ការលេចឡើងនៃទិន្នន័យស្រាវជ្រាវជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់ស្ថាប័នឯករាជ្យ និងអង្គការអន្តរជាតិ បានលាតត្រដាងយ៉ាងច្បាស់នូវគម្លាតរវាងវោហារសាស្ត្រនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល និងតថភាពសង្គមជាក់ស្តែងដែលពលករខ្មែរត្រឡប់មកពីថៃរាប់សែននាក់ កំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិជីវភាព។
នៅចន្លោះខែកក្កដា និងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋខ្មែរជាង ៩០ម៉ឺននាក់ (៩០០,០០០ ) ត្រូវបានបង្ខំចិត្តវិលមកស្រុកវិញ ក្រោយថៃបើកការឈ្លានពានកម្ពុជា កាលពីចុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥។ ការវិលត្រឡប់ក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំដោយបង្ខំនេះ មានន័យថា ពួកគេត្រូវបោះបង់ចោលនូវការងារក្រៅប្រព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលធ្លាប់ជាប្រភពចំណូលតែមួយគត់ សម្រាប់ទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសាររបស់ពួកគេនៅតាមជនបទ។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី បើផ្អែកលើការចេញផ្សាយព័ត៌មានផ្លូវការនានា រួមទាំងអត្ថបទចុះថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ស្ថាប័នរដ្ឋ និងអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចដែលគាំទ្រនិន្នាការរដ្ឋាភិបាល បានព្យាយាមបង្កើតផ្ទាំងទស្សនីយភាពមួយដែលបង្ហាញថា វិបត្តិនេះត្រូវបានដោះស្រាយយ៉ាងរហ័ស និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់រួចរាល់ទៅហើយ។
តាមរយៈការអះអាងរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសថា ខ្លួនបានចាត់វិធានការយ៉ាងរហ័ស ក្នុងការរៀបចំកម្មវិធីបង្កើនឱកាសការងារ រហូតអាចដាក់ពលករដែលត្រឡប់មកវិញជាង ៦០ម៉ឺននាក់ (៦០០,០០០) ឱ្យមានការងារធ្វើនៅក្នុងស្រុក។
ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយតួលេខដ៏ស្រស់ឆើតឆាយទាំងនេះ គឺជារចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលទន់ជ្រាយ និងការបដិសេធមិនព្រមទទួលស្គាល់ការពិត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពបរាជ័យនៃគោលនយោបាយសមាហរណកម្មពលកររបស់រដ្ឋាភិបាល។
ការវិភាគបែបការពាររដ្ឋអំណាចរបស់អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច នៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា គឺលោកបណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានបង្ហាញនូវចំណុចខ្សោយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុងការស្វែងយល់ពីឫសគល់នៃបញ្ហាម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ដោយលោកបានទម្លាក់កំហុសទៅលើកត្តាពលករ និងកត្តាខាងក្រៅដូចជាមេខ្យល់ទៅវិញ។
ការលើកឡើងថា ពលករចំណាកស្រុកទៅថៃវិញ ដោយសារតែទម្លាប់នៃការរស់នៅស្រុកគេ ការយល់ដឹងនៅមានកម្រិត និងការអូសទាញរបស់មេខ្យល់ គឺជាការវិភាគដែលមើលរំលងទាំងស្រុងនូវទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចកម្លាំងរុញ និងកម្លាំងទាញ។
នៅក្នុងតថភាពជាក់ស្តែង គ្មានប្រជាពលរដ្ឋណាម្នាក់ចង់ចាកចេញពីមាតុភូមិ ទៅរងការប្រមាថមើលងាយ ឬប្រឈមនឹងអំពើហិង្សានៅបរទេសឡើយ ប្រសិនបើទីផ្សារការងារក្នុងស្រុកអាចផ្តល់នូវសន្តិសុខហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រាក់ឈ្នួលដែលអាចរស់បាន។
ការបន្ទោសទៅលើទម្លាប់ ឬការខ្វះការយល់ដឹង គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីដោះបន្ទុកចេញពីស្ថាប័នរដ្ឋ ដែលមានកាតព្វកិច្ចបង្កើតការងារមានគុណភាព។
លើសពីនេះ អនុសាសន៍ដែលតម្រូវឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដូចជា មេភូមិ មេឃុំ ឬចៅសង្កាត់ ដើរតួនាទីផ្តល់ភាពកក់ក្តៅ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យពលកររស់នៅក្នុងស្រុក គឺជាការដោះស្រាយបញ្ហាបែបមនោសញ្ចេតនា និងនយោបាយ ប្រាសចាកពីយន្តការទីផ្សារ ព្រោះអាជ្ញាធរថ្នាក់ទាបទាំងនោះគ្មានឧបករណ៍សេដ្ឋកិច្ច ឬកញ្ចប់ថវិកាណាមួយដែលអាចបង្កើតរោងចក្រ ឧស្សាហកម្ម ឬបង្កើនប្រាក់ឈ្នួលឱ្យពលករបាននោះទេ។
ផ្ទុយស្រឡះពីរបាយការណ៍បំផ្លើសការពិតរបស់អាជ្ញាធរ ការស្រាវជ្រាវរួមគ្នាយ៉ាងម៉ត់ចត់ដោយអង្គការល្បីឈ្មោះចំនួនបី បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ស្ថានភាពពិតរបស់ពលករដែលវិលត្រឡប់មកវិញ គឺនៅមិនទាន់ដោះស្រាយបាននៅឡើយ ហើយកំពុងស្ថិតក្នុងសភាពដុនដាបគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។
យោងតាមលទ្ធផលស្រាវជ្រាវរួមទាំងនេះ មួយភាគបីនៃពលករដែលត្រឡប់មកវិញ មិនអាចស្វែងរកការងារធ្វើបានទាល់តែសោះ ដែលនេះជាការបដិសេធដោយស្វ័យប្រវត្តិ ចំពោះការអះអាងដែលថាមានការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែងរង់ចាំពួកគេ។
អ្វីដែលរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺក្នុងចំណោមពលករដែលសំណាងមានការងារធ្វើ ចំណូលរបស់ពួកគេមានកម្រិតទាបបំផុត ពោលគឺស្មើនឹងត្រឹមតែពាក់កណ្តាលនៃប្រាក់ឈ្នួលដែលពួកគេធ្លាប់ទទួលបានកាលពីធ្វើការនៅថៃតែប៉ុណ្ណោះ។
សមីការសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារបានខូចខាតទាំងស្រុង នៅពេលដែលពលករភាគច្រើនដែលមានការងារធ្វើ កំពុងរកចំណូលបានតិចជាងពាក់កណ្តាលនៃចំណាយប្រចាំខែ ដែលចាំបាច់សម្រាប់រស់រានមានជីវិត។ កង្វះខាតរចនាសម្ព័ន្ធទ្រទ្រង់នេះ បានរុញច្រានឱ្យគ្រួសារពលករដែលត្រឡប់មកវិញរហូតដល់ ៧ ក្នុងចំណោម ១០ គ្រួសារ ធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងអន្ទាក់បំណុលយ៉ាងជ្រៅ។
ការបរាជ័យក្នុងការធ្វើសមាហរណកម្មជីវភាពនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈទិន្នន័យផ្លាស់ប្តូរចិត្តគំនិតរបស់ពលករ ដោយកាលពីដំបូងឡើយនៅក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ មានពលករត្រឹមតែ១ ក្នុងចំណោម ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលមានបំណងចង់ធ្វើចំណាកស្រុកទៅវិញ ប៉ុន្តែនៅពេលពួកគេមកប្រឈមនឹងតថភាពអត់ឃ្លាននៅក្នុងស្រុក ចំនួនអ្នកដែលចង់ចាកចេញទៅប្រថុយប្រថាននៅថៃវិញ បានហក់ឡើងរហូតដល់ពាក់កណ្តាលនៃចំនួនសរុប។
ប្រតិកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះការរកឃើញផ្អែកលើវិទ្យាសាស្ត្រទាំងនេះ គឺការប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្របដិសេធ និងវាយប្រហារលើប្រភពទិន្នន័យ។
របាយការណ៍ដែលមានចំណងជើងថា «ពីគោលនយោបាយទៅកាន់ការអនុវត្ត» ដែលចេញផ្សាយដោយមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស ហៅកាត់ថា CENTRAL ដែលបានផ្តល់ទិន្នន័យយ៉ាងជាក់លាក់ពីការអង្កេតលើពលករចំនួន ៥២៧ នាក់ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលច្រានចោលភ្លាមៗ។
ផ្អែកតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានខ្មែរថាមស៍ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា លោក ស៊ុន មេសា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានប្រកាសក្តែងៗថា របាយការណ៍របស់អង្គការ CENTRAL គឺខ្វះភាពត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែនៅពេលត្រូវបានសាកសួរ លោកបែរជាបដិសេធមិនព្រមបង្ហាញទិន្នន័យផ្លូវការណាមួយផ្សេងទៀត ទាក់ទងនឹងប្រាក់ចំណូល បំណុល ឬលក្ខខណ្ឌរស់នៅពិតប្រាកដរបស់ពលករ ដើម្បីមកផ្ទៀងផ្ទាត់នោះទេ។
ភាពមិនមានតម្លាភាព និងការលាក់បាំងទិន្នន័យពីរដ្ឋាភិបាល បង្ហាញពីចេតនាក្នុងការរក្សាទម្រង់វោហារសាស្ត្រជោគជ័យក្លែងក្លាយ ជាជាងការដោះស្រាយវិបត្តិ។
ទិន្នន័យដកស្រង់ពីអង្គការ CENTRAL បានបញ្ជាក់ថា ប្រាក់ចំណូលគ្រួសារប្រចាំខែជាមធ្យមរបស់ពលករក្រោយត្រឡប់មកវិញមានត្រឹមតែ ៦៤ ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ខណៈការចំណាយប្រចាំខែជាមធ្យមរបស់ពួកគេមានរហូតដល់ ១៧៣ ដុល្លារ ការណ៍នេះ បានបង្កើតជាឱនភាពហិរញ្ញវត្ថុដ៏គួរឱ្យរន្ធត់ ហើយបានរុញឱ្យកម្រិតបំណុលហក់ឡើងដល់ ៧១% ដោយក្នុងនោះ ៨៥% នៃអ្នកជំពាក់ប្រាក់គ្មានលទ្ធភាពសងបំណុលទាន់ពេលវេលានោះទេ។
ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលបានព្យាយាមដកស្រង់របាយការណ៍សង្ខេបគោលនយោបាយរបស់វិទ្យាស្ថានបណ្តុះបណ្តាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ហៅកាត់ថា CDRI ដើម្បីធ្វើជាខ្នងបង្អែកការពារខ្លួន ដោយសាររបាយការណ៍នោះ បានទទួលស្គាល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋក៏ដោយ ប៉ុន្តែលទ្ធផលស្រាវជ្រាវស៊ីជម្រៅរបស់ CDRI ផ្ទាល់ បែរជាបានបង្ហាញពីភាពមិនប្រក្រតីនៃសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលស្របគ្នាទាំងស្រុងទៅនឹងការរកឃើញរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល។
យោងតាមទិន្នន័យរបស់វិទ្យាស្ថាន CDRI ប្រាក់ចំណូលប្រចាំខែជាមធ្យមរបស់ពលករ បានដួលរលំយ៉ាងខ្លាំងក្រោយពេលត្រឡប់មកមាតុភូមិវិញ ដោយបានធ្លាក់ចុះពី ៤៣១ ដុល្លារ កាលពីនៅថៃ មកនៅត្រឹមតែ ២៦៩ ដុល្លារប៉ុណ្ណោះនៅកម្ពុជា។
រឹតតែរន្ធត់ជាងនេះ គឺមានពលករត្រឹមតែ ៤៣% ប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោមអ្នកមានការងារធ្វើ ដែលអាចរកចំណូលបានលើសពី ២១០ ដុល្លារក្នុងមួយខែ។
ស្របគ្នានឹងទិន្នន័យរបស់អង្គការ CENTRAL ដែរ វិទ្យាស្ថាន CDRI បានរកឃើញថា ប្រហែល ៧០% នៃគ្រួសារដែលបានអង្កេតកំពុងលិចលង់ក្នុងបំណុល ដោយក្នុងនោះ ៨៣% បានរាយការណ៍ពីការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការសងប្រាក់កម្ចីទាន់ពេលវេលា ហើយប្រហែល ៧៨% នៃគ្រួសារទាំងអស់គ្មានប្រាក់សន្សំសូម្បីតែមួយសេនសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងគ្រាអាសន្ន។
អ្វីដែលជាការទះកំផ្លៀងយ៉ាងខ្លាំងលើការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺសន្ទស្សន៍សមាហរណកម្មរបស់ CDRI ដែលវាស់វែងលើលទ្ធភាពទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាល ការគាំពារសង្គម និងការគាំទ្រតាមស្ថាប័ន ទទួលបានពិន្ទុត្រឹមតែ ៣៨% ប៉ុណ្ណោះ ដែលនេះឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីការបរាជ័យរបស់រដ្ឋាភិបាល។
បន្ថែមលើការរកឃើញទាំងនេះ នៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ UNDP បានចេញផ្សាយការវាយតម្លៃជាសកលមួយដែលគាំទ្រ និងបញ្ជាក់បន្ថែមពីលើទិន្នន័យរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវក្នុងស្រុក។
UNDP បានរកឃើញថា អត្រាអត់ការងារធ្វើក្នុងចំណោមពលករដែលត្រឡប់មកវិញ បានហក់ឡើងយ៉ាងគំហុកពី ២២% មុនពេលមានការផ្លាស់ទីលំនៅ ទៅដល់ ៥១% ក្រោយពេលត្រឡប់មកវិញ ដែលនេះមានន័យថា ពលករជាងពាក់កណ្តាលកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទំនេរដៃគ្មានការងារធ្វើទាំងស្រុង។
ភស្តុតាងពី UNDP ក៏បានបង្ហាញដែរថា ប្រាក់ចំណូលបុគ្គលម្នាក់ៗជាមធ្យមបានធ្លាក់ចុះជិតពាក់កណ្តាល គឺពី ៤០៩ ដុល្លារក្នុងមួយខែនៅថៃ មកត្រឹមតែ ២០០ ដុល្លារនៅកម្ពុជា ដោយមានគ្រួសាររហូតដល់ ៨៧% បានរាយការណ៍ថា ពួកគេមានចំណូលទាបជាងមុនឆ្ងាយណាស់។
ស្ថានភាពនេះ បាននាំឱ្យវិទ្យាស្ថាន CDRI ធ្វើការសន្និដ្ឋានយ៉ាងច្បាស់លាស់ថា ចំណែកដ៏ច្រើននៃពលករដែលត្រឡប់មកវិញនៅតែអត់ការងារធ្វើ ឬងាយរងគ្រោះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ហើយការងារភាគច្រើនដែលពួកគេទទួលបានពីយន្តការរដ្ឋ គ្រាន់តែជាការងារបណ្តោះអាសន្ន ក្រៅប្រព័ន្ធ ឬជាការងារដែលមិនស្របតាមជំនាញ និងបទពិសោធន៍ដែលពួកគេមានពីមុននោះទេ។
អនុសាសន៍គន្លឹះរបស់ CDRI បានសង្កត់ធ្ងន់ថា សមាហរណកម្មពិតប្រាកដត្រូវតែដើរឱ្យហួសពីតួលេខនៃចំនួនការងារនៅលើក្រដាស ប៉ុន្តែត្រូវសំដៅទៅលើផលិតភាពពិត និងការស្តារឡើងវិញនូវប្រាក់ចំណូលដែលអាចរស់បាន។
ការភូតភររបស់រដ្ឋាភិបាល ស្ថិតត្រង់ការបំភាន់និយមន័យរវាង ការផ្តល់ការងារឱ្យធ្វើ និងការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ។ ការរាប់បញ្ចូលមនុស្សដែលគ្រាន់តែបានឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធផ្គូផ្គងការងារ ឬទាក់ទងទៅលេខ ១២៩៧ ថាជាអ្នកមានការងារធ្វើ គឺជាការវាស់វែងដែលខ្វះវិជ្ជាជីវៈ និងខ្វះមនុស្សធម៌។
តួលេខ ៦០០,០០០ នាក់របស់រដ្ឋាភិបាល មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងទាល់តែសោះថា តើពលករទាំងនោះមានចំណូលស្ថិរភាពដែរ ឬទេ តើបំណុលរបស់ពួកគេត្រូវបានដោះស្រាយដែរ ឬទេ? តើកូនៗរបស់ពួកគេត្រូវបង្ខំចិត្តបោះបង់ការសិក្សាដើម្បីជួយធ្វើការងារដែរ ឬទេ? ឬក៏តើពួកគេកំពុងរស់ក្នុងសម្ពាធផ្លូវចិត្តដែលបង្ខំឱ្យត្រូវតែត្រឡប់ទៅចំណាកស្រុកខុសច្បាប់ម្តងទៀត?
សក្ខីកម្មពីរបាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាព និងការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់ចុងក្រោយរបស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ ហៅកាត់ថា ILO រួមផ្សំនឹងទិន្នន័យរបស់ធនាគារពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០២៦ បានបង្ហាញថា កម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ និងសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត។
លំហូរនៃពលករជិតមួយលាននាក់ចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៥ បានបង្កើតជាបន្ទុកសង្គមដ៏ធ្ងន់ ដោយក្នុងនោះមានប្រមាណ ៧១% នៃគ្រួសារកំពុងជាប់បំណុលជាមធ្យមរហូតដល់ ៥,៥០០ ដុល្លារក្នុងមួយគ្រួសារ ហើយជាង ៨៥% គ្មានលទ្ធភាពសងត្រឡប់តាមកាលកំណត់ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេប្រឈមនឹងការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិពីសំណាក់គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។
ការកើនឡើងនៃចំនួនពលករដែលគ្រោងនឹងចាកចេញទៅថៃវិញពី ១៣% នៅក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ទៅដល់ប្រហែលពាក់កណ្តាលនៃពលករសរុបនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៦ គឺជាភស្តុតាងដែលមិនអាចប្រកែកបានដែលបញ្ជាក់ថា កម្មវិធីអន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាល គ្រាន់តែជានយោបាយបំភាន់ភ្នែកប៉ុណ្ណោះ។
ទាំងអង្គការ CENTRAL និងវិទ្យាស្ថាន CDRI មិនបានបដិសេធទាំងស្រុងថា រដ្ឋាភិបាលមិនបានធ្វើសកម្មភាពនោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលលទ្ធផលស្រាវជ្រាវរបស់ស្ថាប័នទាំងពីរ ក៏ដូចជា UNDP ចោទសួរនោះគឺ ភាពគ្រប់គ្រាន់ និងប្រសិទ្ធភាពនៃសកម្មភាពទាំងនោះ។ ការរាប់ចំនួនមនុស្សដែលបានចុះឈ្មោះ មិនមែនជាជោគជ័យនោះទេ បើគុណភាពជីវិតពិតរបស់ពលករកំពុងត្រូវបានបំផ្លាញ។
ជំនួសឱ្យការចំណាយពេលដេញដោល និងវាយប្រហារលើវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល រដ្ឋាភិបាលគួរតែទទួលយកការពិត ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមធំៗ រួមមាន វិបត្តិបំណុលវណ្ឌក ការពង្រឹងគុណភាពការងារក្នុងស្រុក និងការបង្កើតប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមពិតប្រាកដ។
ការច្រានចោលភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រ និងការឱបក្រសោបវោហារសាស្ត្រ មិនបានធ្វើឱ្យភាពក្រីក្រ និងភាពអត់ឃ្លានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋរលាយបាត់ទៅនោះទេ វាកាន់តែបង្ហាញពីអសមត្ថភាពរចនាសម្ព័ន្ធ និងការពន្យារពេលនៃការផ្តល់ជំនួយសង្គ្រោះពិតប្រាកដដែលគ្រួសារងាយរងគ្រោះ ជាពិសេសស្ត្រីដែលជាកម្លាំងពលកម្មចម្បង កំពុងត្រូវការជាបន្ទាន់បំផុត។
កម្ពុជានឹងអាចដោះស្រាយវិបត្តិនេះបាន លុះត្រាតែរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហ៊ានបើកភ្នែកមើលទិន្នន័យពិតប្រាកដ ទោះបីជាទិន្នន័យនោះផ្ទុយពីបំណងរបស់រដ្ឋាភិបាល និងពិបាកទទួលយកយ៉ាងណាក៏ដោយ៕
ដោយ លោក សុក្រឹត ពុទ្ធិ
