ក្រៅពីមុខរបរធ្វើស្រែចម្ការ កសិករមួយចំនួនរស់នៅខេត្តសៀមរាប និងខេត្តតាកែវ បានប្រកបរបរចិញ្ចឹមជ្រូក និងគោ លក់ដើម្បីរកប្រាក់ចំណូលផ្សែផ្សំចិញ្ចឹមជីវិត ដោយពួកគាត់ខ្លះចិញ្ចឹមសត្វជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងខ្លះទៀត ចិញ្ចឹមជាកសិដ្ឋាន។
នៅកៀកនឹងផ្ទះរបស់កសិករមានទ្រុងជ្រូក ទ្រុងគោ និងទ្រុងមាន់ទា ស្ទើរតែគ្រប់ក្រុមគ្រួសារ។ កសិករថា ក្រោយពីបិទព្រំដែនថៃ-កម្ពុជា តម្លៃសាច់ជ្រូក និងសាច់គោក្នុងស្រុកហក់ឡើងថ្លៃ ធ្វើឱ្យកសិករមួយចំនួនអាចរកប្រាក់ចំណូលបានសមរម្យនៅផ្ទះ និងកសិករខ្លះទៀតបានពង្រីកមុខរបរប្រចាំថ្ងៃ ដោយមិនធ្វើចំណាកស្រុកនោះឡើយ។
កំពុងអង្គុយហាន់ដើមចេកឱ្យល្អិតដើម្បីឱ្យចំណីជ្រូកនៅផ្ទះ កសិករម្នាក់រស់នៅស្រុកសូទ្រនិគម ខេត្តសៀមរាប គឺលោក ខាំ ខះ។ លោកប្រាប់វីអូឌី នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភាថា បច្ចុប្បន្នតម្លៃជ្រូករស់អាចលក់បានចន្លោះ ១ម៉ឺន១ពាន់រៀល (១១ ០០០រៀល) ដល់ ១ម៉ឺន៤ពាន់រៀល (១៤ ០០០រៀល) ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ហើយកាលពីមិនទាន់បិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ តម្លៃទាបខ្លាំងធ្លាក់នៅក្រោម ៨ពាន់រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ធ្វើឱ្យកសិករខាតបង់ មិនអាចទប់ការការចំណាយ។
លោកបញ្ជាក់ថា តម្លៃជ្រូករស់ដែលអាចចំណេញបានក្នុងមួយគីឡូក្រាមចន្លោះពី ១ម៉ឺន១ពាន់រៀល(១១ ០០០រៀល) ដល់១ម៉ឺន២ពាន់រៀល (១២ ០០០រៀល)។ លោកស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបញ្ឈប់នាំសាច់បង្កកពីក្រៅប្រទេស ហើយគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុក ជួយកសិករមានចំណូល និងដោះស្រាយបំណុល។
លោក ខាំ ខះ និយាយថា៖ «បើបិទត្រឹមសាច់បង្កកនាំចូលស្រុកខ្មែរ ទុកសត្វក្នុងស្រុកវាល្អ វាល្អប្រជាជនយើងចិញ្ចឹមចំណូលច្រើន វាកាត់បន្ថយ បងប្អូនយើងចំណាកស្រុក»។
តំណាងអ្នកចិញ្ចឹមសត្វ បារម្ភថា បញ្ហានាំចូលសាច់ជ្រូកកកមកពីប្រទេសជិត និងសាច់បង្កក បង្កឱ្យប៉ះពាល់ដល់តម្លៃសាច់ជ្រូកក្នុងស្រុក ព្រោះសាច់ជ្រូកនាំចូលមានតម្លៃថោក។ ពួកគេអះអាងថា មុនពេលមិនទាន់បិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ សាច់គោរបស់កសិករខ្មែរធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំងរហូតដល់ ២ម៉ឺន២ពាន់រៀល (២២ ០០០រៀល) ដល់ ២ម៉ឺន៨ពាន់រៀល (២៨ ០០០រៀល) ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ក៏ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នតម្លៃសាច់គោហក់ឡើង រហូតដល់ ៣ម៉ឺន៥ពាន់រៀល(៣៥ ០០០រៀល) ដល់ ៤ម៉ឺនរៀល (៤០ ០០០រៀល) ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។
កសិករថា ពួកគាត់ចង់ឱ្យក្រសួងលើកទឹកចិត្តឱ្យកសិករចិញ្ចឹមផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពទីផ្សារជ្រូកក្នុងស្រុក ហើយស្វែងរកវិនិយោគទុនមកកែច្នៃសាច់ជ្រូករបស់កសិករ។
អ្នកចិញ្ចឹមសត្វបែបកសិដ្ឋាននៅស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ លោក ហៀក ចំរើន ប្រាប់ថា គ្រួសារលោកចិញ្ចឹមជ្រូកជាង ៥០០ ក្បាល ដោយត្រូវចំណាយលើថ្លៃចំណី កម្លាំងពលកម្ម និងការថែទាំជាដើម ប្រសិនបើសាច់ជ្រូកក្នុងស្រុកមានតម្លៃទាប នឹងធ្វើឱ្យលោកខាតបង់ ប៉ះពាល់ប្រាក់ចំណូល។ លោកថា នៅគ្រាដែលរដ្ឋាភិបាលអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុននាំសាច់ជ្រូកបង្កក ចូលមកកម្ពុជា ចៀសមិនផុតប៉ះពាល់កសិករអ្នកចិញ្ចឹមសត្វ។
លោក ហៀក ចំរើន និយាយថា៖ «ទី១ គឺយើងអត់សប្បាយចិត្តទេ ហើយក៏មិនចង់ឱ្យនាំចូលច្រើនដែរ បិទតែម្តងល្អ។ បើខ្វះគួរផ្សព្វផ្សាយបង្ហាញសាធារណៈថា ឥលូវជ្រូកយើងខ្វះ ដើម្បីឱ្យកសិករខ្មែរចិញ្ចឹម កាត់បន្ថយការនាំចូលហើយក៏យើងមិនចង់ឡើងខ្ពស់ដែរ ឡើងសមរម្យ»។
ប្រតិកម្មរបស់អ្នកចិញ្ចឹមសត្វរូបនេះ ក្រោយពីអគ្គនាយកដ្ឋានគយនៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងអគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាពសត្វនៃកសិកម្មថ្មីៗនេះ (ថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦) បានអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុនចំនួន ៥ ថែមទៀតនាំចូលសាច់បង្កកមកលក់នៅកម្ពុជា ដែលមានក្រុមហ៊ុនសរុប ៥៧ ក្រុមហ៊ុន។ ប្រការនេះតំណាងអ្នកចិញ្ចឹមសត្វ និងកសិករបារម្ភថា កំណើនក្រុមហ៊ុននាំចូលសាច់បង្កក ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់មុខរបរកសិករផលិតក្នុងស្រុក និងប្រាក់ចំណូលពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន។
ពួកគេព្រួយបារម្ភខ្លាំង ពីការកើនឡើងនាំចូលសាច់បង្កក ដោយសាច់ខ្លះមានឈាមលាយឡំ និងសាច់ខ្លះទៀតលាបថ្នាំពណ៌ បង្កផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់។
រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក ប៉ែន វិសុជាតិ បដិសេធមិនឆ្លើយសំណួររបស់វីអូឌីតាមទូរសព្ទ ដោយលោករុញឱ្យអ្នកយកព័ត៌មានវីអូឌី ផ្ញើសំណួរតាមបណ្តាញសង្គមតេឡេក្រាម ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលដែលវីអូឌី ផ្ញើសំណួរទៅលោក ក៏អ្នកនាំពាក្យរូបនេះនៅតែមិនឆ្លើយតប ជុំវិញបញ្ហានេះ នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា។
វិអូឌីក៏មិនទាន់អាចទាក់ទងអ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម កញ្ញា អ៊ឹម រចនា បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
កន្លងទៅ ប្រធានគណៈកម្មការទី៣នៃព្រឹទ្ធសភា និងជាអ្នកឧកញ៉ា លោក ម៉ុង ឫទ្ធី បានថ្លែងនៅសិក្ខាសាលាមួយស្តីពីសុវត្ថិភាពសាច់បង្កកសម្រាប់សុខភាពពលរដ្ឋ ដោយលោកបង្ហាញមោទនភាពក្នុងវិស័យចិញ្ចឹមជ្រូកនៅក្នុងស្រុក មានការរីកចម្រើនរយៈពេល១០ឆ្នំាចុងក្រោយ ធ្វើឱ្យកសិករខ្មែរចិញ្ចឹមសត្វលក្ខណៈគ្រួសារ វិវដ្តទៅចិញ្ចឹមបែបពាណិជ្ជកម្មទំនើបដូចប្រទេសជឿនលឿន។
ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលឧកញ៉ារូបនេះបារម្ភ គឺការនាំចូលសាច់បង្កកមានគុណភាពទាប យកមកដាក់លក់នៅលើទីផ្សារក្នុងស្រុក កំពុងតែបំផ្លាញវិស័យចិញ្ចឹមសត្វនៅកម្ពុជា។
លោក ម៉ុង ឫទ្ធី ថ្លែងថា៖ «ការនាំចូលសាច់បង្កកមានគុណភាពទាប គ្មានហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធទុកដាក់គ្រប់គ្រាន់ ហើយមិនបានពិនិត្យត្រឹមត្រូវ យកមកដាក់លក់លើទីផ្សារក្នុងតម្លៃទាបហួសប្រមាណ កំពុងបំផ្លាញវិស័យចិញ្ចឹមសត្វ និងបំផ្លាញសុខភាពពលរដ្ឋ»។
ប្រធានសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា លោក ស្រ៊ុន ពៅ សង្កេតឃើញថា បច្ចុប្បន្នសាច់បង្កកកំពុងវាយលុកតាមហាងបាយ ភោជនីយដ្ឋាន អាហារបូហ្វេ(Buffet) និងកម្មវិធីបុណ្យ មង្គលការ ជាដើម ដោយម្ចាស់កម្មវិធីបានប្រើប្រាស់សាច់បង្កកវេចខ្ចប់ជាកេះៗ នាំចូលពីក្រៅប្រទេស ដើម្បីរៀបចំម្ហូបទទួលភ្ញៀវ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់។
លោកបន្ថែមថា ដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាពកសិករ និងលើកកម្ពស់សុវត្ថិភាពហូបចុករបស់ពលរដ្ឋ រដ្ឋាភិបាលគួរតែអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលតែផលិតផលណា ដែលកម្ពុជាមិនអាចផលិតបាន។
លោក ស្រ៊ុន ពៅ ថ្លែងថា៖ «ខ្លះគាត់យកសាច់បង្កកមក មានឈាមលាយទៀត បងប្អូនពលដ្ឋយើងអត់ដឹង គាត់ទិញ គាត់អត់បានមើលទេ។ សំខាន់បំផុតនោះ សត្វបង្កកវាយលុយហាង បុណ្យ ការ និងតាមមូលដ្ឋានស្រុក។ ខ្ញុំឧស្សាហ៍អំពាវនាវដែរម្ចាស់ដើមការ មើលចុងភៅផង បើចុងភៅធ្វើមិនបានល្អ ប៉ះពាល់អ្នកហូបយើង»។
តំណាងអ្នកចិញ្ចឹមសត្វរូបនេះ បន្ថែមថា ក្រសួងពាក់ព័ន្ធគួរតែពិនិត្យសាច់បង្កកនាំចូលពីក្រៅប្រទេស ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងបង់ពន្ធឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ចៀសវាងនាំចូលសាច់បង្កកខូចគុណភាព និងខុសច្បាប់ចូលមកកម្ពុជា។ លោកថា ការនាំចូលសាច់បង្កកដែលមានគុណភាពទាប គ្មានប្រព័ន្ធទុកដាក់គ្រប់គ្រាន់តាមស្តង់ដារបច្ចេកទេស ហើយមិនបានត្រួតពិនិត្យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ យកមកដាក់លក់នៅលើទីផ្សារមានតម្លៃទាប បង្កហានិភ័យប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់។
អ្នកសិក្សាផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ និងនិស្សិតពេទ្យនៅរាជធានីភ្នំពេញ លោក ឡេង បូរី ពន្យល់ថា សាច់ជ្រូកដែលកសិករខ្មែរចិញ្ចឹមមានគុណភាពល្អ និងមានសុវត្ថិភាពដល់អ្នកប្រើប្រាស់។ តែផ្ទុយទៅវិញសាច់បង្កកក្លាសេឱ្យកក ចាំបាច់ត្រូវប្រើសារធាតុគីមី ដើម្បីរក្សាគុណភាពហើយ នៅពេលដែលអ្នកទទួលទានយូរៗទៅ វិវត្តទៅជាជំងឺមហារីក។
លោកថា ប្រសិនបើគ្មានការពិនិត្យល្អិតល្អន់ទេ សាច់បង្កក់ខូចគុណភាព និងផ្ទុកសារធាតុគីមី មានតម្លៃទាប នឹងវាយលុកចូលទីផ្សារកម្ពុជា ជាពិសេសកម្មពិធីមង្គលការ និងបុណ្យទានជាដើម។
លោក ឡេង បូរី ថ្លែងថា៖ «ផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ គីមី ចំណីអាហារ គាត់មិនបានពិនិត្យដិតដល់ទេ ធ៉្វើឱ្យសាច់បង្កកហ្នឹងខូចគុណភាព ការដាក់សារធាតុរក្សាទុកបំបាត់ក្លិនស្អុយលើសកម្រិតរក្សាទុកបានយូរ។ បើសិនជាខាងផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រគីមី ចំណីអាហារមិនបានពិនិត្យដិតដល់ទេ វាមានផលអាក្រក់ច្រើន ប៉ះពាល់សុខភាពប្រជាជន និងពលរដ្ឋខ្មែរ»។
ថ្មីៗនេះ មន្ត្រីជំនាញបានឃាត់ចាប់សត្វជ្រូក ១៧០ ក្បាល នៅច្រកព្រំដែនដែនកម្ពុជា-ឡាវ ក្នុងខេត្តព្រះវិហារដែលគេសង្ស័យថា នាំចូលពីប្រទេសថៃមកលក់ទីផ្សារកម្ពុជា។
តំណាងអ្នកចិញ្ចឹមសត្វលោក ស្រ៊ុន ពៅ ប្រាប់ថា នៅប្រទេសថៃ ការផ្គត់ផ្គង់សាច់ជ្រូកអាចនឹងកកស្ទះខ្លាំង ហើយកំពុងរកមធ្យោបាយនាំចេញមកទីផ្សារកម្ពុជា។ លោកបញ្ជាក់ថា កសិករកម្ពុជាអាចផលិតផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់ ពុំចាំបាច់នាំចូលសាច់សត្វបង្កក និងសាច់ជ្រូកនោះឡើយ។
លោក ស៊្រុន ពៅ សំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធបញ្ឈប់នាំចូលសាច់បង្កក ហើយគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុក ដោយលោកចាត់ទុកថា កម្ពុជាជឿនលឿនបាន លុះត្រាតែអាចផលិតដោយខ្លួនឯង ពុំចាំបាច់នាំចូល។
សមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វនៅកម្ពុជា ចាត់ទុកថា កសិករចិញ្ចឹមសត្វក្នុងស្រុកដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងធានាសន្តិសុខស្បៀង តាមរយៈការផ្គត់ផ្គង់សាច់ និងស៊ុតនៅលើទីផ្សារក្នុងស្រុក។ បច្ចុប្បន្ន របរចិញ្ចឹមសត្វបែងចែកជាពីរទម្រង់ គឺការចិញ្ចឹមបែបលក្ខណៈគ្រួសារ ដើម្បីបង្កើនចំណូលបន្ថែម និងការចិញ្ចឹមបែបពាណិជ្ជកម្មទំនើប ឬកសិដ្ឋានខ្នាតធំ៕
