ពលរដ្ឋមួយចំនួនរស់នៅជុំវិញដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា ក្នុងស្រុកចំនួន៣ គឺស្រុកជាំក្សាន្ត ស្រុកឆែប និងស្រុកត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារ ស្តាយស្រណោះទំហំព្រៃឈើ ក្នុងតំបន់អភិរក្សនេះ ដែលជាប្រភពប្រាក់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ពួកគាត់ តាំងពីបុរាណកាលមក បន្តបាត់បង់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយគ្មានយន្តការអភិរក្សឱ្យច្បាស់លាស់ ដែលអាចជឿទុកចិត្តបាននៅឡើយទេ។
ការលើកឡើងនេះ ក្រោយពីសហគមន៍រកឃើញដើមឈើធំជាច្រើនប្រភេទ រួមមាន ដើមឈើទាល ផ្ចឹក សុក្រំ និងស្រឡៅ ជាដើម ត្រូវគេកាប់អស់រាប់រយដើមនៅរយៈពេលជាង ៦ ខែ ចុងក្រោយនេះ។
សហគមន៍ការពារព្រៃព្រះរកា អ្នកស្រី ជួន ឃឹម ប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនាថា ក្រសួងបរិស្ថានបញ្ជូនឆ្មាំអភិរក្សឈរជើងការពារព្រៃព្រះរកា ក៏ប៉ុន្តែសកម្មភាពកាប់ឈើធំៗនៅតែកើតមាន ធ្វើឱ្យព្រៃអភិរក្សនេះថយចុះច្រើនជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
អ្នកស្រីថា កាលពីសប្តាហ៍មុន សហគមន៍ជាង ១០នាក់ បានចុះល្បាតព្រៃចំណុចអូរអំពិល និងអូរតាម៉ាក់ ប្រទះឃើញដើមឈើធំៗ ត្រូវគេកាប់អស់ជាង ១០០ដើម ជាថ្មីទៀត នៅរយៈពេលជាង ៦ ខែ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ ។
អ្នកស្រីថា អំពើពុករលួយជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យក្រុមអ្នកកាប់ឈើមិនក្រែងច្បាប់ ហើយនៅតែលួចចូលកាប់ឈើមានតម្លៃ ជារបរអាជីពចិញ្ចឹមជីវិតជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។
អ្នកស្រី ជួន ឃីម និយាយថា៖ «អ្នកទៅការពារព្រៃវា មើលផ្លូវឱ្យបាត់ល្មើសអីណា បើវាបាត់អំពើពុករលួយទាំងនោះ វាអាចហើយ ហើយកុំឱ្យអ្នកទៅកាត់ឈើកាត់អី វាមានខ្នងមានអីទៅ ខ្ញុំនិយាយទៅក៏វា… ខ្ញុំហៅចំៗ ក៏ខ្ញុំវាព្រួយបារម្ភដែលហ្នឹងណា»។
ប្រជាសហគមន៍ការពារព្រៃព្រះរកា ឱ្យដឹងថា ពលរដ្ឋរស់នៅជុំវិញព្រៃព្រះរកាសរុប ២២ ភូមិ ពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើព្រៃអភិរក្សនេះ រកអនុផលព្រៃឈើចិញ្ចឹមជីវិត រួមមាន ដងជ័រទឹកលក់ ត្រីសាច់ និង សម្បូរសាច់ព្រៃ ក៏ប៉ុន្តែធនធានធម្មជាតិទាំងនេះ បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកនៅរយៈពេល ២០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋបាត់បង់កន្លែងអាស្រ័យផលធម្មជាតិ។
អ្នកស្រីជួន ឃឹម បន្ថែមថា មុនឆ្នាំ២០១០ ពលរដ្ឋរស់នៅជុំវិញព្រៃព្រះរកា មានជីវភាពធូរធារ មិនធ្វើចំណាកស្រុកនោះទេ ដោយសារព្រៃឈើនៅសម្បូរ ហើយសត្វព្រៃក៏សម្បូរដែរ ពុំដូចបច្ចុប្បន្នឡើយ។
អ្នកស្រីថា ពេលខ្សត់ព្រៃ ជីវភាពសហគមន៍ថយចុះច្រើន ដោយសារការស្វែងរកអនុផលព្រៃឈើ ដូចជា រកឃ្មុំ ត្រីសាច់ និងដងជ័រទឹក ធ្លាក់ចុះច្រើន។
អ្នកស្រីថា៖ «ព្រួយបារម្ភណាស់ បាត់… ម្ដងបន្តិចៗ ខ្ញុំចេះតែព្រួយបារម្ភដែរ ហើយប្រជាពលរដ្ឋ បើសិនជាអស់ព្រៃហ្នឹង ទៅរកអីទេ? ប្រៀបដូចអស់ឆ្នាំងបាយអ៊ីចឹងឯង»។
វីអូឌី ពុំទាន់អាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺជុំវិញរឿងនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
តែយ៉ាងណា កន្លងទៅ ក្រសួងបរិស្ថាន បានប្រកាសអនុវត្តច្បាប់ ១០០ ភាគរយ ដោយគ្មានការលើកលែង ចំពោះជនល្មើសទាំងឡាយណាដែលបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោកបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត ធ្លាប់លើកឡើងថា វិធានការនេះធ្វើឡើងដើម្បីបញ្ចប់វប្បធម៌ «អប់រំ ណែនាំ និងធ្វើកិច្ចសន្យារួចដោះលែង» ចំពោះអ្នកកាប់គាស់ រុករាន ទន្ទ្រាន និងឈូសឆាយដីព្រៃខុសច្បាប់ ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាពនៃយុទ្ធនាការនេះ។
ក្រសួងថា ការអនុវត្តច្បាប់តឹងរ៉ឹង បញ្ជូនសំណុំរឿង និងជនសង្ស័យទៅតុលាការផ្ទាល់ ដោយផ្អែកលើច្បាប់ស្តីពីតំបន់ការពារធម្មជាតិ។
ជុំវិញរឿងនេះ សកម្មជនការពារព្រៃឈើ លោក ម៉ា ចិត្រា មើលឃើញថា មន្ត្រីខិលខូចដែលប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ រដ្ឋាភិបាលត្រូវស៊ើបអង្កេតដាក់ទោសទណ្ឌតាមច្បាប់ ទើបអាចការពារព្រៃបាន។
លោក ម៉ា ចិត្រា ថ្លែងថា៖ «យកច្បាប់មកអនុវត្ត អាហ្នឹងបានអាចជោគជ័យ ហើយបើសិនជាយកអនុសាសន៍ ឬក៏យកបទបញ្ជា ដើម្បីទៅការពារព្រៃ អាហ្នឹងខ្ញុំក៏គិតថា វាមិនជោគជ័យដែរ ព្រោះបទបញ្ជា បញ្ជាតែមួយភ្លែតទៅ បានតែមួយភ្លែតទៅក៏បាត់ទៅអាបទបញ្ជាហ្នឹង ទុកច្បាប់ចោល អាហ្នឹងខ្ញុំគិតថា វាមិនមែនជារឿងល្អប្រសើរទេ អ៊ីចឹងហើយរដ្ឋាភិបាលគួរតែពង្រឹងច្បាប់ ចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ឱ្យបានតឹងរ៉ឹង ទាំងអ្នកកាប់ឈើ ទាំងអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធ អ្នកនៅពីក្រោយខ្នង ឬក៏មន្ត្រីខិលខូច មន្ត្រីពុករលួយ»។
ជុំវិញរឿងនេះ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការពន្លកខ្មែរ លោក ប៉ឹក សោភ័ណ ឆ្ងល់ថា អ្នកភូមិមួយចំនួននៅមូលដ្ឋានដែលប្រកបរមុខរបរអារឈើអាជីពចិញ្ចឹមជីវិត ក្នុងព្រៃព្រះរកា ហេតុអ្វីមន្ត្រីបរិស្ថានគ្មានចំណាត់ការច្បាប់លើពួកគេ?។ លោកថា ជនខិលខូចទាំងនោះ តែងតែចូលព្រៃអារឈើអាជីព គឺជាគោលដៅដែលមន្ត្រីមានវិធានការច្បាប់។
លោក ប៉ឹក សោភ័ណ ថ្លែងថា៖ «អ្វីដែលយើងឆ្ងល់ តើជនល្មើសហ្នឹងមានអំណាចប៉ុណ្ណា ហើយមន្ត្រី និងអាជ្ញាធរហ្នឹង មានអំណាចប៉ុណ្ណា បានជាមិនមានវិធានការ ឬក៏មិនអាចចាត់វិធានការទៅលើជនល្មើស ដែលមានខ្នងក្រាស់ហ្នឹងបាន តាមការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន ក៏ដូចជា រាជរដ្ឋាភិបាល ទោះមនុស្សណា នៅពីក្រោយនៃបទល្មើសប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ត្រូវតែមានចំណាត់ការ»។
ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា-ឆែប ត្រូវក្រសួងបរិស្ថានដាក់បញ្ចូលជាព្រៃអភិរក្សមានទំហំជាង ៩ម៉ឺនហិកតា ឋិតនៅភូមិសាស្ត្រប្រជុំបីស្រុក គឺស្រុកជាំក្សាន្ត ស្រុកត្បែងមានជ័យ និងស្រុកឆែប របស់ខេត្តព្រះវិហារ ក៏ប៉ុន្តែក្រោយមករដ្ឋាភិបាលពង្រីកដែនអភិរក្សនេះ រហូតដល់ជាង ៣៤ម៉ឺនហិកតា លាតសន្ធឹងជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រហូតដល់ខេត្តស្ទឹងត្រែង។
មន្ត្រីបរិស្ថានខេត្តព្រះវិហារ ធ្លាប់លើកឡើងថា សព្វថ្ងៃព្រៃអភិរក្សមួយនេះ មានឆ្មាំអភិរក្សរបស់ក្រសួងបរិស្ថានជាង ២០នាក់ ដែលឈរជើងការពារព្រៃ មិនអាចការពារព្រៃអភិរក្សនេះគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដោយសារមន្ត្រីមានគ្នាតិច៕
