ការដែលមេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាច លោក ហ៊ុន សែន ចេញបញ្ជាឱ្យចាត់វិធានការច្បាប់ទៅលើមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ ជុំវិញការបណ្តែតបណ្តោយឱ្យមានការហូរចូលទំនិញថៃចូលកម្ពុជានោះ ក្រុមអ្នកតាមដានខ្លះមិនមានជំនឿថា នឹងមានប្រសិទ្ធភាពយូរទេ បើមិនបោសសម្អាតអំពើពុករលួយដែលកំពុងប្រទាក់ក្រឡាគ្នា ដោយបក្ខពួកនិងគ្រួសារនិយមនោះ។
កាលពីថ្ងៃទី០៩ ខែមិថុនា លោក ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី និងជាប្រធានគណបក្សកាន់អំណាច បានព្រមានចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ចំពោះជនទាំងឡាយណា ដែលនាំចូលទំនិញហាមឃាត់ខុសច្បាប់មកពីថៃ ដោយតម្រូវឲ្យដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិ និងផ្តន្ទាទោសឲ្យបានធ្ងន់ធ្ងរ។
លោកថា៖ «មើលតាមទល់ដែនទាំងឡាយ ដាក់អាពួកនាំចូលទំនិញខុសច្បាប់ ត្រូវរឹបអូសយកស្អីៗឲ្យអស់ ហើយឲ្យទៅរែកដី។ ក្រែងរាល់ថ្ងៃយើងមានទឹកសុទ្ធរបស់យើង យើងមានមីរបស់យើង យើងមានស្អីៗ របស់យើងអស់ហើយហ្ហី?។ ហើយជួនកាលនាំចូលមកសុទ្ធតែជង្គង់មាន់ អាគេមិនស៊ីជង្គង់មាន់ហ្នឹងផង ឯងយកមកឲ្យខ្មែរស៊ី។ អញ្ចឹងដកហូតយកទ្រព្យសម្បត្តិ វាឲ្យវាទៅជីកត្រង់សេ និងធ្វើពលកម្មឲ្យវាធ្ងន់ទៅមើល វាអត់មិនបានឬស្អី»។
បន្ថែមលើនេះ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនានេះ នាឱកាសចុះជួបជាមួយ មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ហ៊ុន សែន ក៏បានប្រកាសចាត់វិធានការទៅលើមន្ត្រី និងឈ្មួញ ដែលគប់គិតគ្នានាំសាច់បង្កកពីប្រទេសថៃ ចូលមកកម្ពុជា ដោយគ្មានការលើកលែងនោះទេ។
សម្រាប់ លោក សន ជ័យ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមកម្ពុជា មើលឃើញថា ករណីនៅតែមានទំនិញថៃនាំចូលមកកម្ពុជា ដូចមេដឹកនាំលើកឡើង គឺបង្ហាញពីការចាក់ស្រេះនៃអំពើពុករលួយក្នុងស្ថាប័នជំនាញនិមួយៗ ដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែហ៊ានវះកាត់ ទើបអាចទប់ស្កាត់បាន ។
លោកថា៖ «គឺជាឱកាសសម្រាប់ជនពុករលួយ សម្រាប់ជនដែលប្រឆាំងនឹងបទបញ្ជារបស់អាជ្ញាធររដ្ឋ។ អញ្ចឹងករណីនេះ ខ្ញុំយល់ថា គឺជាចំណុចដែលមិនអាចលើកលែងបានទេ។ បើវិធានការរបស់អាជ្ញាធររដ្ឋបានដាក់ចេញ ហើយបើមន្ត្រីខិលខូចឬបុគ្គលខិលខូច នៅតែមានឱកាសរំលោភបំពានអំណាច ដើម្បីនាំចូលផលិតផលទំនិញថៃមកកម្ពុជា វាស្មើនឹងការប្រមាថមើលងាយទៅលើស្មារតីជាតិនិយមរបស់ពលរដ្ឋ ឬស្មើទៅនឹងការរំលោភបំពានទៅលើច្បាប់ របស់កម្ពុជា»។
ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះដែរ សម្រាប់ លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ អង្គការលីកាដូ លើកឡើងថា ដើម្បីទប់ស្កាត់ទំនិញដែលជាប់បំរាមពីថៃ មិនឲ្យនាំចូលមកកម្ពុជា មានប្រសិទ្ធភាព ទាល់តែថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលហ៊ានវះកាត់ និងផ្តន្ទាទោសមន្ត្រីពុករលួយ ដែលគប់គិតបើកដៃឲ្យឈ្មួញឲ្យបានធ្ងន់ធ្ងរ ដើម្បីជាការព្រមាន ជាជាងបង្ហើរសារព្រមាន តែគ្មានវិធានការច្បាប់ជាក់ស្តែង។
លោកថា៖ «ដើម្បីទប់ស្កាត់ឈ្មួញដែលនាំចូលហ្នឹង យើងត្រូវចាត់វិធានការច្បាប់ ជាមួយរឿងមួយហើយ។ ទី២ មន្ត្រីទាំងឡាយ បើសិនជាពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងការនាំចូល ឬក្រុម ខ្សែស្រឡាយសាច់ញាតិរបស់មន្ត្រីទាំងអស់ហ្នឹង ហើយអនុញ្ញាតឲ្យនាំចូលទំនិញដែលខុសច្បាប់ ដែលហាមឃាត់ហ្នឹង គឺត្រូវតែចាត់វិធានការទៅលើមន្ត្រីទាំងអស់ហ្នឹងតាមផ្លូវច្បាប់។ ហើយបើមានអំពើគប់គិត ឬអំពើពុករលួយ អនុញ្ញាតឲ្យនាំទំនិញខុសច្បាប់ ឬខុសបំរាមទំនិញមិនឲ្យនាំចូលហ្នឹង គឺត្រូវតែចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ ទើបអាចធ្វើការទប់ស្កាត់បាន»។
ដោយឡែក លោកបណ្ឌិត មាស នី អ្នកវិភាគស្ថានការណ៍សង្គមឯករាជ្យ បានឲ្យវីអូឌីដឹងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះដែរថា ការនាំទំនិញឆ្លងដែនពីថៃចូលមកកម្ពុជានេះ គឺមិនមែនជារឿងថ្មីទេ ហើយការព្រមានចាត់វិធានការពីមេដឹកនាំមិនមែនជាលើកទី១ដែរ ដែលលោកគិតថា ត្រូវទប់ស្កាត់ជាប្រព័ន្ធ ទើបមានប្រសិទ្ធភាព។
លោកថា៖ «តាមពិតព្រំដែនយើងហ្នឹង តាំងពីដើមមកដូចកញ្ចែងរហែកគូថអញ្ចឹង វាទៅមកៗហ្នឹង។ យើងគ្រាន់តែឃើញចេញចូលតាមច្រកធំៗ អាហ្នឹងយើងថា ច្រកផ្លូវការ ប៉ុន្តែអាច្រកឆ្លងកាត់ព្រំដែន កាត់ព្រៃ កាត់វាលអីហ្នឹង វាកើតមានតាំងពីដើមមកម៉្លេះ គឺតាំងពីសម័យយើងមិនទាន់មានបញ្ហាជាមួយថៃមកម៉្លេះ។ អញ្ចឹងបានន័យថា របងព្រំដែនយើងហ្នឹង វាមិនដែលជិតទេ តាំងពីដើមមកនោះ។ អញ្ចឹងរាល់ថ្ងៃយើងឃើញហើយ អារឿងបិទបាំងហាមឃាត់ វាមិនអាចមកបាននៅតាមច្រកធំៗទេ ប៉ុន្តែអាច្រករបៀង អាច្រកក្រៅផ្លូវការ គឺវានៅតែដំណើរការធម្មតាហ្នឹង»។
ត្រង់ចំណុចនេះ លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅអង្គការលីកាដូ ក៏បានរំលឹកដល់ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ដែលនៅបន្តប្រើប្រាស់ទំនិញថៃ គួរងាកមកពិចារណាឡើងវិញ ចំពោះទង្វើឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃមកលើបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា ដែលនាំឲ្យបាត់បង់អាយុជីវិតកងទ័ព អាយុជីវិតពលរដ្ឋ និងបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទះសម្បែងប្រជាពលរដ្ឋកន្លងមកនេះ។
ជាងនេះទៀត លោក អំ សំអាត ក៏បានស្វាគមន៍ចំពោះសារព្រមានរបស់លោក ហ៊ុន សែន ប្រកាសវែករកមុខមន្ត្រីនិងឈ្មួញ ដែលបានគប់គិតនាំចូលសាច់បង្កកពីប្រទេសថៃ ចូលមកកម្ពុជា ដើម្បីនាំខ្លួនទៅផ្តន្ទាទោស។
លោកថា៖ «ដូចខ្ញុំបានលើកឡើងខាងលើថា ការចុះពិនិត្យនៅតាមឃ្លាំងហ្នឹង វាគឺជាវិធានការមួយដែលនៅខាងក្នុង វាយឺតពេលទៅហើយ វានាំចូលទំនិញទាំងអស់ហ្នឹងរួចហើយ។ ហើយទំនិញដែលបញ្ចេញពីឃ្លាំងចេញទៅលក់នៅតាមទីផ្សារវាមិនដឹងថា មានចំនួនប៉ុណ្ណាហើយទេ?។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ ថាតើអ្នកណាជាអ្នកអនុញ្ញាតឲ្យទំនិញទាំងហ្នឹងចូលមកកម្ពុជា ករណីនេះ ត្រូវតែមានការរឹតបន្តឹង និងត្រូវតែឆែកឬត្រូវដឹងថា សាច់បង្កកហ្នឹងនាំចូលតាមច្រកណា ចូលតាមកន្លែងណា។ ហើយត្រូវអនុវត្តវិធានការច្បាប់ទៅលើមន្ត្រីនៅតាមច្រក ឬតាមកន្លែងហ្នឹង ទើបអាចធ្វើការទប់ស្កាត់ទំនិញនាំចូលខុសច្បាប់ទាំងនោះបាន»។
យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ លោក ហ៊ុន សែន បានឲ្យដឹងដែរថា ការបិទច្រកព្រំដែនរបស់ភាគីថៃ គឺ កម្ពុជាមិនបានខាតបង់ច្រើនដូចប្រទេសថៃទេ ដោយកន្លងមក ទំហំពាណិជ្ជកម្មដែលថៃនាំចូលមកកម្ពុជា មានរហូតដល់ជាង ១០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកឯណោះ។ ខណៈកម្ពុជានាំចូលទៅថៃវិញ មានត្រឹមតែជាងមួយពាន់លានដុល្លារទេ ដូច្នេះកម្ពុជាមិនបានខ្វល់ចំពោះការបិទច្រកព្រំដែនរបស់ថៃនោះឡើយ។
យ៉ាងណា ការសិក្សានានា រកឃើញថា ការដឹកនាំបច្ចុប្បន្នមានអំពើពុករលួយខ្ពស់ជាប់គ្នាជិត១០ឆ្នាំ ដែលប្រទាក់ក្រឡាគ្នាដោយគ្រួសារនិយម។
យោងតាមទិន្នន័យចុងក្រោយបង្អស់នៃសន្ទស្សន៍ការយល់ដឹងពីអំពើពុករលួយ ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ បង្ហាញថា កម្ពុជាក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានធ្លាក់មកដល់ចំណុចទាបបំផុតមិនធ្លាប់មាន ក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ ដោយទទួលបានពិន្ទុត្រឹមតែ ២០ លើ ១០០ ប៉ុណ្ណោះ។
តួលេខនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាលេខសម្រាប់វាស់វែងប្រព័ន្ធនីតិរដ្ឋធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាជាសញ្ញាអាសន្នដែលបង្ហាញថា បញ្ហាអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា លែងជាបញ្ហាបុគ្គលទៀតហើយ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាជំងឺជាប្រព័ន្ធដែលចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅ តាមរយៈបណ្តាញបក្ខពួកនិយម៕
