សហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងជប៉ុន បាននិងកំពុងបង្កើនយុទ្ធនាការកាត់ផ្តាច់ឫសគល់ហិរញ្ញវត្ថុ និងចាប់ខ្លួនមេខ្លោងធំៗនៃឧស្សាហកម្មឆបោកនៅកម្ពុជា ខណៈរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហាក់ដូចជាកំពុងអនុវត្តស្តង់ដារពីរ ដោយផ្តោតតែលើការបង្ក្រាបជនតូចតាចដែលគ្មានខ្នងបង្អែក ប៉ុន្តែការពារ និងព្រងើយកន្តើយចំពោះឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់នៃគណបក្សកាន់អំណាច ព្រមទាំងសមាជិកគ្រួសារអ្នកមានឥទ្ធិពល ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មកម្រិតពិភពលោកទាំងនេះទៅវិញ។
ការណ៍នេះ មិនត្រឹមតែឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រព័ន្ធបក្សពួកនិយមដែលស្រឡាញ់មុខមាត់ និងផលប្រយោជន៍ក្រុមគ្រួសារ ជាងផលប្រយោជន៍ជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកំពុងរុញច្រានកេរ្តិ៍ឈ្មោះកម្ពុជាឱ្យធ្លាក់ចុះដុនដាប និងរងការជាន់ឈ្លីនៅលើឆាកអន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ផ្លូវការរបស់ក្រសួងរតនាគារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក (U.S. Department of the Treasury) កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ យុទ្ធនាការអន្តរជាតិប្រឆាំងនឹងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែននៅកម្ពុជា បានឈានដល់ដំណាក់កាលក្តៅគគុក តាមរយៈការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ទៅលើបុគ្គលចំនួន ៩នាក់ និងក្រុមហ៊ុនចំនួន ២៦ ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមហ៊ុនលំដាប់យក្ស ព្រីនស៍ គ្រុប (Prince Group)។
ចំណាត់ការចុងក្រោយរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌សហរដ្ឋអាមេរិក (DOJ) កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងការរឹបអូសហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាលើគណនីក្លោដ (Cloud computing) របស់ក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធ ហួយវ័ន គ្រុប (Huione Group) គឺជាការវាយប្រហារចំចំណុចស្នូលនៃប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដែលបម្រើឱ្យការលាងលុយកខ្វក់កម្រិតពិភពលោក។
តាមរយៈប្រតិបត្តិការស៊ើបអង្កេតរួមគ្នា រវាងការិយាល័យស៊ើបការសម្ងាត់ FBI និងភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតបទល្មើសហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក (IRS-CI) បានរកឃើញថា បណ្តាញរបស់ ហួយវ័ន ដូចជា ហួយវ័ន ហ្គារ៉ានធី (Huione Guarantee) បានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធនេះ ដើម្បីគាំទ្រដល់អាជីវកម្មខុសច្បាប់នៅលើកម្មវិធី Telegram ក្នុងការទិញលក់ទិន្នន័យអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ កាតឥណទានដែលបានមកពីការលួច ព្រមទាំងផ្តល់សេវាធានា (Escrow services) ដើម្បីលាងលុយរាប់ពាន់លានដុល្លារ ដែលបានមកពីមជ្ឈមណ្ឌលឆបោក និងការជួញដូរមនុស្សនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
ទន្ទឹមនឹងការកាត់ផ្តាច់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានេះ ស្ថាប័នអនុវត្តច្បាប់ប្រឆាំងបទល្មើសហិរញ្ញវត្ថុ (FinCEN) របស់អាមេរិក ក៏បានស្នើធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ ដើម្បីពង្រីកវិសាលភាពនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មទៅលើក្រុមហ៊ុន អេចផេ ស៊ើវីស ភីអិលស៊ី (H-Pay Service PLC) ដែលជាបណ្តាញផ្ទេរប្រាក់របស់ ហួយវ័ន ផងដែរ។
ចំណាត់ការទាំងអស់នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការកម្ទេចទាំងស្រុងនូវប្រព័ន្ធឧក្រិដ្ឋកម្ម និងសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុទាំងឡាយណា ដែលជួយជ្រោមជ្រែងដល់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆ្លងដែន។
ចំណាត់ការចុងក្រោយនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីវិធានការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិទ្រង់ទ្រាយធំ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅ ដែលកាលណោះបានកំណត់មុខសញ្ញាក្រុមហ៊ុន និងបុគ្គលរហូតដល់ទៅ ១៤៦ នាក់។
នៅក្នុងរបាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតរបស់គម្រោងរាយការណ៍ពីបទល្មើស និងអំពើពុករលួយ (OCCRP) នាថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានលាតត្រដាងថា មេខ្លោងធំទីពីររបស់ក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍ គ្រុប គឺលោក ហូ ស៊ាវវៃ (Hu Xiaowei) ដែលប្រើប្រាស់អត្តសញ្ញាណក្លែងក្លាយជាច្រើន ត្រូវបានអាជ្ញាធរប៉ូលីសជប៉ុនចាប់ខ្លួនបានជាផ្លូវការ នៅក្នុងទីក្រុងអូសាកា ប្រទេសជប៉ុន បន្ទាប់ពីការតាមដានការធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះឯកជនរបស់រូបលោក។
លោក ហូ ស៊ាវវៃ ត្រូវបានរកឃើញថា ជាអ្នកចាត់ចែងបង្កើតបណ្តាញក្រុមហ៊ុនលាងលុយកខ្វក់នៅក្រៅប្រទេស រួមមាន នៅកោះ ប្រ៊ីធីស វឺជីន អាយឡេនស៍ (British Virgin Islands) ហុងកុង និងសិង្ហបុរី ដែលបានទទួលលំហូរទឹកប្រាក់រាប់លានដុល្លារ ដែលបានមកពីជនរងគ្រោះនៃការឆបោកកាក់គ្រីបតូ។
ក្រៅពីនេះ បុគ្គលសំខាន់ៗផ្សេងទៀតដូចជា ចិន បូ (Chen Bo) ដែលជាប្រធានធនាគារ ស៊ីស៊ីយូ ខមមើសល ប៊ែង (CCU Commercial Bank PLC) នៅភ្នំពេញ និង ប្រេនដុន ឡូ (Brendon Luo) ដែលជាវិនិយោគិនធំនៅក្នុងតំបន់ឆបោក ក៏ត្រូវបានអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែម បន្ទាប់ពីចក្រភពអង់គ្លេសបានបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិ និងអចលនទ្រព្យរបស់ពួកគេនៅក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ និងតូក្យូ។
ទិន្នន័យពីវិទ្យាស្ថានសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីសន្តិភាព (USIP) បានប៉ាន់ប្រមាណថា បណ្តាញឆបោកនៅកម្ពុជា អាចប្លន់ប្រាក់ពីជនរងគ្រោះទូទាំងពិភពលោកជិត ១៣ ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំៗ ដោយឡែកក្រសួងរតនាគារអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថា ជនជាតិអាមេរិកបានខាតបង់ប្រាក់រហូតដល់ទៅ ១០ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដែលកើនឡើង ៦៦ ភាគរយធៀបនឹងឆ្នាំមុន។
ឧក្រិដ្ឋជនចិនដែលមានដីកាចាប់ខ្លួនពីប្រទេសកំណើតរបស់ខ្លួនតាំងពីឆ្នាំ២០១៦ ដូចជា លោក លីវ រ៉េន (Liu Ren) ដែលជាដៃស្តាំរបស់លោក ចេន ហ្ស៊ី (Chen Zhi) មេធំក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍ គ្រុប ក៏បានទិញសញ្ជាតិខ្មែរតាំងពីឆ្នាំ២០១៨ ពីអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
មុនពេលត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងធ្វើបត្យាប័នទៅចិនវិញនាពាក់កណ្តាលខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ លោក លីវ រ៉េន ត្រូវបានហែហម និងផ្តល់កិត្តិយសយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ពីសំណាក់សមាជិកគ្រួសារត្រកូលហ៊ុន ដូចជាលោក ហ៊ុន តូ លោក ហ៊ុន ម៉ានី និងសូម្បីតែលោកស្រី ពេជ ចន្ទមុន្នី ភរិយារបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។
ការណ៍ដែលសមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាល និងសាច់សាលោហិតអ្នកមានអំណាច ផ្តល់តម្លៃ និងមុខមាត់ឱ្យឧក្រិដ្ឋជនដែលជាប់សង្ស័យពីបទបង្ខាំងមនុស្ស ធ្វើទារុណកម្ម និងឆបោកតាមអនឡាញ បានបង្ហាញពីវប្បធម៌នៃការដោះដូរផលប្រយោជន៍ រវាងអំណាចនយោបាយ និងលុយកខ្វក់។
ភាពអសកម្ម និងការមិនហ៊ានប៉ះពាល់ដល់មេខ្លោងពិតប្រាកដនេះ ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់តាមរយៈយុទ្ធនាការបង្ក្រាបដែលផ្តោតតែលើជនតូចតាច បុគ្គលិកកម្រិតទាប ឬជនបរទេសដែលគ្មានខ្នងបង្អែកធំដុំ។
លោក សេង វណ្ណលី នាយកកម្មវិធីតស៊ូមតិនៃអង្គការប្រជាភិបាលខ្មែរ (Khmer Democracy Organisation – KDO) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅអូស្ត្រាលី បានប្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ វីអូឌី (VOD) ថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះថា ឧស្សាហកម្មឆបោកនេះដំណើរការទៅបាន គឺដោយសារតែទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅ និងការទទួលបានផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក រវាងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅស្រុកខ្មែរ និងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនចិន។
លោកបានបន្ថែមថា របបភ្នំពេញមិនមែនមិនដឹងពីប្រវត្តិទុច្ចរិតរបស់បុគ្គលទាំងនេះទេ ប៉ុន្តែដោយសារតែសំណូកសូកប៉ាន់ និងការបរិច្ចាគលុយ ក្រោមរូបភាពមនុស្សធម៌ ទើបអាជ្ញាធរព្រងើយកន្តើយមិនព្រមអនុវត្តច្បាប់។
នៅពេលដែលមានសម្ពាធពីអន្តរជាតិខ្លាំង អាជ្ញាធរច្រើនតែធ្វើការឆ្មក់បង្ក្រាបទៅលើទីតាំងតូចៗ ឬចាប់ខ្លួនកម្មករធម្មតាៗ ដើម្បីធ្វើជារបាយការណ៍បង្អួតអន្តរជាតិថាខ្លួនបានចាត់វិធានការ ខណៈដែលមេខ្លោងធំៗ និងឧកញ៉ាខ្មែរដែលមានឥទ្ធិពល នៅតែអាចបន្តអាជីវកម្មខុសច្បាប់របស់ខ្លួនបានដោយសុវត្ថិភាពក្រោមឆ័ត្រការពារនៃបក្សពួកនិយម។
ទង្វើការពារបក្សពួក និងការឱបក្រសោបផលប្រយោជន៍គ្រួសាររបស់មេដឹកនាំកម្ពុជា កំពុងតែបង្កើតជាហានិភ័យដ៏ធំធេងសម្រាប់អនាគតជាតិ។
ចំណាត់ការជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលបរទេស ដូចជា ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើសមាជិកព្រឹទ្ធសភា លោក កុក អាន នាថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ និងឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ រួមទាំងការប្រកាសរឹតបន្តឹងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន គ្រុប តាមរយៈច្បាប់ យូអេសអេ ផាទ្រីយត អ៊ែកត៍ (USA PATRIOT Act) ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ គឺជាសញ្ញាព្រមានថា ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាទាំងមូល អាចនឹងត្រូវកាត់ផ្តាច់ពីប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ។
ប្រសិនបើលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅតែបន្តមិនហ៊ានវះកាត់សាច់ស្អុយ ឬចាត់វិធានការច្បាប់ឱ្យស្មើភាពគ្នាចំពោះសាច់ញាតិ និងឥស្សរជនបក្សកាន់អំណាចនោះទេ ផលវិបាកនឹងធ្លាក់ទៅលើប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាស្លូតត្រង់ទាំងមូល។
ប្រទេសជាតិ នឹងត្រូវបាត់បង់ឱកាសវិនិយោគទុនស្អាតស្អំពីបរទេស វិស័យទេសចរណ៍នឹងត្រូវបំផ្លាញដោយសារការភ័យខ្លាចរឿងចាប់ជំរិត និងជួញដូរមនុស្ស ហើយកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់កម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ នឹងត្រូវខូចខាតទាំងស្រុង ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលសុខចិត្តដោះដូរតម្លៃ និងកិត្តិយសជាតិ ដើម្បីតែការពារមុខមាត់បក្សពួក និងទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកពីអំពើទុច្ចរិតរបស់ជនមួយក្តាប់តូច៕
ដោយ សុក្រឹត ពុទ្ធិ
