ក្រុមអ្នកតាមដានបញ្ហាព្រំដែន និយាយថា ការដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅបន្តចាប់ឃាត់ខ្លួនសកម្មជន រួមទាំងចាប់ខ្លួន កញ្ញា ខែម ស្រីមុំ ថ្មីៗនេះ បញ្ជាក់កាន់តែច្បាស់ពីការបំបិទមាត់ពលរដ្ឋ ដើម្បីបិទបាំងកម្សោយការពារទឹកដី ខណៈក្រោយមានបទឈប់បាញ់ជាង៤ខែមកនេះ ថៃពង្រីកការឈ្លានពានដីខ្មែរមិនឈប់ ហើយគ្មានការរារាំងពីក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា។
សកម្មជនសង្គម កញ្ញា ខែម ស្រីមុំ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឆ្មក់ចូលចាប់ខ្លួនទាំងយប់ នៅបន្ទប់ជួលមួយកន្លែង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១៥ខែឧសភា ខណៈគាត់សកម្មក្នុងការចែករំលែក សេចក្តីរាយការណ៍នានា ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសង្គម និងទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃមកដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា។
ជុំវិញបញ្ហានេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត ប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភាថា ករណីអាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឆ្មក់ចាប់ខ្លួនកញ្ញា ខែម ស្រីមុំ គឺជារឿងថ្មីមួយទៀត បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលបានចាប់ខ្លួនអ្នកកាសែត សកម្មជនសង្គម ជនភៀសខ្លួន និងព្រះសង្ឃជាដើម ដែលហ៊ានរិះគន់រឿងថៃឈ្លានពានកម្ពុជា។
លោកចាត់ទុកករណីនេះ គឺសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា សេរីភាពបញ្ចេញមតិដែលការពារដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រូវបានបំពាន ដើម្បីបិទបាំងភាពកម្សោយការពារទឹកដី ព្រោះមេដឹកនាំកម្ពុជាកំពុងខ្លាចស្រមោលខ្លួនឯង និងខ្លាចបាត់អំណាច។
លោក ម៉ែន ណាត និយាយថា៖ «ហើយករណី លោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើរាល់ថ្ងៃនេះ អាហ្នឹងកម្ពុជាទទួលរងការប្រមាថពីប្រទេសជិតខាងសម្បើមណាស់ នៅមិនភ្ញាក់ខ្លួនទៀត។ អញ្ចឹងហើយ ដោះលែងពួកគាត់ហ្នឹង រួមទាំងកញ្ញា ខែម ស្រីមុំ ដែលទើបចាប់ថ្មីៗហ្នឹង ដោះលែងពួកគាត់ឲ្យមានសេរីភាពទៅ ផ្តល់យុត្តិធម៌ឲ្យគាត់វិញ កុំធ្វើអញ្ចឹងវាអាក្រក់មើលខ្លាំងណាស់ ហើយវាទទួលការថ្កោលទោសពីអន្តរជាតិច្រើនណាស់ រឿងបញ្ហាចាប់មនុស្សតាមអំពើចិត្តដាក់ឃុំឃាំង ហើយធ្វើឲ្យដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្សអី ត្រូវបានរាំងខ្ទប់ទាំងស្រុងហើយ ដែលផ្ទុយពីស្មារតីរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្នឹងណា»។
យ៉ាងណា សម្រាប់អ្នកតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយនៅកម្ពុជារូបនេះ ផ្តល់យោបល់ថា មេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាចចង់បង្ហាញឆន្ទៈការពារទឹកដីពិតប្រាកដ រដ្ឋាភិបាលត្រូវដោះលែងសកម្មជន ត្រូវបង្រួបបង្រួមជាតិ ស្តារប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ ទើបសង្ឃឹមដណ្តើមទឹកដីបានពីសត្រូវឈ្លានពានបាន បើមិនដូច្នោះទេប្រទេសជិតខាងនឹងលេបទឹកដីខ្មែរតជំនាន់។
ចំណែក តំណាងរាស្ត្រពីបក្សប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន ហៅការចាប់ខ្លួនពលរដ្ឋដែលហ៊ាននិយាយរឿងថៃឈ្លានពានទឹកដីនេះ ថា មិនខុសពីករណីព្រំដែនជាមួយវៀតណាមទេ ដែលចោទថា លោក ហ៊ុន សែន បានកាត់ដីខ្មែរឱ្យទៅវៀតណាម ដើម្បីពង្រឹងអំណាច រីឯ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចង់កាត់ទឹកដីខ្មែរឲ្យថៃ ដើម្បីដូរយកសន្តិភាព និងអំណាច។
លោកថា មកដល់ពេលនេះ ដីខ្មែរ៧២ទីតាំងហើយ ត្រូវទៅថៃពង្រីកការគ្រប់គ្រង ក្រោមកដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្រោយមានបទឈប់បាញ់ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដោយគ្មានការទប់ស្កាត់ពីក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ខណៈរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនហ៊ានប្ដឹងថៃទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) និងសហប្រធានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព២៣តុលាជាដើម ដើម្បីទាមទារទឹកដីខ្មែរយកត្រឡប់មកវិញនៅឡើយទេ ហើយបែនៅបន្តមើលថៃពង្រីកការឈ្លានពាន ក្រោមយន្តការចរចាទ្វេភាគី។
លោក អ៊ុំ សំអាន ថ្លែងថា៖ «ដោយសារតែខ្លួនឯងអសមត្ថភាពក្នុងការការពារទឹកដី ហើយអសមត្ថភាពក្នុងការទាមទារទឹកដីមកវិញ ហើយចង់កាត់ទឹកដីហ្នឹងទៅឲ្យថៃដើម្បីដូរយកសន្តិភាព អញ្ចឹងអ្នកណារិះគន់ហ្នឹងគឺចាប់គេដាក់គុកហើយ នេះជាការបង្ហាញពីឆន្ទៈរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហើយនិងលោក ហ៊ុន សែន ក្នុងការកាត់ទឹកដីខ្មែរយើងទៅឲ្យថៃ ដើម្បីដូរយកសន្តិភាពនិងអំណាចនៅពេលខាងមុខ»។
វីអូឌី ពុំអាចសុំការបញ្ជាក់ពីអ្នកនាំពាក្យស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក សំ វិច្ឆិកា បានទេករណីកញ្ញា ខែម ស្រីមុំ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ដោយលោកបានតបសារខ្លីថា កំពុងរវល់ប្រជុំ។
ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលលោក ប៉ែន បូណា និយាយនៅថ្ងៃទី១៩ខែឧសភានេះថា កម្ពុជាប្រកាន់ជំហរយ៉ាងម៉ឺងមាត់ក្នុងការការពារខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលបន្សល់ទុកពីជំនាន់បារាំង និងកិច្ចព្រមព្រៀងនានាដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នា។
លោកថា៖ «កម្ពុជាគោរពអនុសញ្ជា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ផែនទីនិងកំណត់ហេតុបោះបង្គោលព្រំដែនរបស់គណៈកម្មការព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀង និងឯកសារពាក់ព័ន្ធនានា ដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នានាពេលកន្លងមក។ កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាត ការកែប្រែខ្សែព្រំដែនណាមួយ ដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំង»។
កញ្ញា ខែម ស្រីមុំ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឆ្មក់ចូលចាប់ខ្លួន កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា នៅបន្ទប់ជួលមួយកន្លែង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយមិនទាន់ដឹងពីមូលហេតុពិតប្រាកដទេ បន្ទាប់ពីសកម្មជនរូបនេះចែករំលែកបញ្ហាសង្គមលើហ្វេសប៊ុក ដូចជា ព័ត៌មានអន្តរជាតិ បញ្ហាអយុត្តិធម៌សង្គម ករណីចាប់ខ្លួនសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ សកម្មភាពចូលរួមកិច្ចការសង្គម និងព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការឈ្លានពានរបស់ថៃ មកលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាជាដើម។
របាយការណ៍របស់អង្គការលីកាដូ បង្ហាញថា មានពលរដ្ឋជាង ១០០នាក់ ត្រូវបានផ្ដន្ទាទោស ដោយសារការបញ្ចេញមតិរិះគន់ភាពសកម្មនានាក្នុងសង្គម ក្នុងនោះមានអ្នកនយោបាយ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស បរិស្ថាន និងពលរដ្ឋរិះគន់តាមបណ្ដាញសង្គមជាដើម។
ជុំវិញករណីនេះដែរ មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើននាក់ រួមមានលោក ស៊ឹង សែនករុណា អ្នកស្រី ចក់ សុភាព និងលោក អ៊ូ វីរៈ ជាដើម បានបង្ហោះលើហ្វេសប៊ុករំលឹកសកម្មភាពកញ្ញា ខែម ស្រីមុំ ដែលសកម្មចូលរួមតវ៉ាទាមទារយុត្តិធម៌ ការពារសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិការងារ និងបរិស្ថាន ហើយពួកគេសុទ្ធតែទាមទារឱ្យដោះលែងសកម្មជនសង្គមរូបនេះវិញ។ ជាចុងក្រោយនេះ កញ្ញា ស្រីមុំ កាន់តែសកម្មចូលរួមប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានរបស់ថៃ តាមរយៈការដាក់ញត្តិនៅមុខស្ថានទូតអាមេរិក ស្នើប្រទេសមហាអំណាចនេះដាក់សម្ពាធថៃ ឱ្យឈប់ប្រើយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់ចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។
យ៉ាងនេះក្តី សមាជិកគណៈកម្មការព័ត៌មាននៃសម្ព័ន្ធភាពឆ្ពោះទៅអនាគត លោក មិន ពៅ ដែលស្គាល់កញ្ញា ខែម ស្រីមុំ អះអាងថា សកម្មជនសង្គមរូបនេះ ជាអ្នកសកម្មទាមទារសេរីភាព យុត្តិធម៌ និងឈឺឆ្អាលរឿងព្រំដែន បន្ទាប់ពីថៃឈ្លានពានកម្ពុជា។ លោកថា ការចាប់ខ្លួននេះធ្វើឲ្យរូបភាពកម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិកាន់តែវាអាក្រក់ថែមទៀត និងប៉ះពាល់ដល់ស្មារតីពលរដ្ឋដែលហ៊ាននិយាយការពិត ហើយធ្វើគំនិតមិនរីកចំរើន ដោយសារលែងហ៊ានជជែក និងសាកសួរគ្នា។
លោក មិន ពៅ ថ្លែងថា៖ «ជាក់ស្តែងដូចបង ស្រីមុំ អញ្ចឹង ប្រសិនបើវាមានភាពខ្វះចន្លោះ គួរតែគ្រាន់តែប្រាប់ គ្រាន់តែណែនាំ បង្ហាញគាត់ទៅ វាបានបាត់ហើយ ព្រោះគាត់មិនមែនមនុស្សទៅកៀរគរកម្លាំង បាតុកម្ម តវ៉ា មិនមែនទៅប្រមូលផ្តុំ មិនមែនទៅរៀបជាយុទ្ធសាស្ត្រអីណា ព្រោះគាត់ សូម្បីតែការយល់ដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាហ្នឹង ក៏គាត់មិនយល់ដឹងច្រើនប៉ុន្មានដែរ។ ហ្នឹងហើយ ហ្នឹងវាជាការសរុបមកវិញ បើនិយាយពីចំណេញអី ពីប្រសើរទាក់ទងនឹងព្រំដែន ទាក់ទងនឹងប្រទេស ទាក់ទងនឹងសណ្ដាប់ធ្នាប់អី វាអត់មាន អត់មានទាល់តែសោះ វាជះរូបភាពអាក្រក់ទៅលើឆាកអន្តរជាតិផង រូបភាពអាក្រក់នៅក្នុងសង្គម នាំឲ្យអ្នកដែលឈឺឆ្អាល អ្នកដែលចង់និយាយហ្នឹង មានការភ័យខ្លាចទៅវិញ»។
យ៉ាងណា សម្រាប់ លោក អ៊ុំ សំអាន វិញបានបន្តអះអាងថា ថ្ងៃទី១៩ខែឧសភានេះ ទាហានថៃបានរាយបន្លាលួសយកដីខ្មែរបន្ថែមទៀតនៅភ្នំប៉ោយ តំបន់អូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ហើយថា ប្រសិនបើលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដឹកនាំបន្តទៀត ទឹកដីខ្មែរនឹងបាត់បង់បន្ថែមទៀតទៅថៃ និងវៀតណាម៕
