Social Issues, បរិស្ថាន, ព័ត៌មានជាតិ

ជនជាតិដើមឱ្យចាត់វិធានការមន្ត្រីនៅពីក្រោយការកាប់ឈើក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំណាមលៀរ

កញ្ញា រតនៈ ម៉ូនីកា
| ១៩ ឧសភា ២០២៦
ម៉ោង ២១:០២

សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង រស់នៅឃុំប៊ូស្រា ស្រុកពេជ្រាដា អស់ជំនឿចិត្តចំពោះវិធានការទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើ ពីសំណាក់ឆ្មាំអភិរក្សរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន ដោយពួកគេសង្កេតឃើញថា ជាង ១០ ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ក្រោយពីមានវត្តមានមន្ត្រីបរិស្ថាន ការពារដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំណាមលៀរ ព្រៃឈើកាន់តែហិនហោច សត្វព្រៃកម្រជាច្រើនប្រភេទផុតពូជ ហើយដីព្រៃស្រោងរាប់ពាន់ហិកតារ នៅតំបន់ខ្លះបានក្លាយជាដីចម្ការជាកម្មសិទ្ធិឯកជន។

សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង លោក ច្រាន ឡូន ប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភាថា លោកគ្មានជំនឿចិត្តចំពោះមន្ត្រីនោះទេ ដោយពួកគេអនុវត្តច្បាប់ធ្វើឡើងគ្រាន់តែបង្គប់កិច្ច ឬថតបង្ហោះឱ្យល្អមើលប៉ុណ្ណោះ។ លោកថា វិធានការអនុវត្តច្បាប់របស់មន្ត្រីបរិស្ថាន ធ្វើឡើងតាមតែបទបញ្ជា និងអនុវត្តច្បាប់ម្តងម្កាល ស្របពេលដែលដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំណាមលៀរនៅតែរងការកាប់បំផ្លាញដើមឈើធំៗ និងកាប់ទន្ទ្រានដីធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ។

លោក ច្រាន ឡូន និយាយថា៖«អាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលគាត់សហការជាមួយខាងសហគមន៍ ក្រសួងបរិស្ថាន និងអ្នកសារព័ត៌មានចូលរួមទាំងអស់គ្នាបានជោគជ័យ។ បើមិនចឹងទេ អត់ជោគជ័យទេ វានៅលាក់លៀម ពុករលួយ គឺពុករលួយដដែល»។

កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក ហាស់ វិបុល បានដឹកនាំកម្លាំងសមត្ថកិច្ច ចុះទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើ ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំណាមលៀរ ដោយរឹបអូសឈើមានតម្លៃ និងរុះរើជំរំកាប់ឈើរបស់ក្រុមជនល្មើស ដែលសម្ងំកាប់ឈើក្នុងព្រៃអភិរក្សភ្នំណាមលៀរ។

ជនជាតិដើមភាគតិចព្នងម្នាក់ទៀតថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ អះអាងថា ថ្មីៗមន្ត្រីបរិស្ថាន បានចាប់ខ្លួនពលរដ្ឋ ២នាក់ ដែលកំពុងធ្វើចម្ការដែលអាស្រ័យផលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ យកទៅឃុំខ្លួននៅស្នាក់ការបរិស្ថាន ដោយតម្រូវឱ្យពលរដ្ឋបង់លុយឱ្យមន្ត្រីបរិស្ថានម្នាក់ៗ ៣លានរៀល ទើបពួកគេដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពវិញ។

លោកថា អំពើពុករលួយរឿងបទល្មើសព្រៃឈើ ពុំមែនជារឿងថ្មីនោះទេ ប៉ុន្តែមិនឃើញរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយឱ្យចំគោលដៅនោះឡើយ។

ពលរដ្ឋថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះរូបនោះ បាននិយាយថា៖ «នៅឃុំស្រែអំពូមថ្មីៗនេះ គ្នាគ្រាន់ស៊ីឈ្នួលគេសោះ ហើយចាប់គ្នាយកមកដល់មន្ទីរបរិស្ថានខេត្ត។ អត់មានដោះស្រាយតាមនីតិវិធីច្បាប់ត្រឹមត្រូវ វែកញែកហេតុផល កន្លែងណាតំបន់អភិរក្ស កន្លែងណាមិនមែនតំបន់បរិស្ថាន។ យកទៅវែកញែកចុះឡើងសុំលុយម្នាក់ ៣លាន ពីរនាក់គ្នាមានលុយមកពីណា? ខ្ចីគេខ្ចីឯង ក្រខ្ចីគេ ដោយសារបង់ពួកបរិស្ថានហ្នឹង។ វាអយុត្តិធម៌»។

វីអូឌី មិនទាន់អាចទាក់ទង សុំការបំភ្លឺជុំវិញរឿងនេះ ពីនាយកដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំណាមលៀរ លោកវុធ សារុំ និង ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក លោក ហាស់ វិបុល បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។

តែយ៉ាងណា កាលពីចុងសប្ដាហ៍មុន មន្ទីរបរិស្ថានខេត្តមណ្ឌលគិរី ចេញលិខិតប្រកាសព័ត៌មានមួយ ច្រានចោលចំពោះការរិះគន់តាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក(Facebook) ពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម និងអ្នកសារព័ត៌មានសហគមន៍ដែលសរសេរថា ពលរដ្ឋរិះគន់អភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរីមានភាពកម្សោយ ក្នុងការដោះស្រាយវិវាទដីធ្លីជូនជនជាតិដើមភាគតិចព្នង ដែលមន្ត្រីបរិស្ថានបានរំលោភបំពានដីចម្ការរបស់សហគមន៍ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិពូចារ ឃុំស្រែព្រះ ស្រុកកែវសីមា។ មន្ទីរបរិស្ថានខេត្តមណ្ឌលគិរី បានចាត់ទុកអ្នកសរសេរបង្ហោះនេះ ជាការញុះញង់ ធ្វើឱ្យយល់ច្រឡំពីសាធារណជន។

សមាជិកបណ្ដាញសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង ខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក ប៉ូរេត កាំពី សង្កេតឃើញថា ព្រៃស្រោងរាប់រយហិកតា ឋិតនៅខាងជើងភ្នំណាមលៀរ ដែលធ្លាប់តែសម្បូរដើមឈើធំៗ និងសត្វព្រៃ បានក្លាយជាដីចម្ការជាកម្មសិទ្ធិឯកជននៅរយៈពេលជិត១០ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ។

លោកថា ដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំណាមលៀរ ជាតំបន់សម្បូរដោយជម្រកសត្វព្រៃកម្ររស់នៅ និងសម្បូររុក្ខជាតិកម្រមានតម្លៃ កំពុងប្រឈមបាត់បង់ស្ទើរគ្រប់តំបន់។ រីឯដើមឈើធំៗ ឋិតនៅចំណុចអូរអង្កាល ក្នុងភូមិឡាំម៉េះ ឃុំប៊ូស្រា ក៏ត្រូវគេលួចកាប់អស់ជាច្រើនដើម ដើម្បីធ្វើអាជីវកម្មដែរ។

លោក ប៉ូរេត កាំពី និយាយថា៖ «ខ្ញុំគិតថា បើពួកគាត់(មន្ត្រីបរិស្ថាន) នៅតែបណ្ដែតបណ្ដោយឬអត់បានពន្យល់ ណែនាំឱ្យពលរដ្ឋយល់ដឹងពីសារសំខាន់នៃការពារព្រៃឈើ ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំណាមលៀរ អនាគតទៅវាអត់មានព្រៃ អាចបាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរមួយចំនួនទៀត ដោយសារភ្ញៀវទេសចរដើរលេងគេចង់ទៅលេងព្រៃ មើលព្រៃ»។

ជុំវិញរឿងនេះ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងធនធានធម្មជាតិ លោក ប៊ី វ៉ាន់នី សង្កេតឃើញថា ការអនុវត្តច្បាប់ព្រៃឈើរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន និងអាជ្ញាធរធ្វើឡើងម្ដងម្កាលតាមបទបញ្ជា គ្មានប្រសិទ្ធភាពនោះទេ។ លោកថា មន្ត្រីអភិរក្សខ្លះបានប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ អនុញ្ញាតឱ្យមានបទល្មើសព្រៃឈើក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន រដ្ឋាភិបាលគួរតែមានវិធានការច្បាប់ ទើបការដោះស្រាយវិបត្តិព្រៃឈើមានប្រសិទ្ធភាព។

លោក ប៊ី វ៉ាន់នី ថ្លែងថា៖ «ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយបញ្ហាហ្នឹងមិនអាចដោះស្រាយបានទេ ដោយសារមន្ត្រីតំបន់អភិរក្សឬមន្ត្រីអនុរក្សគាត់ប្រព័ន្ធអំពើពុករលួយអនុញ្ញាតឱ្យមានបទល្មើសឈើក្នុងតំបន់របស់គាត់ ហើយវិធានការ គឺការចុះអនុវត្តច្បាប់ គ្រាន់បង្ហាញឱ្យបានឃើញ ពេលគេកាប់ព្រៃដើមឈើដួលហើយ បានទៅឃាត់ចាប់។ អា ហ្នឹងវាអត់មានអីទប់ស្កាត់បានទេ»។

ដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំណាមលៀរមានទំហំជាង ៦ម៉ឺនហិកតា ឋិតក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ជាប់ព្រំដែនប្រទេសវៀតណាម។ ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងទៅនេះ តំបន់អភិរក្សនេះ រងការកាប់ឈើមានតម្លៃ ដឹកយកទៅលក់នៅប្រទេសវៀតណាម ហើយមានករណីខ្លះ មានសកម្មភាពកាប់ទន្ទ្រានព្រៃរានយកដីលក់ធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ អស់ជាច្រើនពាន់ហិកតា ប៉ះពាល់ព្រៃបម្រុង ព្រៃស្រោង ជម្រកសត្វព្រៃ និងកន្លែងអនុផលព្រៃឈើរបស់សហគមន៍។

ព្រៃក្នុងតំបន់អភិរក្សនេះ មានសក្ដានុពលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ដែលមានដើមឈើធំ ជាកន្លែងស្វាព្រៃ ៣ប្រភេទ លោតលេងកម្សាន្ត ត្រូវគេកាប់រំលំ និងឈូសឆាយ នៅសល់តែគល់។ នេះបើតាមសេចក្ដីរាយការណ៍ពីជនជាតិដើមភាគតិចព្នង៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។