ម្ដាយកញ្ញា ហ៊ីម មុំ ហៅ ខែម ស្រីមុំ គឺអ្នកស្រី ខែម សឿន បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃពុធនេះថា គាត់បានស្នើសុំសមាគមសិទ្ធិមនុស្សអាដហុកឱ្យជួយផ្តល់មេធាវី ដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការ ក្រោយពីកូនស្រីត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ដាក់ពន្ធនាគារជិត១ខែមកនេះ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការចែករំលែកការឈ្លានពានរបស់ថៃ មកលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា។
ក្នុងវ័យ ៧៥ឆ្នាំ អ្នកស្រី ខែម សឿន ថ្លែងទាំងក្ដុកក្ដួលប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ថា ការសម្រេចចិត្តរកមេធាវីនៅអង្គការសិទ្ធិមនុស្សជួយការពារក្តីលើកូនស្រីពេលនេះ គឺចង់ស្វែងរកយុត្តិធម៌ឱ្យកូនស្រី ខណៈជីវភាពកំពុងជួបការលំបាក និងមិនសូវយល់ដឹងផ្នែកច្បាប់។
ស្ត្រីមេម៉ាយរូបនេះ អះអាងថា បច្ចុប្បន្នអ្នកស្រីមានជំងឺប្រចំាកាយ និងត្រូវហូបថ្នាំជាប្រចាំ ដែលកូនស្រី គឺកញ្ញា ហ៊ីម មុំ ទិញផ្ញើពីភ្នំពេញ កាលនៅមានសេរីភាពធ្វើការជាកម្មកររោងចក្រ។
សម្ដីអួលដើមកបណ្ដើរ និយាយបណ្ដើរ អ្នកស្រីថា ខ្លួនពុំដែលដឹងសោះថា ហេតុអ្វីកូនអ្នកស្រីត្រូវចាប់ខ្លួន និងបញ្ជូនទៅកន្លែងឃុំឃាំងក្នុងមណ្ឌលកែប្រែ ម២។ អ្នកស្រីអះអាងថា កញ្ញា ហ៊ីម មុំ បានស្រកគីឡូស្គមជាងមុន ដោយសារពិបាកហូបអាហារដែលមន្ត្រីពន្ធនាគាររៀបចំជូន ដូច្នេះអ្នកស្រីត្រូវបង្ខំចិត្តខ្ចីបុលគេ យកលុយទុកឱ្យកូនដើម្បីទិញរបស់ហូប។
អ្នកស្រី ខែម សឿន និយាយថា៖ «បានកូនមួយ(ហ៊ីម មុំ)ចិញ្ចឹម ឥឡូវកូនជាប់ឃុំឃាំងអញ្ចឹង អ៊ុំមិនដឹងរកអីទេ អាយុ ៧៥ឆ្នាំហើយ។ កូនមួយហ្នឹងរកតក់ៗចិញ្ចឹមផ្ញើមកគ្រាន់ចាយ។ ម្សិលមិញអ៊ុំខ្ចីលុយគេទៅ បានឱ្យកូន ៥០ម៉ឺនរៀល គ្រាន់ចាយនិងទិញសម្លគេហូប ព្រោះនៅហ្នឹង(គុក)ហូបមិនកើត។ ស្គមហើយ! មិននឹកស្មានថា គេចាប់ដល់ថ្នាក់ហ្នឹងទេ!»។
សកម្មជនសង្គម កញ្ញា ហ៊ីម មុំ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចឆ្មក់ចូលចាប់ខ្លួន កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នៅបន្ទប់ជួលមួយកន្លែង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បន្ទាប់ពីសកម្មជនរូបនេះ ចែករំលែកបញ្ហាសង្គមលើហ្វេសប៊ុក ដូចជា ព័ត៌មានអន្តរជាតិ បញ្ហាអយុត្តិធម៌សង្គម ករណីចាប់ខ្លួនសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ សកម្មភាពចូលរួមកិច្ចការសង្គម និងព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការឈ្លានពានរបស់ថៃ មកលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាជាដើម។
បើយោងតាមរបាយការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចាប់ពីថៃឈ្លានពានមក កម្ពុជាបានតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានរបស់ថៃជាង ៧០០លើករួចមកហើយ ដែលនេះបញ្ជាក់បានថា រដ្ឋាភិបាលបានទទួលស្គាល់ថា ថៃពិតជាបានឈ្លានពានកម្ពុជាមែន ហើយបច្ចុប្បន្ន លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏មិនទាន់មានសមត្ថភាពដើម្បីទាមទារទឹកដីដែលបាត់បង់នោះ យកពីថៃត្រឡប់មកវិញនៅឡើយដែរ ។
អ្នកនាំពាក្យសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លោក យិន ម៉េងលី និយាយថា ការឃុំខ្លួន កញ្ញា ហ៊ីម មុំ បានជំរុញឱ្យគ្រួសារស្រីមុំ កាន់តែជួបវិបត្តិជីវភាពបន្ថែមទៀត ខណៈពួកគេមានជីវភាពពុំល្អស្រាប់។
លើសពីនេះ លោកថា ការចោទប្រកាន់នេះ វាគឺជារនាំងឃាំងពលរដ្ឋមិនឱ្យបញ្ចេញមតិ ទោះការយល់ឃើញរបស់ពួកគេ ក្នុងន័យស្ថាបនាក៏ដោយ។ យ៉ាងណា មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ ចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្ដារស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងបើកលំហសេរីភាពបញ្ចេញមតិឡើងវិញ ដោយត្រូវដោះលែងកញ្ញា ហ៊ីម មុំ ឱ្យបាននៅក្រៅឃុំបណ្ដោះអាសន្ន ឬឈានទៅទម្លាក់បទចោទចំពោះសកម្មជនសង្គមរូបនេះតែម្ដង។
លោក យិន ម៉េងលី ថ្លែងថា៖ «ដើម្បីឱ្យប្រទេសយើងទទួលបាននូវការសាទរពីសហគមន៍ជាតិ អន្តរជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាបញ្ចេញមតិនេះ ព្រោះយើងកត់សម្គាល់ថា ស្ថានភាពពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ តាមការកត់សម្គាល់ គឺអត់មានភាពល្អប្រសើរទេបាទ»។
បន្ថែមពីនេះ លោក យិន ម៉េងលី ក៏ស្នើយ៉ាងទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលកែប្រែច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌត្រង់មាត្រា ៤៩៤–៤៩៥ ឡើងវិញ ព្រមទាំងត្រូវស្ដារស្ថានភាពនយោបាយផងដែរ ដើម្បីធានាបាននូវការបញ្ចេញមតិដោយសេរី និងគ្មានភាពភ័យខ្លាច។
ជុំវិញបញ្ហានេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត យល់ថា ករណីឃុំខ្លួនកញ្ញា ហ៊ីម មុំ ជារឿងអយុត្តិធម៌ណាស់ ព្រោះកញ្ញាជាពលរដ្ឋឈឺឆ្អាលការងារសង្គម ដែលរដ្ឋាភិបាលគួរតែលើកទឹកចិត្តគាត់ រួមនឹងអ្នកទោសមនសិការផ្សេងទៀត។ លោកថា ការបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋ គួរត្រូវបានការពារដូចស្មារតីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ទោះពួកគេនិយាយលើសលស់ដោយប្រការណាក្ដី។
បន្ថែមពីនេះ លោកមើលឃើញថា កញ្ញា ហ៊ីម មុំ តែងចែករំលែករឿងថៃឈ្លានពានកម្ពុជា ដែលអាចខុសឆ្គងខ្លះពុំខាន ព្រោះពលរដ្ឋខ្មែរច្រើនណាស់ អាចមិនសប្បាយចិត្ត ដោយសារទឹកដីជាង ៧០ទីតាំង កំពុងត្រូវបានថៃកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ ក្រោយថៃបានឈ្លានពានកម្ពុជាយ៉ាងកម្រោល។
លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងថា៖ «រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនគួរធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពលរដ្ឋទេ គួរតែលើកទឹកចិត្តឱ្យពួកគាត់ហ្នឹងបញ្ចេញមតិយោបល់ឱ្យបានច្រើន ជុំវិញរឿងសៀមឈ្លានពានកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នហ្នឹង លើកទឹកចិត្តពលរដ្ឋឱ្យបញ្ចេញមតិឱ្យបានច្រើន ហើយក៏ដោះលែងអ្នកដែលជាប់ឃុំមនសិការហ្នឹង ឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញទៅ»។
របាយការណ៍អង្គការលីកាដូ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា បង្ហាញថា មានពលរដ្ឋជាសកម្មជនសង្គម សិទ្ធិមនុស្ស បរិស្ថាន និងនយោបាយចំនួន ១០៩នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនឃុំឃាំង និងផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ ក្នុងនោះរួមមានសកម្មជនសង្គម កញ្ញា ខែម ស្រីមុំ ព្រះភិក្ខុ ជា វុទ្ធី ជាដើម។
អ្នកឃ្លាំមើលថា បច្ចុប្បន្នអាជ្ញាធរបានបង្កើនការចាប់ខ្លួនពលរដ្ឋថែមទៀត បន្ទាប់ពីប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ប្រកាសងើបមួយវាយមួយចំពោះពលរដ្ឋខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែពួកគេថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ពុំហ៊ានរារាំងការឈ្លានពានរបស់ថៃយ៉ាងគឃ្លើនមកលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជានោះទេ តែរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បែរជាព្យាយាមចាប់ពលរដ្ឋដាក់គុក ចំពោះអ្នកដែលនិយាយបញ្ហាទឹកដីទៅវិញ ដែលវិធាននេះ រងការរិះគន់ថា រដ្ឋាភិបាលកំពុងជួយបិទបាំងទង្វើអ្នកឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា៕
