ក្រុមយុវជនស្រឡាញ់បរិស្ថាន រកឃើញថា ពលរដ្ឋជាច្រើនពាន់គ្រួសារ រស់នៅក្នុងតំបន់បឹងទន្លេសាប ខេត្តបាត់ដំបង និងពលរដ្ឋរស់នៅតាមបណ្ដោយដងស្ទឹងសង្កែ ក្នុងស្រុកឯកភ្នំ នៅមិនទាន់ទុកដាក់សំរាមត្រឹមត្រូវនៅឡើយទេមកទល់ពេលនេះ។
ពួកគេសង្កេតឃើញថា ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងភូមិចំនួន ៥ទៀត ក្នុងឃុំព្រៃចាស់ នៃតំបន់បឹងទន្លេសាប ព្រមទាំងពលរដ្ឋរស់នៅតាមបណ្ដោយដងស្ទឹងសង្កែ បានយកសំរាមទុកចោលរាយប៉ាយតាមមាត់ទឹក និងបោះចូលក្នុងតំបន់ព្រៃលិចទឹក ហើយនៅគ្រាដែលមានទឹកជំនន់ សំរាមទាំងនោះអណ្ដែតចូលទឹកបឹងទន្លេសាប។
និស្សិតសិក្សាសកលវិទ្យាល័យមួយ នៅរាជធានីភ្នំពេញ លោក សេង ថៃខន្តី ប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភាថា ពលរដ្ឋរាប់ពាន់គ្រួសាររស់នៅតំបន់បឹងទន្លេសាប និងរស់នៅតាមបណ្តោយដងស្ទឹងសង្កែ បានប្រកបរបរនេសាទត្រី នៅមិនទាន់ទុកដាក់សំរាម និងថង់ប្លាស្ទិក បានត្រឹមត្រូវនៅឡើយទេ ដោយពួកគេតែងតែបោះចោលចូលទន្លេ និងខ្លះទៀតទុកចោលតាមប្រឡោះព្រៃលិចទឹក។
លោកបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋគឺជាគោលដៅ ចោលសំរាមចូលទន្លេ និងស្ទឹងសង្កែ ដែលអាជ្ញាធរគួរតែអប់រំផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ និងរឹតបន្តឹងកុំឱ្យពួកគាត់ចោលសំរាមផ្ដេសផ្ដាស។
លោក សេង ថៃខន្តី និយាយថា៖ «មិនថាដងស្ទឹង ឬដងទន្លេទេ សំរាមច្រើនមែនទែន ទាល់មានការចូលរួមពីពលរដ្ឋ មុននឹងឈានដល់ការចូលរួមមន្ត្រីមូលដ្ឋាន តើគួរអប់រំពលរដ្ឋ និងផ្សព្វផ្សាយបែបម៉េច អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានហ្នឹង»។
កាលពីសប្ដាហ៍មុន យុវជនមួយក្រុម បានចុះទស្សនកិច្ចសិក្សាពីបញ្ហាបរិស្ថាននៅតំបន់បឹងទន្លេសាប និងតំបន់ដងស្ទឹងសង្កែ ដោយរកឃើញថា បញ្ហាសំរាមនៅតំបន់បឹងទន្លេសាប និងតាមបណ្តោយច្រាំងស្ទឹងសង្កែ នឹងបង្កឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋ សត្វប្រើប្រាស់ទឹកស្ទឹង។
ក្រុមយុវជនទាំងនោះ បានធ្វើដំណើរដល់ទីតាំងជាក់ស្ដែង ប្រទះឃើញសំរាមខ្លះស្អុយរលួយ តាមគុម្ពឈើតំបន់ព្រៃលិចទឹក និងតំបន់ខ្លះទៀត ពលរដ្ឋយកសំរាមគរទុករាយប៉ាយពេញភូមិ ក្បែរផ្ទះ។
បញ្ហានេះ ពួកគាត់បារម្ភថា ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សម្រស់បរិស្ថានទន្លេសាប និងស្ទឹងសង្កែ ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។ ក្រុមយុវជនទាំងនោះ អះអាងថា គោលបំណងរបស់ពួកគាត់ ចង់ឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅតាមបណ្ដោយដងស្ទឹងសង្កែ និងតំបន់បឹងទន្លេសាបមានឥរិយាបថល្អ ទុកដាក់សំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ហើយអាជ្ញាធរគួររៀបចំកន្លែងដាក់សំរាម ដោយមានរថយន្តទៅយកសំរាមជាប្រចាំ។
យុវជនម្នាក់ទៀតដែលចុះទស្សនកិច្ចសិក្សា លោក ប៉ុក បុល សង្កេតឃើញថា ដងស្ទឹងសង្កែ និងតំបន់បឹងទន្លេសាប បានក្លាយជាទីតាំងចោលសំរាម និងថង់ប្លាស្ទិកជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដែលអាជ្ញាធរហាក់មើលរំលងមិនដោះស្រាយបញ្ហានេះឱ្យជ្រះស្រឡះ បង្កឱ្យប៉ះពាល់បរិស្ថាន នៅតំបន់បឹងទន្លេសាប។
លោកថា អាជ្ញាធរគួរតែធ្វើយុទ្ធនាការនាំពលរដ្ឋ និងសិស្ស ដើរសម្អាតបរិស្ថានក្នុងមួយខែម្តង ដើម្បីអប់រំផ្សព្វផ្សាយបរិស្ថានទន្លេសាប។
លោក ប៉ុក បុល និយាយថា៖«ឬក៏ប្រមូលពលរដ្ឋរើសមួយថ្ងៃ មួយអាទិត្យយើងអាចរើសមួយថ្ងៃ ប្រមូលមួយសារយកទូកឡើងមកលើ។ ហ្នឹងជាដំណោះស្រាយយើងគួរធ្វើ បើយើងនៅតែបន្តបែបហ្នឹងទៀតវានៅកើតឡើង។ បើគាត់ធ្វើវាអត់ពិបាកទេ គ្រាន់បិទភ្នែកធ្វើក៏ចេញដែរ រឿងសំរាមមួយ គាត់មិនធ្វើ»។
វីអូឌី មិនទាន់អាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺរឿងនេះ ពីអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង លោក សុខ លូ បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។ រីឯរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក អ៊ាង សុផល្លែត ក៏មិនទាន់អាចសុំការបំភ្លឺបានដែរ។
បញ្ហាសំរាមនៅតំបន់បឹងទន្លេសាបពុំមែនកើតមានតែ ខេត្តបាត់ដំបងប៉ុណ្ណោះទេ ខេត្តចំនួន ៤ទៀត ក៏ក្រុមយុវជនរកឃើញថា ពលរដ្ឋនៅតែចោលសំរាមចូលទន្លេរួមមាន ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តកំពង់ធំ សៀមរាប និងខេត្តពោធិ៍សាត់ ។
ជំទប់ទី២ ឃុំកំពង់ភ្លុក ខេត្តសៀមរាប លោក ឈន គុជស៊ាក់ ប្រាប់ថា ឃុំរបស់លោក អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានយកចិត្តទុកដាក់បញ្ហាសំរាមជាអាទិភាព ដោយអប់រំពលរដ្ឋទុកដាក់សំរាម និងរឹតបន្តឹងឱ្យពលរដ្ឋមានទំនួលខុសត្រូវតាមគ្រួសារនីមួយៗមិនឱ្យបោះចូលទន្លេឡើយ។
លោកថា ថវិកាមូលនិធិឃុំមួយចំនួន អាជ្ញាធរយកប្រើប្រាស់ក្នុងសកម្មភាពប្រមូលទុកដាក់សំរាម ហើយឃុំកំពង់ភ្លុកឈានក៏មានរថយន្តដឹកសំរាមជាប្រចាំដែរ។
លោក ឈន គុជស៊ាក់ និយាយថា៖ «សូមបងប្អូនស្វែងយល់ សូមកុំបោះសំរាមផ្លាស់ស្ទីកចូលក្នុងបឹងទន្លេសាបថែមទៀត។ សូមកុំចោលសំរាមតាមផ្លូវសាធារណៈ និងសូមកុំដុតសំរាមផ្លាស់ស្ទីកទៀត។ សូមបងប្អូននៅបណ្ដោយទន្លេសាបកុំចោលសំរាម ព្រោះទឹកវាហូរចាក់ចូលបឹងទន្លេសាប»។
ជុំវិញរឿងនេះ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការបណ្តាញការពារទន្លេបី លោក លាង ប៊ុនលាភ ពន្យល់ថា កាកសំណល់សំរាម និងថង់ប្លាស្ទិក ដែលបោះចូលក្នុងបឹងទន្លេសាបនឹងជះឥទ្ធិពលមិនល្អដល់បឹងទន្លេមេគង្គ បង្កឱ្យប៉ះពាល់បរិស្ថានឆ្លងដែន ត្រី ជីវចម្រុះ និងសុខភាពសាធារណៈ។
លោកថា អាជ្ញាធរគួរអប់រំពលរដ្ឋ និងអនុវត្តច្បាប់គ្រប់គ្រងទន្លេ ដើម្បីកាត់បន្ថយការបំផ្លាញបឹងទន្លេសាប និងស្ទឹងសង្កែ។
លោក លាង ប៊ុនលាភ ថ្លែងថា៖«ស្ទឹងសង្កែជាដើម ត្រូវបានខូចខាតព្រោះការបង្ហូរសំណល់ចូលទៅ។ អនាគតថ្វីត្បិតទន្លេសាបវាធំ ការបង្ហូរសំណល់ចូល ហូរចូលខោទឹកនោមផ្លាស់ស្ទីកចូលច្រើន វាបណ្ដាលគុណភាពទឹក ខូចទេសភាពបឹង ជីវចម្រុះ និងប៉ះពាល់សុខភាពមនុស្ស។ អាជ្ញាធរជំនាញអប់រំពលរដ្ឋអនុវត្តច្បាប់គ្រប់គ្រងអាងទន្លេ»។
បឹងទន្លេសាប ជាបឹងដ៏ធំជាងគេនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានបណ្ដោយប្រមាណ ១១៦គីឡូម៉ែត្រ ទទឹងប្រមាណ ៣គីឡូម៉ែត្រ ទៅ ៣៣គីឡូម៉ែត្រ និងមានឆ្នេរជាង ៤រយ (៤៨២)គីឡូម៉ែត្រ នៅរដូវប្រាំង។ បឹងនេះជាបេះដូងនៃកម្ពុជា ដែលមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបានផ្នែកសង្គម សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងបរិស្ថានបម្រើវិស័យទេសចរ ទ្រទ្រង់ជីវភាពពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ទឹក និងនេសាទ។
ក្នុងមួយឆ្នាំៗ បឹងនេះបានស្រូបយកទឹកជំនន់ពីទន្លេមេគង្គប្រមាណ ២០% ដែលមានព្រៃលិចទឹករាប់ម៉ឺនហិកតាព័ទ្ធជុំវិញ គឺជារបងការពារបឹងនេះ មិនឱ្យរីងរាក់ និងជាជម្រកត្រីពងកូន។
អនុក្រឹត្យលេខ២៧ ស្តីពីការត្រួតពិនិត្យការបំពុលទឹកឆ្នាំ១៩៩៩ មាត្រា ២៩ ចែងថា ក្នុងករណីឃើញថា តំបន់ទឹកសាធារណៈទទួលរងការបំពុល បង្កឱ្យមានការគំរាមកំហែង ដល់ជីវិតមនុស្ស និងជីវចម្រុះក្រសួងបរិស្ថានគួរធ្វើការផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈជាបន្ទាន់ និងទប់ស្កាត់ការបំពុលទឹក ហើយស្តារគុណភាពទឹកតំបន់សាធារណៈនោះឡើងវិញ៕
