អង្គការ Freedom House ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ស្នើយ៉ាងទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដោះលែងមេធាវីខ្មែរអាមេរិកាំង កញ្ញា សេង ធារី ជាបន្ទាន់ និងគ្មានលក្ខខណ្ឌ។
ការទាមទារនេះ ធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ចំខួប ៤ឆ្នាំនៃការចាប់ឃុំខ្លួន កញ្ញា សេង ធារី ដោយអង្គការនេះអះអាងថា ករណី កញ្ញា សេង ធារី នៅតែបន្តទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ និងព្រួយបារម្ភខ្លាំងពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។
អង្គការ Freedom House អះអាងថា ការបន្តឃុំឃាំងកញ្ញា សេង ធារី បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើងអំពីសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ការចូលរួមនយោបាយ និងលំហសេរីភាពពលរដ្ឋនៅកម្ពុជា ខណៈកម្ពុជានៅបន្តប្រឈមមុខនឹងការតាមដានយ៉ាងដិតដល់ចំពោះកំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្សរបស់ខ្លួន កញ្ញា សេង ធារី ដែលជាអ្នកទោសនយោបាយម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកទោសនយោបាយដទៃទៀត ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ខ្លាំងជាងគេជាអន្តរជាតិ។
អង្គការនេះ បន្តដោយរំលឹកប្រវត្តិមួយចំនួនរបស់ កញ្ញា សេង ធារី ដែលជាសកម្មជនគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យម្នាក់យ៉ាងក្លាហាន តាមរយៈការស្លៀកពាក់រូបសំណាកសេរីភាពជាដើម ឈរនៅមុខតុលាការរង់ចាំចៅក្រមប្រកាសសាលក្រម។ អង្គការនេះយល់ថា នេះគឺជាភាពអយុត្តិធម៌ចុងក្រោយបង្អស់ ដែលបានធ្លាក់ទៅលើស្ត្រីម្នាក់ដែលបានលះបង់មួយជីវិត ក្នុងការតស៊ូដើម្បីសេរីភាព។
អង្គការអន្តរជាតិនេះ ក៏លើកឡើងពីខ្សែជីវិតរបស់កញ្ញា សេង ធារី ដែលត្រូវភៀសខ្លួនទៅប្រទេសថៃ បន្ទាប់ពីទាហានខ្មែរក្រហមសម្លាប់ឪពុកម្ដាយរបស់កញ្ញា នៅអាយុត្រឹម ៧ឆ្នាំ។ បន្ទាប់មកកញ្ញាបានទៅរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងក្លាយជាមេធាវីសិទ្ធិមនុស្សម្នាក់ ហើយកញ្ញាបានវិលត្រឡប់ទៅកម្ពុជានៅក្នុងឆ្នាំ២០០៤។
កញ្ញា សេង ធារី ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ បន្ទាប់ពីសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានផ្ដន្ទាទោសនាងឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ៦ ឆ្នាំ ពីបទរួមគំនិតក្បត់ និងញុះញង់។ ក្រោយចាប់ខ្លួន និងឃុំឃាំងមេធាវីខ្មែរសញ្ជាតិអាមេរិកាំងរូបនេះ អង្គការអន្តរជាតិនានា រួមមានអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការ Freedom House សុទ្ធតែបានអំពាវនាវជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាដោះលែងនាងជាបន្ទាន់ និងគ្មានលក្ខខណ្ឌ។
អង្គការ Freedom House មើលឃើញថា កញ្ញា សេង ធារី មិនរារែកចំពោះការគំរាមកំហែង ទោះត្រូវប្រឈមមុខនឹងការចាប់ខ្លួន ដោយបន្តរិះគន់លោក ហ៊ុន សែន យ៉ាងចាស់ដៃនៅលើបណ្ដាញសង្គម និងកៀរគរការគាំទ្រដល់មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងគឺលោក សម រង្ស៊ី ដែលព្យាយាមវិលត្រឡប់មកឆាកនយោបាយនៅកម្ពុជាវិញ។
អង្គការអន្តរជាតិនេះ បន្តថា រដ្ឋាភិបាលក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងបក្ខពួក មិនបានយល់ថា កញ្ញា សេង ធារី ជានរណានោះទេ ខណៈសកម្មជនរូបនេះជាអ្នកតស៊ូម្នាក់ដែលមិនព្រមបោះបង់ការប្រយុទ្ធដើម្បីសេរីភាព ដែលមានសញ្ជាតិអាមេរិក និងខ្មែរ ហើយអាចគេចខ្លួនចេញពីប្រទេសកម្ពុជាបានយ៉ាងងាយស្រួលក្នុងកំឡុងពេលសវនាការ។ ប៉ុន្តែ កញ្ញានៅបន្តប្រឈមមុខជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការជាប់ពន្ធនាគារ។ លើសពីនេះ កញ្ញាក៏បានធ្វើកូដកម្មអត់អាហារចំពោះការគាបសង្កត់សិទ្ធិមួយចំនួនរបស់ខ្លួននៅក្នុងពន្ធនាគារជាដើម។
ជុំវិញករណីនេះ អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងជាអនុប្រធានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ លោក សុន ឆ័យ ថ្លែងប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ថា លោកគាំទ្រសំណើរបស់អង្គការ Freedom House និងជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានចំពោះអង្គការដែលមានឥទ្ធិពលលើក្រុមប្រទេសលោកសេរី រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុបជាដើម។ លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវចាប់ឱកាសនៅក្បែរសហគមន៍អន្តរជាតិ ដោយចាប់ផ្ដើមប្រើគោលការណ៍ដោះលែងអ្នកទោសបានជាប់ពន្ធនាគារ ពីរភាគបីរួចហើយ ដូចករណី កញ្ញា សេង ធារី ជាដើម។ លោកបន្តថា បើរដ្ឋាភិបាលធ្វើបាននោះ វានឹងជួយស្ដារមុខមាត់កម្ពុជាដែលកំពុងជួបការលំបាកស្រាប់ ហើយលោកជំរុញឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ ដើម្បីរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសលោកសេរី។
លោក សុន ឆ័យ ថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំយល់ថាអង្គការ Freedom House ជាអង្គការឯករាជ្យ និងជាអង្គការដ៏សំខាន់មួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានតួនាទីក្នុងការការពារ និងតាមដាននូវការរីកចម្រើនក្នុងវិស័យលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីភាពនយោបាយ និងសេរីភាពនៃការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋទាំងឡាយក្នុងពិភពលោក។ របាយការណ៍របស់អង្គការនេះ តែងយកចិត្តទុកដាក់ជាមូលដ្ឋាននៃការសម្រេចចិត្តរបស់នយោបាយការបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក៏ជាការយកចិត្តទុកដាក់ពីអ្នកដឹកនាំនៃប្លុកលោកសេរីក្នុងពិភពលោកដែរ ក្នុងការពិនិត្យមុននឹងផ្តល់ជំនួយផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ឬក៏ធ្វើទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសណាមួយក្នុងពិភពលោកនោះ»។
ចំណែកអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យជឿនលឿន លោក ប៉ោ មករា ដែលតាមដានស្ថានការណ៍នយោបាយកម្ពុជាមើលឃើញថា ការបន្តឃុំខ្លួនកញ្ញា សេង ធារី មិនមានភាពចំណេញអ្វីសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលឡើយ។ លោកបន្តថា អ្វីដែលកម្ពុជាត្រូវការបច្ចុប្បន្នគឺសំឡេងនៃការគាំទ្រ និងភាពជិតស្និទ្ធជាមួយបណ្តាប្រទេសសេរី ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការរំលោភបំពានរបស់ថៃ តាមរយៈការដាក់សម្ពាធឱ្យថៃឈប់ឈ្លានពានដែនអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា។
លោក ប៉ោ មករា ថ្លែងថា៖ «ពីព្រោះកម្ពុជាត្រូវការការគាំទ្រ និងការជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសសេរីមួយចំនួន ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក សហគមន៍អន្តរជាតិ ដើម្បីឱ្យប្រទេសទាំងនោះគាំទ្របាន កម្ពុជាត្រូវតែបើកលំហលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវតែផ្ដល់សិទ្ធិសេរីភាពឱ្យពេញលេញដល់ពលរដ្ឋក្នុងការចូលរួមកិច្ចការងារសង្គម និងនយោបាយ»។
កញ្ញា សេង ធារី ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាអ្នកបង្កើត និងដឹកនាំមជ្ឈមណ្ឌលដើម្បីយុត្តិធម៌ និងការផ្សះផ្សាជាតិ និងជាប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីការអប់រំពលរដ្ឋ(CIVICUS Cambodia) ដែលផ្តល់ជំនួយផ្នែកច្បាប់ដល់អតីតជនរងគ្រោះនៃរបបខ្មែរក្រហម។ កញ្ញាបានចាប់ផ្តើមប្រឈមមុខនឹងលោក ហ៊ុន សែន តាំងពីឆ្នាំ២០១៨ ស្របពេលដែលអ្នកកាសែតឯករាជ្យនៅកម្ពុជា និងមន្ត្រីគណបក្សជំទាស់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារ និងបង្ខំឱ្យរត់ភៀសខ្លួនទៅក្រៅប្រទេសជាដើម។
យ៉ាងណាមកដល់ពេលនេះ បើទោះបីជាមានការជំរុញជាបន្តបន្ទាប់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ឱ្យកម្ពុជាបើកលំហរប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងស្មារតីរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា និងបំណងអន្តរជាតិក្តី តែមេដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាច ហាក់មិនបានឆ្លើយតបជាវិជ្ជមាន ជុំវិញវិធានដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយឱ្យមានសេរីភាពវិញទេ ដែលនេះហាក់ស៊ីគ្នាទៅនឹងការចោទថា តុលាការនៅកម្ពុជាជាឧបករណ៍ផ្តាច់មុខរបស់មេដឹកនាំបក្សកាន់អំណាច ហើយថា មន្ត្រីយុត្តិធម៌បានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ជំរុញឱ្យកម្ពុជារអិលចេញពីគន្លងប្រជាធិបតេយ្យ ទៅរករបបដឹកនាំបែបផ្តាច់ការ ប្រាសចាកនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា៕
