាពជឿជាក់ និងអព្យាក្រឹតភាពរបស់អាស៊ាននៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសនោះ ហាក់ផ្ទុយស្រឡះពីភាពជាក់ស្តែងដែលកម្ពុជាមិនទាន់អាចបង្ហាញឯករាជ្យភាពនយោបាយការបរទេសឱ្យបានពេញលេញ ដើម្បីកសាងទំនុកចិត្តពិតប្រាកដពីសមាជិកអាស៊ានផ្សេងទៀត។
ចំពោះបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀងដែល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានគូសបញ្ជាក់ពីការត្រៀមលក្ខណៈរបស់កម្ពុជាក្នុងនាមជាប្រទេសសេសសល់ស្បៀង វានៅតែជាមហិច្ឆតាដែលមើលរំលងបញ្ហាទុក្ខលំបាករបស់កសិករក្នុងស្រុក។
ការអះអាងពីសមត្ថភាពជួយសង្គ្រោះតំបន់អាស៊ាន តាមរយៈយន្តការការបម្រុងអង្ករគ្រាអាសន្នរបស់អាស៊ានបូកបី (ASEAN Plus Three Emergency Rice Reserve- APTERR) ហាក់ដូចជាការធ្វើនយោបាយរូបភាពខាងក្រៅ ខណៈដែលខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មកសិកម្មក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅតែជួបប្រទះបញ្ហាថ្លៃដើមខ្ពស់ កង្វះទីផ្សារ និងការធ្លាក់ចុះតម្លៃកសិផល។
ការយកបញ្ហាស្បៀងមកធ្វើជាឈ្នាន់សម្រាប់កេរ្តិ៍ឈ្មោះការទូតលើឆាកអាស៊ាន ដោយមិនបានដោះស្រាយវិបត្តិជីវភាពកសិករខ្មែរឱ្យមានស្ថិរភាពជាមុនសិន គឺជាការដើរផ្ទុយពីការពិតដែលកំពុងកើតមាននៅក្នុងវាលស្រែរបស់ពលរដ្ឋខ្លួនឯង។
ក្នុងផ្នែកសន្តិសុខថាមពល ការជំរុញឱ្យមានការអនុវត្តបណ្តាញអគ្គិសនីអាស៊ាន និងបំពង់ឧស្ម័នឆ្លងកាត់តំបន់ ដែលបានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជានោះ ហាក់គ្រាន់តែជាការលក់ក្តីស្រមៃនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ដែលនៅឆ្ងាយពីការអនុវត្តជាក់ស្តែង។
រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហាក់មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរាជ័យនៃប្រព័ន្ធថាមពលក្នុងស្រុក ដែលនៅតែមានតម្លៃថ្លៃ និងមិនទាន់មានស្ថិរភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់គាំទ្រដល់ឧស្សាហកម្មខ្នាតធំ។ ការផ្តោតលើក្របខ័ណ្ឌតំបន់ច្រើនពេកអាចជាយុទ្ធសាស្ត្រវាងវៃ ក្នុងការបង្វែរដានពីការខកខានក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធថាមពលផ្ទៃក្នុង ដែលជាកត្តារាំងស្ទះដល់ការទាក់ទាញវិនិយោគិនពិតប្រាកដពីក្រៅប្រទេស។
អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុតនោះ គឺការឆ្លើយតបទៅនឹងវិបត្តិនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបង្ហាញការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែបែរជាមើលរំលងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងវិបត្តិនយោបាយនៅក្នុងស្រុក និងក្នុងតំបន់អាស៊ានខ្លួនឯង ជាពិសេសបញ្ហាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលមិនត្រូវបានសង្កត់ធ្ងន់ក្នុងសេចក្តីប្រកាសលទ្ធផលនេះ។
ការដែលកម្ពុជាព្យាយាមដើរតួជាអ្នកដឹកនាំសន្តិសុខមនុស្សជាតិលើបញ្ហាដែលនៅឆ្ងាយពីខ្លួន បង្ហាញពីចេតនាចៀសវាងការប៉ះពាល់បញ្ហារសើបក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនមិនហ៊ានដោះស្រាយ។
ភាពស្ងប់ស្ងាត់ ឬការលើកឡើងត្រឹមតែជាពិធីការលើបញ្ហាមីយ៉ាន់ម៉ា បានបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែបន្តរក្សាជំហរអសកម្ម ដែលធ្វើឱ្យអាស៊ានបន្តស្ថិតក្នុងភាពគាំងស្ទះយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង។
ការអនុម័តពិធីសារសេប៊ូ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្សេងៗ ដែលត្រូវបានលើកឡើងក្នុងចំណុចទី ៤ នៃសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន អាចចាត់ទុកបានត្រឹមតែជាសមិទ្ធផលរដ្ឋបាលប៉ុណ្ណោះ។
កម្ពុជាហាក់មានមោទនភាពចំពោះការចុះហត្ថលេខាលើឯកសារដែលខ្វះនូវយន្តការអនុវត្តដោយបង្ខំ ដែលនាំឱ្យកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៤៨ នេះ ក្លាយជាគ្រាន់តែជាវេទិកានៃការជួបជុំដើម្បីថតរូប និងបញ្ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលគ្មានប្រសិទ្ធភាពផ្លាស់ប្តូរជីវភាពពលរដ្ឋ។
ការដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចាត់ទុកការអនុម័តឯកសារទាំងនេះជាជោគជ័យធំដុំ គឺជាការបោកបញ្ឆោតភ្នែកសាធារណជនឱ្យមើលរំលងពីអសមត្ថភាព ក្នុងការជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ានឱ្យកាន់តែរឹងមាំ និងមានគណនេយ្យភាព។
ចំពោះការផ្លាស់ប្តូរមតិលើវិបត្តិភូមិសាស្ត្រនយោបាយក្នុងសម័យប្រជុំចង្អៀត ដែលបានលើកឡើងពីការប្រែប្រួលតម្លៃប្រេង និងភាពតានតឹងអន្តរជាតិ ហាក់ដូចជាការបង្ហាញពីការដឹងឮបញ្ហា តែខ្វះដំណោះស្រាយជាក់លាក់សម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា។
រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនបានបង្ហាញពីយុទ្ធសាស្ត្រការពារផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារខ្មែរពីការប្រែប្រួលទាំងនេះឡើយ ប៉ុន្តែបែរជាប្រើប្រាស់បញ្ហាពិភពលោកមកធ្វើជាលេស ដើម្បីបិទបាំងការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចមិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងស្រុក។
ការរៀនសូត្រពីវិបត្តិភូមិសាស្ត្រនយោបាយ ដែលបានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីប្រកាសក្រសួងការបរទេសកម្ពុជានេះ ហាក់គ្រាន់តែជាភាសាបច្ចេកទេសដែលខ្វះនូវផែនការសកម្មភាពជាក់លាក់ ដើម្បីទប់ទល់នឹងអតិផរណាដែលកំពុងយាយីជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់រាស្ត្រខ្មែរទាំងមូល។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននេះ ក៏បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរំពឹងទុកហួសហេតុលើសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ដូចជា កិច្ចព្រមព្រៀងក្របខ័ណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល (Digital Economy Framework Agreement-DEFA) ជាដើម ដែលកម្ពុជាហាក់មិនទាន់មានធនធានមនុស្ស និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីទាញយកផលប្រយោជន៍ស្មើមុខស្មើមាត់ជាមួយប្រទេសសមាជិកដទៃ។
ការជំរុញរបៀបវារៈឌីជីថលក្នុងកម្រិតតំបន់ ខណៈដែលសេរីភាពលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតក្នុងស្រុកកំពុងត្រូវបានរឹតត្បិតតាមរយៈច្បាប់ និងយន្តការត្រួតពិនិត្យផ្សេងៗ គឺជាភាពផ្ទុយគ្នានៃគោលនយោបាយដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ព្យាយាមលាក់បាំង។
ភាពជោគជ័យនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ចទាំងនេះ នឹងក្លាយជាផលចំណេញសម្រាប់តែក្រុមអ្នកមានអំណាច និងក្រុមហ៊ុនធំៗ ខណៈដែលសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមរបស់ខ្មែរនៅតែបន្តស្ថិតក្នុងស្ថានភាពលំបាក។
ជាចុងក្រោយ ការវាយតម្លៃលើលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៤៨ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បង្ហាញឱ្យឃើញថា រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ននៅតែប្រើប្រាស់នយោបាយការបរទេសជាឧបករណ៍សម្រាប់ពង្រឹងភាពស្របច្បាប់នៃអំណាចផ្ទៃក្នុង ច្រើនជាងការបម្រើផលប្រយោជន៍ជាតិពិតប្រាកដ។
ការចំណាយធនធានជាតិដើម្បីចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ការទូតដែលផ្តល់ត្រឹមតែពាក្យសន្យា និងក្រដាសស្នាម គឺជាការខ្ជះខ្ជាយឱកាសក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅ។
ដរាបណារដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែបន្តផ្តល់អាទិភាពលើការកសាងរូបភាពជាមេដឹកនាំជំនាន់ថ្មីនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដោយមើលរំលងការដោះស្រាយបញ្ហាស្នូលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងយុត្តិធម៌សង្គមក្នុងស្រុក សមិទ្ធផលទាំងឡាយដែលបានប្រកាស នឹងនៅតែជាសមិទ្ធផលខ្យល់ដែលមិនអាចទ្រទ្រង់ការអភិវឌ្ឍជាតិប្រកបដោយចីរភាពបានឡើយ៕
ដោយ សុក្រឹត ពុទ្ធិ
