អតិថិជនរងគ្រោះមួយចំនួន ព្រមានថា បាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំនឹងកើតឡើងជាថ្មីទៀត នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីជំរុញឱ្យឧកញ៉ាស្និទ្ធនឹងមេដឹកនាំ គឺលោក ឡេង ណាវ៉ាត្រា ប្រគល់ផ្ទះឱ្យតាមកិច្ចសន្យា ដោយសំអាងថា ពួកគេបានរងគ្រោះពីវិបត្តិបំណុលជាង ៥ឆ្នាំ មកហើយ បើទោះបីក្រសួងរៀបចំដែនដី សន្យាដោះស្រាយជិតកន្លះឆ្នាំមកនេះ នៅតែគ្មានប្រសិទ្ធភាព។
អតិថិជនបុរីឡេង ណាវ៉ាត្រា ផ្លូវជាតិ 6A មួយរូបគឺលោក ឆេ សំរឿន ថ្លែងប្រាប់វីអូឌីថា ក្រសួងធ្លាប់សន្យាថា នឹងពន្លឿនការសាងសង់ និងបញ្ចប់គម្រោងជូនអតិថិជន ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះ អតិថិជនជាច្រើននៅតែមិនទាន់ទទួលបានផ្ទះ ខណៈពួកគេបន្តរងសម្ពាធហិរញ្ញវត្ថុ ដោយត្រូវបង់ប្រាក់កម្ចីធនាគារផង និងថ្លៃជួលផ្ទះរៀងរាល់ខែផង។ លោកអះអាងថា បញ្ហាអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំនេះ បានបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវភាព សុខភាពផ្លូវចិត្ត និងស្ថិរភាពគ្រួសាររបស់លោក។ លោកក៏បង្ហាញការខកចិត្តចំពោះការមិនគោរពតាមការសន្យារបស់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ និងការខ្វះព័ត៌មានច្បាស់លាស់នៃការដោះស្រាយ។
លោក ឆេ សំរឿន អំពាវនាវឱ្យក្រសួង និងរាជរដ្ឋាភិបាល ពន្លឿនការសាងសង់ និងអនុវត្តតាមការប្ដេជ្ញាចិត្តដែលបានប្រកាសថា គម្រោងបុរី ឡេង ណាវ៉ាត្រា នឹងត្រូវបញ្ចប់មុនដំណាច់ឆ្នាំ២០២៦។ លោកព្រមានថា បើគ្មានដំណោះស្រាយជាក់ស្តែងទេ ពួកគេអាចនឹងបន្តធ្វើសកម្មភាពតវ៉ាដោយសន្តិវិធី ដើម្បីទាមទារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ខណៈក្រុមហ៊ុនហាក់លែងអើពើ ក្រោយក្រសួងរៀបចំដែនដីចេញមុខទទួលខុសត្រូវ។ ប៉ុន្តែក្រសួងយកលេសរវល់ ដោយមិនព្រមទម្លាក់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យពលរដ្ឋរងគ្រោះ សង់បញ្ចប់គម្រោងដោយខ្លួនឯងតាមការសន្យាទេ។
លោក ឆេ សំរឿន និយាយថា៖ «តែការសន្យារបស់គាត់ វាដូចជាលើសយូរថ្ងៃហើយ អតិថិជនមួយៗគឺអត់អាចទ្រាំបានទេ ពេលដែលយើងសាកសួរទៅគាត់ គាត់អត់មានដំណោះស្រាយឱ្យទេ ហើយគាត់គាត់អត់មានឆ្លើយតប ពេលខ្លះគាត់ផ្តល់ជារូបភាពមក រូបភាពលក្ខណៈថា ជាការដូចជាការផ្តល់ពីទុក្ខលំបាករបស់គាត់ តែអ្វីដែលសំខាន់ គឺពួកខ្ញុំអត់សង្កត់ធ្ងន់ទៅលើគាត់ទេ ព្រោះគម្រោងទាំងអស់ហ្នឹង គាត់ជាអ្នកទទួលដោយខ្លួនឯង មិនមែនពួកខ្ញុំទម្លាក់ទៅលើគាត់ទេ ហើយទុកឱ្យ ឡេង ណាវ៉ាត្រា ដើរហើរតាមចិត្តតែហ្នឹង។ ហើយថ្មីៗនេះ បងប្អូនគាត់ដឹងហើយ ថា ឡេង ណាវ៉ាត្រា វាក៏បញ្ចេញកញ្ចប់ថវិកាវាទៅអ្នកណា ទៅជួយមិត្តភក្ដិវាដែលមកមានទុក្ខលំបាក ចុះខ្លួនវាផ្ទាល់ ខ្លួនជាឧកញ៉ានេះ ហើយជំពាក់បំណុលប្រជាពលរដ្ឋរាប់ម៉ឺន រាប់សែន គាត់មិនមានដំណោះស្រាយទេ គាត់យកអាភាពហឺហារគាត់ហ្នឹងទៅបញ្ចេញជាសាធារណៈ»។
អតិថិជនរងគ្រោះរូបនេះ ចាត់ទុកការមិនអើពើដោះស្រាយ គឺជារូបភាពអំពើពុករលួយ ខណៈក្រសួងរៀបចំដែនដីបានទទួលបញ្ជាពីថ្នាក់លើចេញប្លង់កម្មសិទ្ធិ និងសង់ផ្ទះឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅសមស្របជាដើម។
ចំណែក អតិថិជននៅក្នុងគម្រោងដូចគ្នាម្នាក់ទៀត គឺលោក កែ រ៉ាវុធ ឱ្យដឹងថា លោកមានបញ្ហាមិនខុសពីលោក ឆេ សំរឿន ឡើយ។ លោកទិញផ្ទះពីក្រុមហ៊ុនលោក ឡេង ណាវ៉ាត្រា តាំងពីឆ្នាំ២០២១ ខណៈក្រុមហ៊ុនសន្យាសាងសង់រួចរាល់ក្នុងរយៈពេល ២ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះ ផ្ទះនៅមិនទាន់សាងសង់រួចរាល់នៅឡើយ បើទោះបីជាក្រសួងបានចូលអន្តរាគមន៍ និងរៀបចំឱ្យអតិថិជនប្តូរទីតាំងទៅកាន់គម្រោងថ្មីក៏ដោយ ក៏ការសាងសង់នៅតែមានភាពយឺតយ៉ាវ។
លោកអះអាងថា ការប្តូរទីតាំងនេះ បានធ្វើឱ្យលោកបាត់បង់សំណងដែលមានចែងក្នុងកិច្ចសន្យា និងបាត់បង់អត្ថប្រយោជន៍មួយចំនួនផ្សេងទៀត។ លោកស្នើអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធត្រូវចាត់វិធានការដោះស្រាយឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងធានាថា អតិថិជនទាំងអស់អាចទទួលបានផ្ទះ និងសិទ្ធិស្របច្បាប់របស់ខ្លួន ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ ស្របពេលតំបន់ប្លុកផ្ទះខ្លះក៏បានដោះស្រាយ ប្លុកខ្លះក៏អត់បានដោះស្រាយដែរ។
លោក កែ រ៉ាវុធ និយាយថា៖ «ទីតាំងដែលខ្ញុំ ខាងក្រសួងដោះស្រាយពីទីតាំងដែលអត់ទាន់ចាក់ដីពេញ មកទីតាំងមួយដែលមានគម្រោងឆ្អឹង។ តែនៅក្នុងអំឡុងពេលដែលក្រសួងដោះស្រាយហ្នឹង គាត់ថា នៅពេលដែលដោះដូរពួកខ្ញុំមកទៅកន្លែងទីតាំងដែលមានគ្រោងឆ្អឹងហ្នឹង រយៈពេល២សប្តាហ៍នឹងដាក់ជាង តែមកដល់ពេលនេះ វាចូល៣-៤ខែហើយ អត់បានដាក់ជាងទេ អញ្ចឹងណា»។
អតិថិជនរូបនេះ បន្ថែមទៀតថា ក្រុមហ៊ុនមិនបានធ្វើតាមកិច្ចសន្យាថា នឹងសងរយៈពេល ៦ខែ ដោយក្នុងមួយខែចំនួន ១០០ដុល្លារនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ក្រសួងបែរជាចង់ពលរដ្ឋជួយចាត់ចែងរកជាងសង់ផ្ទះដោយខ្លួនឯង ទោះពួកលោករងគ្រោះមួយតង់ហើយ ដោយសារក្រុមហ៊ុន លោក ឡេង ណាវ៉ាត្រា។
ក្រុមហ៊ុន ឡេង ណាវ៉ាត្រា គ្រុប បានរងការតវ៉ាពីអតិថិជនជាច្រើន បន្ទាប់ពីគម្រោងបុរី និងដីឡូតិ៍មួយចំនួន មិនអាចសាងសង់ និងប្រគល់ជូនតាមកាលកំណត់ក្នុងកិច្ចសន្យា។ អតិថិជនរាប់ពាន់គ្រួសារ អះអាងថា បានរង់ចាំផ្ទះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ទាំងដែលខ្លះបានបង់ប្រាក់ផ្តាច់ ឬបន្តបង់រំលស់ជាប្រចាំ។ បញ្ហានេះ បានជំរុញឱ្យមានការតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ និងស្នើសុំអន្តរាគមន៍ពីរាជរដ្ឋាភិបាល។ ទោះជាយ៉ាងណា អតិថិជនមួយចំនួននៅតែអះអាងថា ការសាងសង់ និងដំណោះស្រាយនៅមានភាពយឺតយ៉ាវ និងមិនទាន់បញ្ចប់តាមការសន្យានៅឡើយ។
ជុំវិញករណីនេះ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (LICADHO) លោក អំ សំអាត យល់ថា ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍បុរី និងដីឡូតិ៍ ត្រូវគោរពកាតព្វកិច្ចក្នុងកិច្ចសន្យាជាមួយអតិថិជន ដូចគ្នានឹងអតិថិជនដែលត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ប្រាក់តាមកិច្ចសន្យាផងដែរ។ លោកថា បើក្រុមហ៊ុនមិនអាចសាងសង់ ឬប្រគល់ផ្ទះ និងដីជូនអតិថិជនបានតាមការសន្យា ក្រុមហ៊ុនត្រូវទទួលខុសត្រូវ និងផ្តល់សំណងស្របតាមលក្ខខណ្ឌដែលមានចែងក្នុងកិច្ចសន្យា ដោយកុំបន្តអូសបន្លាយបញ្ហាយូរពេក ដែលអាចបង្កឱ្យមានការតវ៉ា និងថែមទាំងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋជាច្រើនប្រឈមនឹងបំណុល សម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារផងដែរ។
សម្រាប់លោក អំ សំអាត អតិថិជនភាគច្រើន មិនចង់ដោះស្រាយតាមផ្លូវតុលាការនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេចង់ឱ្យក្រុមហ៊ុន និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ពន្លឿនការសាងសង់ និងប្រគល់ផ្ទះ ឬដីជូនពួកគេឱ្យបានឆាប់រហ័ស ស្របតាមការប្ដេជ្ញាដែលបានធ្វើកន្លងមក។
លោក អំ សំអាត ថ្លែងថា៖ «ជាធម្មតា អតិថិជនដែលទិញផ្ទះពីបុរី ពីក្រុមហ៊ុន ថៅកែបុរី ឬក៏ដីឡូតិ៍ពីក្រុមហ៊ុន ឬក៏ថៅកែឡូតិ៍ គឺប្រជាពលរដ្ឋលោកចង់បានផ្ទះដើម្បីស្នាក់នៅ ចង់បានដីដើម្បីធ្វើការសាងសង់លំនៅឋានជាដើម។ ហើយអ្នកខ្លះក៏គាត់សុខចិត្តទៅខ្ចីធនាគារ ខ្ចីមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬខ្ចីលុយគេ ដើម្បីបង់ផ្ដាច់ ឬក៏បង់រំលស់ ដើម្បីឲ្យទទួលបាននូវផ្ទះ ក៏ដូចជាដី ដែលពួកគេចង់បានហ្នឹងណា៎បាទ។ ហើយការទិញទាំងអស់ហ្នឹង វាសុទ្ធតែមានកិច្ចសន្យាពីក្រុមហ៊ុនត្រឹមត្រូវ អញ្ចឹងនៅពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋបង់យឺត ប្រជាពលរដ្ឋមិនបានបង់ គឺក្រុមហ៊ុនអនុវត្តតាមកិច្ចសន្យា ដូច្នេះ ក្រុមហ៊ុនក៏ដូចគ្នាដែរ នៅពេលដែលមិនបានសាងសង់លំនៅឋាន ឬក៏មិនទាន់ប្រគល់ដីឲ្យពលរដ្ឋ ក៏ត្រូវគោរពកិច្ចសន្យាដូចគ្នាដែរ គឺត្រូវដោះស្រាយទៅតាមកិច្ចសន្យា ការផាកពិន័យ ការសងនូវសំណងផ្សេងៗទៅតាមកិច្ចសន្យាណា៎បាទ»។
ករណីបុរី ឡេង ណាវ៉ាត្រា គឺជាករណីមួយក្នុងចំណោមវិវាទអចលនទ្រព្យធំៗជាច្រើននៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋរាប់ពាន់គ្រួសាររងការខាតបង់ និងរង់ចាំដំណោះស្រាយអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ក្រៅពីគម្រោងនេះ ក៏មានករណីផ្សេងទៀតដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជន ដូចជា គម្រោងរបស់ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី (Brilliant City) របស់អតីតឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងក្រុមហ៊ុនពិភពដីមាស របស់លោក ហ៊ី គឹមហុង និងក្រុមហ៊ុនស៊ីអាយស៊ី (CIC) របស់លោក គុយ វ៉ាត ជាដើម។
ពលរដ្ឋអ្នករងគ្រោះ និងអ្នកឃ្លាំមើល សម្តែងក្តីបារម្ភថា ការដោះស្រាយវិវាទអូសបន្លាយ និងការអនុវត្តច្បាប់គ្មានប្រសិទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធច្បាប់នៅកម្ពុជា។ ពួកគេទទូចឱ្យអាជ្ញាធរអនុវត្តច្បាប់ដោយតម្លាភាព និងស្មើភាពគ្នាចំពោះគ្រប់ភាគី ដើម្បីធានាថាអ្នកទិញផ្ទះ និងវិនិយោគិនតូចៗទទួលបានយុត្តិធម៌ និងសំណងសមរម្យ។
មូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យអតិថិជន បុរី ឡេង ណាវ៉ាត្រា ចេះតែបន្តផ្ទុះការតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេសនៅតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ ៦A និងនៅមុខក្រសួងរៀបចំដែនដីជាដើម គឺផ្ដើមចេញពីភាពយឺតយ៉ាវយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការសាងសង់ និងការប្រគល់លំនៅឋាន។
បញ្ហាចម្បងៗទាំងនេះមាន ការដែលក្រុមហ៊ុនមិនគោរពកិច្ចសន្យា និងពន្យារពេលយូរ អតិថិជនជាច្រើនបានទិញផ្ទះ ឬដីឡូតិ៍ និងបានបង់ប្រាក់គ្រប់ចំនួន (ឬបង់រំលស់) អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ខ្លះចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០២១ ប៉ុន្តែគម្រោងខ្លះបានត្រឹមចាក់សសរបេតុងចោល ឬគ្មានដំណើរការសាងសង់សោះ។
ការផ្លាស់ប្តូរលក្ខខណ្ឌ និងប្លង់ អតិថិជនមួយចំនួនមិនពេញចិត្តនឹងការដែលក្រុមហ៊ុនផ្លាស់ប្តូរទីតាំង ឬកែប្រែប្លង់មេ ដោយគ្មានការឯកភាពច្បាស់លាស់ពីម្ចាស់ផ្ទះ។
ការបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើដំណោះស្រាយ ពេលអតិថិជនព្យាយាមសាកសួរ ឬទាមទារដំណោះស្រាយ ខាងក្រុមហ៊ុនពេលខ្លះមិនមានការឆ្លើយតប ឬបានបិទការទំនាក់ទំនង (Block) តាមបណ្តាញសង្គម។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ការទាមទារសំណង ឬដោះដូរផ្ទះ ត្រូវបានអតិថិជនអះអាងថាតម្រូវឱ្យមានលក្ខខណ្ឌស្មុគស្មាញ ឬបង់ប្រាក់បន្ថែម។
រីឯផលវិបាកដែលបានឡើងពីការមិនគោរពកិច្ចសន្យា ពីសំណាក់លោក ឡេង ណាវ៉ាត្រា គឺអតិថិជនភាគច្រើន ជាអ្នកមានប្រាក់ចំណូលមធ្យម និងទាប ហើយខ្លះបានខ្ចីលុយពីធនាគារមកទិញផ្ទះ។ ការអូសបន្លាយពេលយូរនេះ ធ្វើឱ្យពួកគាត់ប្រឈមនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារធ្ងន់ធ្ងរ។ ចំណែកឯប្រព័ន្ធច្បាប់មិនអាចចាប់បង្ខំឱ្យឧកញ៉ាដែលគេដឹងថា ស្និទ្ធនឹងមេដឹកនាំកំពូលរូបនេះ គោរពច្បាប់បាន៕
