អ្នកតាមដានស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បង្ហាញក្ដីបារម្ភសារជាថ្មី ចំពោះការឌឺដងរបស់ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ជាមួយមេដឹកនាំថៃ ថានឹងអាចនាំឱ្យមានសង្គ្រាមជុំទី៣ ហើយកម្ពុជានឹងបន្តបាត់បង់ទឹកដីបន្ថែមទៀតទៅប្រទេសថៃ។ ចំណែកមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងថា ការបាត់បង់ទឹកដីជាង ៧០ទីតាំងកន្លងមក ក៏ដោយសារតែអំនួតរបស់ប្រធានគណបក្សកាន់អំណាចរូបនេះដែរ។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនាថា សារឌឺដងរវាង លោក ហ៊ុន សែន ជាមួយនឹងពួកមេដឹកនាំថៃ គឺជាសញ្ញាអាក្រក់មួយឈានទៅផ្ទុះសង្គ្រាមសារជាថ្មីទៀត។ លោកបន្តថា ការដែលលោក ហ៊ុន សែន និយាយច្រើនតាមវេទិកានានា គឺគ្រាន់ចង់បង្ហាញថា ខ្លួនខ្លាំង ប៉ុន្តែជាក់ស្ដែងគឺលោក ហ៊ុន សែន កំពុងតែញុះញង់ទៅវិញទេ។ យ៉ាងណា លោកពុំលើកទឹកចិត្តដល់រដ្ឋាភិបាលប្រើប្រាស់កម្លាំងដោះស្រាយបញ្ហាឡើយ ដោយគ្រាន់តែប្រើសិទ្ធិការពារខ្លួនដោយស្របច្បាប់អន្តរជាតិពីការឈ្លានពានរបស់ថៃ ហើយត្រូវប្រើយន្តការច្បាប់អន្តរជាតិដែលមានស្រាប់ តាមរយៈការប្ដឹងថៃទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ជាដើម។
លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងថា៖ «បច្ចុប្បន្ននេះការនិយាយស្តីរបស់លោក ហ៊ុន សែន ហ្នឹងគឺនិយាយផ្ដេសផ្ដាសហើយ បង្ករឿងទៀតហើយ ហើយបង្ករំខានដល់ការងាររបស់កូនប្រុសគាត់ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើការបង្កើត ព្រោះលោក ហ៊ុន សែន និយាយបង្ករំខានទៅដល់ការងាររបស់រដ្ឋាភិបាល កំពុងធ្វើការ តាមពិតលោក ហ៊ុន សែន គួរណាស់តែគាត់ហៅពួកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ឬកូនប្រុសគាត់ហ្នឹងទៅណែនាំទៅ កុំនិយាយសាធារណៈ ចង់ធ្វើស្អីមួយបញ្ហាដោះស្រាយបញ្ហារឿងឈ្លានពានហ្នឹងដោះស្រាយស្ងាត់ៗ និយាយស្ងាត់ៗ រៀបចំតាមយុទ្ធសាស្ត្រទៅ»។
ការលើកឡើងរបស់អ្នកឃ្លាំមើលបែបនេះ បន្ទាប់ពីប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងទៅកាន់មន្ត្រីរបស់ខ្លួននៅខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ជុំវិញសារគំរាមរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អានុទីន ចាន់វីរៈគុល (Anutin Charnvirakul) ទាក់ទងនឹងការបែកធ្លាយព័ត៌មានដឹកជញ្ជូនរថគ្រោះ T59D របស់ចិន ចំនួន ៩៣គ្រឿង ប្រគល់ឱ្យកម្ពុជា។
លោក ហ៊ុន សែន ថា ចំនួនរថក្រោះដែលចិនប្រគល់មកកម្ពុជានៅពេលនេះ មិនស្នើនឹង ១០ភាគរយ នៃចំនួនរថក្រោះដែលកម្ពុជាមាននោះទេ។ ចំពោះរថក្រោះជាង ៣០គ្រឿង ដែលទើបទទួលពីចិន លោក ហ៊ុន សែន អះអាងថា ពុំបានចល័តទៅកាន់ព្រំដែនដូចការចោទរបស់ថៃឡើយ ដោយកម្ពុជាត្រូវសាកល្បងនៅកន្លែងហ្វឹកហាត់ជាមុនសិន។ លើសពីនេះ លោកឆ្លៀតឌឺដងថា បើមានបញ្ហាបន្ទាន់កើតឡើង ពោលគឺថៃឈ្លានពាននោះ លោកនឹងអាចដឹករថក្រោះទាំងនេះទៅកាន់ព្រំដែនភ្លាមៗ។ ប៉ុន្តែលោកបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនប្រើសព្វាវុធនេះដើម្បីឈ្លានពានប្រទេសណាឡើយ។
លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងថា៖ «រថក្រោះកន្លងទៅមានរាប់រយគ្រឿងឯណោះ! ត្រឹមតែជាង ៣០គ្រឿង និងមកដល់ថែមទៀតប្រមាណ ៩០គ្រឿង គឺវាមិនច្រើនទេសម្រាប់កងទ័ពកម្ពុជា»។
សារឌឺដងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមេដឹកនាំថៃ បានសម្ដែងការចាប់អារម្មណ៍រឿងរថក្រោះចិន។ ប៉ុន្តែភាគីថៃហាក់ពុំខ្លាចរអាទេ ព្រមទាំងព្រមានកម្ពុជាឱ្យគិតឡើងវិញ បើចង់បង្កសង្គ្រាមជុំទី៣ ហើយភាគីថៃថា ខ្លួនស្វាគមន៍គ្រប់ពេល។
ការព្រមានរបស់ លោក អានុទីន ស្របពេលដែលទាហានរបស់ខ្លួនបន្តរាយបន្លាលួស ដាក់ទូកុងទឺន័រ និងសង់សំណង់រឹងមាំ មានផ្លូវបេតុង របងថ្ម រូបពុទ្ធបដិមាជាដើម នៅលើទឹកកម្ពុជាដែលថៃកំពុងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ ជាពិសេសតំបន់មុំបី នៃខេត្តព្រះវិហារ ក៏ត្រូវបានទាហានថៃរាយបន្លាយលួសព័ទ្ធយកដោយឯកតោភាគី ហើយកំពុងពង្រាយកងទ័ពដើម្បីឈ្លានពានខ្មែរថែមទៀត។
ជុំវិញបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ថ្លែងនៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ថា កម្ពុជាមិនដែលឈ្លានពាន ឬគំរាមកំហែងប្រទេសណាឡើយ បើទោះបីជាប្រទេសនោះខ្លាំង ឬខ្សោយជាងក៏ដោយ។ លោកបន្តថា ការផលិត ឬទទួលសម្ភារៈយោធារបស់កម្ពុជា គឺដើម្បីតែការពង្រឹងវិស័យការពារជាតិ ដែលជាសិទ្ធិអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះ ខណៈកម្ពុជាបន្តជំហរដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី ហើយកម្ពុជាគ្រាន់តែប្រើសិទ្ធិស្របច្បាប់ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដីក្នុងករណីមានការរំលោភបំពាន។
លោក ប៉ែន បូណា ថ្លែងថា៖ «សម្ដេចប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី ក៏បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនដែលបានបញ្ជូនកងទ័ពរបស់ខ្លួនចេញផុតពីព្រំដែនទេ លើកលែងតែបេសកកម្មចូលរួមថែរក្សាសន្តិភាព ក្រោមឆ័ត្រអង្គការសហប្រជាជាតិតែប៉ុណ្ណោះ។ រីឯការផលិតសម្ភារៈយោធាមិនលំបាកសម្រាប់កូនខ្មែរជំនាន់នេះទេ ខណៈដែលដូនតាខ្មែរធ្លាប់បានកសាងរហូតដល់ប្រាសាទអង្គរវត្តពីអតីតកាល»។
ចំណែក មន្ត្រីបក្សប្រឆាំងដែលតាមដានការវិវឌ្ឍបញ្ហាព្រំដែនជាប្រចាំ មើលឃើញថា សាររបស់លោក ហ៊ុន សែន ធ្វើឡើងដើម្បីសម្ញែងបង្អួតពលរដ្ឋតែប៉ុណ្ណោះ ខណៈការប្រយុទ្ធគ្នា២លើកកន្លងទៅ កម្ពុជាពុំមានអ្វីតតាំងនឹងថៃឡើយ ហើយរហូតដល់ពេលនេះកម្ពុជាត្រូវបាត់បង់ទឹកដីជាង ៧០ទីតាំងនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនចំនួន ៦ខេត្ត។
តំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំង លោក អ៊ុំ សំអាន យល់ថា ការឌឺដងរបស់លោក ហ៊ុន សែន មិនអាចការពារទឹកដីខ្មែរបានទេ ហើយទង្វើនេះអាចបង្កសង្គ្រាមឡើងវិញម្ដងទៀត ខណៈកម្ពុជាពុំមានអ្វីទប់ថៃឡើយ។ លោកបន្តថា ការបាត់បង់ទឹកដីបន្ថែមទៀត មិនមែនជារឿងល្អទេ។ យ៉ាងណា លោកត្រឹមតែចង់ឃើញកម្ពុជាប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារពីការរាយបន្លាលួស ដាក់ទូកុងទឺនឺរ និងសង់ផ្លូវបេតុងព័ទ្ធយកទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងគឃ្លើនតែប៉ុណ្ណោះ។
លោក អ៊ុំ សំអាន ថ្លែងថា៖ «នៅពេលដែលអត់ប្រើសិទ្ធិស្វ័យការពារហ្នឹង គឺយើងមិនអាចទប់ថៃមិនឱ្យឈ្លានពានបន្តទៀត ហើយក៏យើងអត់ឃើញថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន ហ្នឹងមានមធ្យោបាយណា ដើម្បីទាមទារទឹកដីបានមកវិញហ្នឹង ហើយបណ្តោយឱ្យថៃឈ្លានពានស្រេចចិត្តអភិវឌ្ឍន៍នៅលើទឹកដីខ្មែរយើងស្រេចចិត្ត អត់មានវិធានការទប់ស្កាត់ ឬក៏ទាមទារទឹកដីមកវិញ ដូច្នេះយើងយល់ថា បើសិនជាកម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំរបស់ត្រកូលហ៊ុន ប្រាកដជានឹងបាត់ទឹកដីថែមទៀត ហើយទឹកដីដែលបាត់បង់ហ្នឹង មិនអាចទាមទារបានមកវិញនោះទេ»។
យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកឃ្លាំមើល យល់ថា កម្ពុជាពុំគួរដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ ដោយការធ្វើសង្គ្រាមឡើងវិញនោះទេ ប៉ុន្តែចាំបាច់ត្រូវប្ដឹងថៃទៅយន្តការអន្តរជាតិ រួមមាន តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) និងសហប្រធានកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសជាដើម ព្រមទាំងធ្វើចលនាការទូតឱ្យបានខ្លាំងក្លានៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដើម្បីដាក់បន្ទុកឱ្យថៃងាកមកចរចាដោយសន្តិវិធី និងប្រគល់ដីដែលកំពុងឈ្លានពានកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ឱ្យកម្ពុជាវិញ៕
