Social Issues, បរិស្ថាន, ព័ត៌មានជាតិ

ក្រុមយុវជនស្នើការពារព្រៃលិចទឹកក្នុងតំបន់បឹងទន្លេសាបជម្រកត្រីពងនិងបម្រើវិស័យទេសចរណ៍

លី ស្រីវី
| ០៩ មិថុនា ២០២៦
ម៉ោង ១៤:២៦

សហគមន៍អ្នកនេសាទនៅខេត្តបាត់ដំបង និងក្រុមយុវជន ទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងអាជ្ញាធរខេត្តជុំវិញបឹងទន្លេសាបយកចិត្តទុកដាក់ការពារព្រៃលិចទឹកឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីអភិរក្សធនធានជលផលគង់វង្ស លើកកម្ពស់ជីវភាពសហគមន៍ និងជារនាំងការពារបឹងទន្លេសាប។

ពួកគេសង្កេតឃើញថា ការថយចុះព្រៃលិចទឹក ដោយជំនួសមកវិញនៅដីចម្ការគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិឯកជន នៅតែបន្តកើតមានច្រើន ក្នុងស្រុកឯកភ្នំ និងតំបន់បឹងទន្លេសាប ក្នុងស្រុកម៉ោងឫស្សី ខេត្តបាត់ដំបង ។

យុវជនរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញចុះទស្សនកិច្ចសិក្សានៅតំបន់បឹងទន្លេសាប លោក ទៀង សីហា បារម្ភថា ព្រៃលិចទឹកនៅតែរងការគំរាមកំហែងនៅឡើយ ប៉ះពាល់ជម្រកត្រីបន្តពូជ សត្វព្រៃកម្រ និងធ្វើឱ្យបឹងទន្លេសាបគោករាក់លឿន ប៉ះពាល់ជីវចម្រុះ។

លោកទទូចឱ្យអាជ្ញាធរបង្ហាញភាពច្បាស់លាស់ អភិរក្សព្រៃលិចទឹកទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ និងអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍រស់នៅក្នុងតំបន់បឹងទន្លេសាបជាកន្លែង បម្រើវិស័យទេសចរធម្មជាតិគ្រប់រដូវកាល។

លោក ទៀង សីហា និយាយថា៖ «មានព្រៃលិចទឹកមានមច្ឆាជាតិជាច្រើន ប្រសិនជាយើងអភិរក្ស លើព្រៃលិចទឹក ដើម្បីឱ្យមានមច្ឆាជាតិច្រើន យើងនឹងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរ ហើយនឹងអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវថ្នល់ឱ្យស្រួល ដើម្បីភ្ញៀវទេសចរធ្វើដំណើរងាយស្រួល។ យើងធ្វើម៉េចអភិវឌ្ឍន៍តំបន់នេះ ទាក់ទាញសម្រាប់ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ»។

កាលពីថ្ងៃទី០៦ និងថ្ងៃទី០៧ ខែមិថុនា យុវជន និស្សិត និងពលរដ្ឋរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ព្រមទាំងតាមបណ្តាខេត្តនានា បានចុះទស្សនកិច្ចសិក្សា និងទស្សនាតំបន់ភូមិបាក់ព្រា ក្នុងឃុំព្រៃចាស់ ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង។ ពួកគេបានចុះដល់តំបន់បឹងទន្លេសាប ឆ្លងកាត់ព្រៃរនាម ឬហៅថា ព្រៃលិចទឹក ដោយធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ ចាប់ពីភូមិព្រៃត្រប់ ឃុំព្រែកនរិន្ទ ស្រុកឯកភ្នំ តាមបណ្ដោយដងស្ទឹងសង្កែ ប្រទះឃើញសកម្មភាពកាប់ទន្ទ្រានព្រៃលិចអស់ជាច្រើនហិកតា នៅពេលថ្មីៗនេះ ដោយជំនួសមកវិញដំណាំកសិកម្ម។

អ្នកភូមិថា តំបន់ព្រៃលិចទឹកនៅខាងក្នុងព្រៃរនាមជ្រៅៗ ក្នុងស្រុកឯកភ្នំ និងស្រុកម៉ោងឫស្សី នៅតែរងការកាប់ទន្ទ្រានអស់រាប់រយហិកតាបន្ថែមទៀត នៅរយៈពេលជាង ៥ ឆ្នាំ ចុងក្រោយនេះ ធ្វើឱ្យព្រៃលិចទឹកបន្តថយចុះជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

ប្រជាសហគមន៍នេសាទរស់នៅភូមិបាក់ព្រា លោក សាន ពន្លក បារម្ភថា បើគ្មានដីព្រៃលិចទឹកទេ អ្នកនេសាទនឹងរកត្រីលែងបានហើយ ហើយបឹងទន្លេសាបក៏កាន់តែគោករាក់លឿនដែរ។ លោកថា ព្រៃលិចទឹកជាជម្រកត្រីពងកូនដ៏សំខាន់នៅរដូវវស្សា ចាប់ពីខែកក្កដា ដល់ខែវិច្ឆិកា ប្រសិនបើយើងការពារបាន ត្រីនឹងសម្បូរឡើងវិញ។

លោកបន្តថា ព្រៃលិចទឹកមិនត្រឹមជាជម្រកត្រីប៉ុណ្ណោះទេ ជម្រកសត្វស្វាព្រៃ បក្សីកម្រ អណ្ដើក ទោច និងពស់ ជាដើម ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរធម្មជាតិ។

លោក សាន ពន្លក និយាយថា៖ «យើងរួមដៃគ្នា ឈប់កាប់ព្រៃឈើ យើងថែរក្សាព្រៃទាំងអស់គ្នានឹងបានត្រី ជម្រកត្រីកាន់តែកើន ទៅមុខកាន់តែច្រើន កូនយើងជំនាន់ក្រោយ និងចៅយើងជំនាន់ក្រោយ អាចមានត្រីច្រើន អត់ពិបាកដូចយើងសព្វថ្ងៃនេះទេ»។

វីអូឌី មិនទាន់អាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺរឿងនេះ ពីអភិបាលខេត្តបាត់ដំបង លោក សុខ លូ បាននៅឡើយទេ នៅថ្ងៃទី០៨ ខែមិថុនា ។

ចំណែក អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា ក៏មិនទាន់អាចទាក់ទងបានដែរ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។

តែយ៉ាងណា កន្លងទៅ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក អ៊ាង សុផល្លែត ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅបឹងទន្លេសាប ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ដោយលោកលើកឡើងថា មានបញ្ហាប្រឈម ៣ កំពុងបំផ្លិចបំផ្លាញដល់បឹងទន្លេសាប រួមមាន ភ្លើងឆេះព្រៃ ការទន្ទ្រានព្រៃយកដី និងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។

ក្រសួងបរិស្ថាន ក៏អំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានពាក់ព័ន្ធ និងប្រជាសហគមន៍ រួមគ្នាថែរក្សាព្រៃលិចទឹកក្នុងតំបន់៣ នៃតំបន់បឹងទន្លេសាប បន្ទាប់ពីធ្លាក់ចុះពីជាង ៦០ម៉ឺនហិកតា មកនៅត្រឹមតែជាង ៦ម៉ឺនហិកតា ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលប្រមូលដាក់ជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋវិញ។

ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកគ្រប់គ្រងការិយាល័យអង្គការលីកាដូ (LICADHO) ប្រចាំខេត្តបាត់ដំបង លោក អ៊ិន គង់ជិត សង្កេតឃើញថា អាជ្ញាធរមិនបានពង្រាយឆ្មាំអភិរក្សគ្រប់តំបន់ ដើម្បីការពារព្រៃលិចទឹកគ្រប់ច្រកល្ហកនោះទេ។ ប្រការនេះជាឱកាសធ្វើឱ្យឈ្មួញខិលខូច បន្តលូចកាប់ទន្ទ្រានយកដីធ្វើចម្ការ។ លោកយល់ថា អាជ្ញាធរគួរតែបង្កើនទីស្នាក់ការ បង្កើនកម្លាំងការពារ និងត្រូវចាប់ជនដែលទន្ទ្រានព្រៃលិចទឹកដាក់ទោសតាមច្បាប់។

លោក អ៊ិន គង់ជិត ថ្លែងថា៖«កត្តាមួយទៀត ការផ្សព្វផ្សាយពីច្បាប់ ត្រូវបោះបង្គោលព្រំសម្គាល់តំបន់៣ និង តំបន់២ សរសេរស្លាកហាមទន្ទ្រាន ប្រសិនបើនរណាទន្ទ្រានត្រូវផ្ដន្ទាទោសតាមច្បាប់ និងពិន័យធ្ងន់ធ្ងរ ហ្នឹងអាចរាងចាលបាន»។

មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល ទទូចរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀត ការពារព្រៃលិចទឹក និងបរិស្ថានក្នុងតំបន់ទន្លេសាបឱ្យគង់ ដោយត្រូវពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ លុបបំបាត់អំពើពុករលួយ និងអប់រំផ្សព្វផ្សាយដល់ពលរដ្ឋ។

កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជា បានចាត់ទុកបឹងទន្លេសាបជាបឹងទឹកសាបដ៏ធំបំផុត នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីមានជីវជាតិ និងជីវចម្រុះបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក។ បឹងនេះជាជម្រកដ៏សំខាន់សម្រាប់ត្រី និងប្រភេទសត្វជិតផុតពូជ ហើយអាចចិញ្ចឹមជីវិតពលរដ្ឋជាង ៣ លាននាក់ ចាប់ត្រីក្នុងបឹងទន្លេសាប។

ចំណែកតំបន់ទំនាបលិចទឹក ក៏ជាជម្រកព្រៃឈើទឹកសាបតាមរដូវកាល ដូច្នេះការអភិរក្សព្រៃលិចទឹកនៃបឹងទន្លេសាបជាគន្លឹះ រក្សាសន្តិសុខស្បៀង ការអភិរក្សជីវចម្រុះ និងការសម្របខ្លួនទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ បឹងនេះមានចរន្តទឹកធ្វើចលនាឥតឈប់ឈរ បង្កើតជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីពិសេសមួយ ដែលមានត្រីជាង ៣រយប្រភេទ និងបានបង្កើតជាប្រព័ន្ធនេសាទដែលមានជីជាតិ។

បឹងទន្លេសាប ព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រៃលិចទឹកគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដីជាង៦ (៦,៥) សែនហិកតា៕

រក្សាសិទ្វិគ្រប់យ៉ាងដោយ ស៊ីស៊ីអាយអឹម

សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានផ្នែកណាមួយនៃអត្ថបទ រូបភាព សំឡេង និងវីដេអូទាំងនេះ អាចត្រូវបានផលិតឡើងវិញក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយ ផ្សព្វផ្សាយ ការសរសេរឡើងវិញ ឬ ការចែកចាយឡើងវិញ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតជាលាយលក្ខណ៍អក្សរឡើយ។
ស៊ីស៊ីអាយអឹម មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការលួចចម្លងនិងចុះផ្សាយបន្តណាមួយ ដែលខុស នាំឲ្យយល់ខុស បន្លំ ក្លែងបន្លំ តាមគ្រប់ទម្រង់និងគ្រប់មធ្យោបាយ។ ជនប្រព្រឹត្តិ និងអ្នកផ្សំគំនិត ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់កម្ពុជា និងច្បាប់នានាដែលពាក់ព័ន្ធ។