មន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៤ខែឧសភាថា មេដឹកនាំកំពូល និងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ នៅតែត្រូវការអនុម័តលើសំណើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងទីក្រុងតេអេរ៉ង់ និងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននៅឡើយ។
លក្ខខណ្ឌមួយ ឬពីរនៅក្នុងសំណើកិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវតែត្រូវបានបំភ្លឺឱ្យស្របតាមការចង់បានរបស់អ៊ីរ៉ង់ជាមុនសិន មុននឹងអនុស្សរណៈនេះអាចត្រូវបានផ្ញើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល និងមេដឹកនាំកំពូល លោក ម៉ុតចាបា ខាមេនី (Motjaba Khamenei) ដើម្បីអនុម័ត។
កាលពីថ្ងៃទី២៣ខែឧសភា លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយអ៊ីរ៉ង់ “ត្រូវបានចរចាស្ទើរតែរួចរាល់ហើយ” បន្ទាប់ពីមានការជជែកតាមទូរស័ព្ទជាមួយប៉ាគីស្ថាន សម្ព័ន្ធមិត្តតំបន់ឈូងសមុទ្រ និងអ៊ីស្រាអែល។
រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ ហាក់ដូចជាមានភាពសប្បាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ដោយត្រៀមខ្លួនប្រកាសពីជ័យជម្នះលើសត្រូវដ៏ធំទាំងពីរ។ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ លោក ម៉ាស៊ូដ ប៉េសេសគីយ៉ាន បានថ្លែងថា៖ «អ្វីដែលបានធានាដល់ការការពារ និងស្ថិរភាពនៃប្រទេសជាតិ គឺសាមគ្គីភាព និងការយល់ចិត្តគ្នារបស់ប្រជាជន»។
តាមសេចក្តីរាយការណ៍ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ផ្តល់ឱ្យអ៊ីរ៉ង់នូវការបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្ម និងការផ្តល់ឱ្យមកវិញនូវទ្រព្យសម្បត្តិបង្កកចំនួន ២០ ប៊ីលានដុល្លារ (ក្នុងនោះ ១២ ប៊ីលានដុល្លារស្ថិតនៅកាតា) ជាថ្នូរនឹងការបើកច្រកសមុទ្រ ហរមូស (Hormuz) ឡើងវិញ និងយល់ព្រមចរចាលើកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរក្នុងរយៈពេល ៦០ ថ្ងៃ ដោយចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី ៥ ខែមិថុនា នៅប៉ាគីស្ថាន។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏តម្រូវឱ្យភាគីទាំងអស់បញ្ឈប់ការប្រយុទ្ធគ្នា ហើយតម្រូវឱ្យអ៊ីស្រាអែលបញ្ចប់ការវាយលុកនៅក្នុងប្រទេសលីបង់ផងដែរ។
លោក ត្រាំ បានជជែកជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក បេនហ្សាមីន ណេតានីយ៉ាហ៊ូ ដើម្បីផ្តល់ការធានាអំពីលក្ខខណ្ឌឈប់បាញ់។ លោក ណេតានីយ៉ាហ៊ូ មានការព្រួយបារម្ភចំពោះការលើកពេលនៃបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ ប៉ុន្តែលោកមានជម្រើសតិចតួចណាស់ ក្រៅពីទទួលយកដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមដែលកំពុងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកធ្លាក់ចុះ។ ខណៈដែលបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ឈូងសមុទ្រ តួកគី និងអេហ្ស៊ីប បានជំរុញលោក ត្រាំ កុំឱ្យត្រឡប់ទៅរកយុទ្ធនាការទម្លាក់គ្រាប់បែកវិញ។
លោក ត្រាំ បានសរសេរថា “ទិដ្ឋភាព និងព័ត៌មានលម្អិតចុងក្រោយ” នៃអនុស្សរណៈកំពុងត្រូវបានពិភាក្សា ហើយច្រកសមុទ្រ ហរមូស នឹងត្រូវបើកឡើងវិញ។
ទោះជាយ៉ាងណា ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន ហ្វាស (Fars) និងអ្នកនាំពាក្យការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ បានបញ្ជាក់ថា ការគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រនេះ គឺជាសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់អ៊ីរ៉ង់ និងជាបញ្ហាចរចារវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអូម៉ង់ មិនមែនជាបញ្ហាលូកដៃរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកឡើយ។
អ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា ខ្លួនគ្រាន់តែប្តេជ្ញាចិត្តចរចាលើប្រធានបទនុយក្លេអ៊ែរក្នុងរយៈពេលពី៣០ ទៅ ៦០ ថ្ងៃ ដោយគ្មានការធានាលើលទ្ធផល ដែលមានន័យថាសហរដ្ឋអាមេរិកបានត្រឡប់ទៅរកស្ថានភាពមុនសង្គ្រាមកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ីរ៉ង់លក់ប្រេងឡើងវិញដោយគ្មានទណ្ឌកម្ម ហើយអាមេរិកនឹងលើកលែងការបិទខ្ទប់កំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក ម៉ាកូ រូប៊ីយ៉ូ បានការពារកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដោយចាត់ទុកមធ្យោបាយការទូតជាជម្រើសល្អបំផុត។
ព័ត៌មាននេះ បានបង្កឱ្យមានការខកចិត្តក្នុងចំណោមអ្នកនយោបាយស្លាបស្តាំនៃគណបក្សសាធារណរដ្ឋ។ លោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស បានរិះគន់ថា វាជិតស្និទ្ធនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ២០១៥ របស់រដ្ឋបាលអូបាម៉ា និងជាការបង់ប្រាក់ឱ្យអ៊ីរ៉ង់ដើម្បីបង្កើតអាវុធមហាបំផ្លាញ។ លោក Robert Malley អ្នកចរចាសម័យអូបាម៉ា បានឆ្លើយតបការពារកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថា ប្រសិនបើវាអាចបញ្ចប់សង្គ្រាមបាន ខណៈដែលនាយកទំនាក់ទំនងសេតវិមាន លោក ស្ទីវិន ជុង បានតបតទៅលោក ប៉ុមប៉េអូ វិញដោយសម្តីធ្ងន់ៗ។ ទោះជាយ៉ាងណា សមាជិកព្រឹទ្ធសភា លោក រ៉ូជឺ វិកឃឺ និងលោក ថេដ គ្រូស បានព្រមានថា ការឈប់បាញ់នេះអាចជាមហន្តរាយ បើអ៊ីរ៉ង់នៅតែអាចគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រ និងអភិវឌ្ឍនុយក្លេអ៊ែរបាន៕
