គ្រឿងបរិភោគ និងគ្រឿងសម្អាងកាយ កំពុងក្លាយជាតម្រូវការលើសពីការចម្អែតក្រពះ និងអនាម័យសម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។ លើសពីការចម្អែតក្រពះ ក៏ដោយសារតែពលរដ្ឋមួយចំនួនបានបន្ថែមគ្រឿងស្រវឹង ភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករខ្ពស់ អាហារកែច្នៃមានសារធាតុគីមីលើសកម្រិត ឬអាហារបំប៉នគ្មានស្តង់ដារទៅក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ចំណែកស្ត្រីជាច្រើន បានប្រើប្រាស់គ្រឿងសម្អាង និងថ្នាំជំនួយសម្រស់លើសកម្រិត បំពោកទៅលើស្បែក និងផឹកចូលទៅក្នុងខ្លួន។
សកម្មភាពទាំងនេះ ប្រៀបបានទៅនឹងការស្រូបសារធាតុគីមីបំពុលសារពាង្គកាយរបស់ខ្លួន បង្កឱ្យមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ និងបង្កវិបត្តិក្នុងការរស់នៅ ដែលស្ដែងឱ្យឃើញឡើងនៅក្នុងជីវភាព និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋគ្រួសារជាច្រើននៅកម្ពុជាទាំងនៅទីប្រជុំជន និងជនបទ។
ជាការកត់សម្គាល់ មនុស្សវ័យចំណាស់មួយចំនួន បានធ្លាក់ខ្លួនក្លាយជាកន្លែងពិសោធន៍អាហារបំប៉ន និងអាហារសុខភាពដែលមិនបានឆ្លងកាត់ការពិនិត្យត្រឹមត្រូវ មុនដាក់លក់លើទីផ្សារ។ ការប្រើប្រាស់អាហារបំប៉នក្លែងក្លាយជាប្រចាំ បានធ្វើឱ្យសុខភាពដែលទ្រុឌទ្រោមស្រាប់កាន់តែធ្លាក់ដុនដាបទៅបង្កជាជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។
ងាកមកមនុស្សពេញវ័យវិញ រាប់ចាប់តាំងពីយុវជន រហូតដល់មនុស្សវ័យកណ្ដាល ពួកគេបានជ្រើសយកស្រាបៀរ ជាភេសជ្ជៈបម្រើឱ្យភាពសប្បាយរីករាយស្ទើររាល់ថ្ងៃ និងគ្រប់កម្មវិធីជួបជុំ។
ទោះបីមានការសិក្សាជាច្រើន បានរកឃើញពីផលប៉ះពាល់បណ្ដាលមកពីគ្រឿងស្រវឹង ប៉ុន្តែនិន្នាការនៃការទទួលទានមិនបានធ្លាក់ចុះឡើយ និងហាក់កើនឡើងពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ តាមរយៈកំណើននៃការលក់របស់ក្រុមហ៊ុនផលិតស្រា និងការបង្កើតផលិតផលស្រាបៀរថ្មីៗជាច្រើនម៉ាក។
ទោះបញ្ហាគ្រឿងស្រវឹង បានបង្កឱ្យមានផលវិបាកផ្នែកសុខភាព និងបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ អំពើហិង្សាជាច្រើនករណី ប៉ុន្តែសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹង នៅតែជាប់គាំង ទោះបីរៀបរៀងជាង ១០ឆ្នាំមកនេះ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ វិធានការរឹតបន្តឹងការផ្សព្វផ្សាយ និងការដាក់រង្វាន់លើក្រវិលកំប៉ុង ហាក់មិនបានឆ្លើយតបបញ្ហាចំពោះមុខ ខណៈក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរមួយចំនួនខ្វះគុណធម៌ក្នុងការធ្វើទីផ្សារ។
ងាកទៅក្រុមកុមារដែលជាអនាគតយុវជនវិញ សុខភាពពួកគេត្រូវបានបំផ្លាញតាំងពីនៅតូចៗ ដោយសារជំងឺទឹកនោមផ្អែម ទឹកនោមប្រៃ និងបញ្ហាលើសទម្ងន់។ ជំងឺនេះកើតឡើងដោយសារការផឹកភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងមានជាតិស្ករខ្ពស់ និងហូបអាហារកែច្នៃមានជាតិអំបិលសូដ្យូម ហើយបន្ថែមសារធាតុគីមីលើសកម្រិតជាប្រចាំ ដូចជា ប្រហិត មី ស្ករគ្រាប់គ្មានប្រភពច្បាស់លាស់ និងនំកញ្ចប់ជាដើម។ អាហារទាំងនោះ ចូលទៅសម្ងំកៀកនឹងកុមារបំផុត នោះគឺក្នុងបរិវេណ និងជុំវិញសាលារៀន។
ការអនុញ្ញាតឱ្យអាហារទាំងនោះនៅជិតក្មេង និងឪពុកម្ដាយខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់របបអាហារ បានធ្វើឱ្យកុមារកម្ពុជាជិត ៧០០នាក់ មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា កាលពីឆ្នាំ២០២៤។
បញ្ហានេះ បានជំរុញឱ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងក្រសួងអប់រំ ចេញប្រកាសជាច្រើនលើកហាមឃាត់វត្តមាននំចំណី និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងក្នុងនិងក្រៅបរិវេណសាលា។ យ៉ាងណា ក្មេងៗនៅតែអាចស្វែងរកចំណីទាំងនោះបានដោយងាយ ព្រោះអ្នកលក់អាហារប្រភេទនេះមាននៅគ្រប់ទីកន្លែង។
មិនមែនមានតែគ្រឿងបរិភោគបន្ថែមនោះទេដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ សូម្បីតែបន្លែត្រីសាច់ ដែលជាប្រភពអាហារចម្បង ក៏មានផ្ទុកនូវសារធាតុគីមីលើសកម្រិតផងដែរ។ ជាក់ស្ដែង ការបង្ក្រាបសាច់បង្កករាប់សិបតោន បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា កម្ពុជាគឺជាឃ្លាំងផ្ទុកកាកសំណល់ និងបញ្ចេញលក់ឱ្យពលរដ្ឋដែលហូបដើម្បីរស់។
ស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ជាងនេះ ក្រោយក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានរកឃើញគ្រឿងសម្អាងចំនួន ៥ប្រភេទ មានផ្ទុកសារធាតុគីមីលើសកម្រិត នោះគឺបារត និងអាស៊ីត សាលីស៊ីលិច។ ស្របពេលដែលសារធាតុបារតអនុញ្ញាតឱ្យមានត្រឹមកម្រិត ១ppm ប៉ុន្តែគ្រឿងសម្អាងខ្លះត្រូវបានពិនិត្យឃើញថាមានដល់ ៥ppm ខ្លះ១០ppm និងខ្លះដល់ទៅ ២ពាន់ និង៣ពាន់ ppm។
ក្នុងកម្រិតនេះ បារតបានក្លាយជាឃាតករលាក់មុខ ដែលធ្វើឱ្យតម្រងនោមចុះខ្សោយ មហារីកស្បែក និងប៉ះពាល់ប្រព័ន្ធប្រសាទដល់អ្នកប្រើប្រាស់ដែលលាបបំពោកគ្រឿងសម្អាងទាំងនោះ ទៅលើស្បែកក្នុងរយៈជាច្រើនឆ្នាំ។
មិនមែនមានតែគ្រឿងសម្អាងទាំង ៥មុខនេះនោះទេ ដែលកំពុងបំផ្លាញសុខភាពស្ត្រីខ្មែរ។ គ្រីមលាបស្បែកឱ្យស ថ្នាំសម្រករាង និងវីតាមីនធ្វើឱ្យស្បែកស្អាតឬហៅថា ខូឡាជែន ដែលគ្មានស្តង់ដារ និងបង្កប់សារធាតុគីមីអាក្រក់ ក៏កំពុងចូលរួមបំផ្លាញសុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់រយៈពេលវែង ក្រោមការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ប្រៀបធៀបស្តង់ដារសម្រស់ «តើនៅបណ្ដោយឱ្យស្បែកខ្មៅ និងរាងធាត់មិនស្អាតដល់ពេលណាទៀត»។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអ្នកឃ្លាំមើលកម្ពុជាលោក ម៉ែន ណាត ប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ថា បញ្ហានេះកើតឡើងពីកត្តាធំៗចំនួន៤ រួមមាន អំពើពុករលួយ ច្បាប់ធូររលុង ផលប្រយោជន៍ជំនួញរបស់អ្នកមានអំណាច និងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដោយគ្មានការដាក់កម្រិត។ លោកកត់សម្គាល់ឃើញថា មន្ត្រីមួយចំនួនបានគប់គិតទទួលសំណូកពីឈ្មួញទុច្ចរិត ដើម្បីបើកដៃ និងការពារផលប្រយោជន៍ ជាពិសេសបើជំនួញនោះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុមគ្រួសារមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល។ លោកបន្តថា ស្របពេលច្បាប់គ្រប់គ្រងលើផលិតផលធូររលុង ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនបានបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយផលិតផល ដូចជា ស្រាបៀរ និងភេសជ្ជៈផ្អែម ដោយមិនគិតពីគ្រោះថ្នាក់ដល់សង្គមឡើយ។
ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ លោក ម៉ែន ណាត ជំរុញឱ្យក្រសួងស្ថាប័ន និងអង្គភាពពាក់ព័ន្ធទាំងអស់សហការគ្នា ត្រួតពិនិត្យឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ ទប់ស្កាត់ និងដកហូតផលិតផលគ្រោះថ្នាក់មិនអនុលោមតាមស្តង់ដារ ឬខូចគុណភាព។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្កើតគម្រូតាមរយៈការបោសសម្អាតមន្ត្រីពុករលួយ និងដាក់កំណត់ដែនរកស៊ីរបស់ក្រុមគ្រួសារមន្ត្រី ខណៈក្រសួងព័ត៌មានត្រូវកំណត់នូវប្រភេទ និងម៉ោងផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលដែលមានហានិភ័យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពលរដ្ឋ។
លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងថា៖ «អ្នកអស់ហ្នឹង គឺអ្នកទទួលខុសត្រូវ មិនអាចដោះសារយករួចខ្លួនទេ ហើយត្រូវតែអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ ដូចខ្ញុំបញ្ជាក់ជូនខាងលើអ៊ីចឹង។ ហើយដើម្បីឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវពេញលេញ គឺអ្នកនយោបាយ អ្នកដឹកនាំអស់ហ្នឹងត្រូវតែនាំអាទិ៍ ធ្វើជាគំរូល្អ ហើយនាំគ្នាអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ទៅ វាអាចជាចំណែកមួយនៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាហ្នឹងបានហើយ»។
ស្របពេលគ្រឿងសម្អាងមួយចំនួន បង្ហាញសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ក្នុងរយៈពេលវែង តែគ្រឿងសម្អាងខ្លះបានលេចឡើងនូវសញ្ញាគ្រោះថ្នាក់ ក្រោយប្រើប្រាស់បានមួយរយៈ ដូចជាការរលាកស្បែក បែកសង្វារ ជាដើម ប៉ុន្តែមានជនរងគ្រោះតិចណាស់ដែលបានរាយការណ៍ពីបញ្ហានេះ ខណៈអ្នកខ្លះជ្រើសរើសភាពស្ងប់ស្ងាត់ ឬមិនបញ្ចេញម៉ាកផលិតផលដោយសារខ្លាចម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនប្ដឹង។
ករណីផ្សេងទៀតទាក់ទងនឹងចំណីអាហារ ជាក់ស្ដែងករណីពុលសម្លស្ពៃក្ដោបមួយគ្រួសារ នៅខណ្ឌដង្កោ ដែលបណ្ដាលឱ្យក្មេងម្នាក់ស្លាប់ កាលពីពាក់កណ្ដាលខែមិថុនា ក៏អាជ្ញាធរមិនទាន់បង្ហាញលទ្ធផលស្រាវជ្រាវនៅឡើយទេ។
បើទោះបីបញ្ហាទាំងនេះ ត្រូវបានលើកយកមកជជែកជារឿយៗ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋ ពិសេសលើបណ្ដាញសង្គម ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរជំនាញទាំងផ្នែកចំណីអាហារ ភេសជ្ជៈ និងគ្រឿងសម្អាងវេជ្ជសាស្ត្រ នៅតែមិនបានឆ្លើយតបឱ្យទាន់ពេលនោះឡើយ។
ទាក់ទិនរឿងនេះ អគ្គនាយកដ្ឋាននៃអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ ការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ (ក.ប.ប) លោក គឹម មាសសុខសីហា ប្រាប់វីអូឌី តាមរយៈសារជាសំណេរថា ការព្រួយបារម្ភរបស់ពលរដ្ឋ គឺជាការយកចិត្តទុក និងប្រឹងប្រែងទាំងអស់គ្នា។ លោកបន្តថា បញ្ហាសុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារ តែងមានបាតុភាពក្នុងបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ រាប់ទាំងប្រទេសជឿនលឿន ដោយអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តបញ្ជាក់ច្បាស់ថា គ្មានម្ហូបអាហារណា ដែលមានហានិភ័យសូន្យទេ គឺមានតិច ឬច្រើន អាចគ្រប់គ្រងបាន ឬគ្រប់គ្រងចន្លោះប្រហោង។ លោកបន្ថែមថា មានតែការរួមគ្នាចំពោះតួអង្គពាក់ព័ន្ធ រួមមាន សមត្ថកិច្ច អាជីវករ ពាណិជ្ជករ អ្នកលក់ដូរ អ្នកប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ ព្រមទាំងអ្នកសារព័ត៌មាន ជួយចែករំលែកព័ត៌មានការបំភ្លឺបន្ថែមលើព័ត៌មានមិនពិត ឬបំភាន់ រួមទាំងវិស័យសិក្សាលើការអប់រំផ្សព្វផ្សាយបង្កើនការយល់ដឹងជូនប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកប្រើប្រាស់។
បើតាមអគ្គនាយកដ្ឋាន ក្នុងរយៈពេល៦ខែ ក.ប.ប បានចុះត្រួតពិនិត្យ និងរកឃើញម្ហូបអាហារ និងគ្រឿងឧបភោគបរិភោគខូចគុណភាព មិនមានលក្ខណៈសមស្របសម្រាប់ទទួលទានបានជាង ២០តោន និងទំនិញមិនមានអនុលោមភាព បំពានកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ទំនិញប្រើប្រាស់ទូទៅដែលក្លែងបន្លំ បានប្រមាណ ១៦០តោន។ ជាមួយគ្នានេះ ក.ប.ប បានសហការជាមួយព្រះរាជអាជ្ញា និងគណៈបញ្ជាការរាជធានី-ខណ្ឌ ចុះត្រួតពិនិត្យ និងរកឃើញទំនិញជាសាច់បង្កក សាច់ និងម្ហូបអាហារវេចខ្ចប់ស្រេចក្លាសេ ខូចគុណភាព មានវត្តមានកត្តាចម្លងគ្រោះប៉ះពាល់សុខភាព សុវត្ថិភាពអ្នកប្រើប្រាស់ ពិសេសទំនិញមានប្រភពនាំចូលខុសច្បាប់ពីថៃ បានជាង ៣០០តោន។
កាលពីខែឧសភាកន្លងទៅ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានសម្រេចបញ្ចប់មុខតំណែង និងលុបឈ្មោះប្រធាន ក.ប.ប ខេត្តបាត់ដំបង ក្រោយពាក់ព័ន្ធនឹងការលួចបើកផ្លូវឱ្យមានការនាំចូលទុរេនខុសច្បាប់ពីប្រទេសថៃ។
ក្រោយការដកតំណែងនេះ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន បានបន្តដាក់បញ្ជាឱ្យមានបង្ក្រាបទំនិញថៃផ្សេងទៀត រហូតដល់មានការរកឃើញសាច់បង្កកហួសកាលបរិច្ឆេទរាប់ម៉ឺនតោន និងប្រហិតខូចគុណភាពជាច្រើនតោនផ្សេងទៀតនៅរាជធានីភ្នំពេញ។
ជុំវិញរឿងនេះ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព(PDP) លោក យង់ គិមអេង លើកឡើងថា សារធាតុគីមីនៅក្នុងអាហារ និងគ្រឿងសម្អាង គឺជាមហន្តរាយសុខភាពធំមួយ ខណៈការបង្ក្រាបកន្លងមកមានទម្រង់ជាករណី មិនមែនជាគោលនយោបាយ ឬជាកញ្ចប់។ លោកបន្តថា ផលិតផលទាំងនោះ មិនមែនលក់នៅក្នុងទីផ្សារងងឹតឡើយ ដោយអាជីវករដាក់តាំងលក់ទូលំទូលាយ ជាហេតុបង្កភាពងាយស្រួលដល់អាជ្ញាធរក្នុងការត្រួតពិនិត្យ ខណៈពលរដ្ឋបច្ចុប្បន្នអាចប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមរាយការណ៍ និងស្វែងយល់ពីផលិតផលដែលសង្ស័យបាន។
លោក យង់ គិមអេង ថ្លែងថា៖ «នេះជារឿងមួយសំខាន់ ពីព្រោះថាព័ត៌មានទាំងឡាយ គឺភាគច្រើនមាននៅលើអនឡាញ។ អ៊ីចឹងយើងប្រឹងប្រែងទៅរក ទៅមើលទៅ ហ្នឹងវាជួយយើងច្រើន។ ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះទៀតសោត គឺបើសិនជាមានករណីដែលថា ផលិតផលក្លែងក្លាយ ផលិតផលដែលមានជាតិគីមីខ្ពស់ ដែលដឹង ដែលឮ ត្រូវរាយការណ៍ឱ្យអាជ្ញាធរ។ ហើយអាជ្ញាធរក៏ត្រូវតែផ្ដល់នូវលេខទំនាក់ទំនង Hotline ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបាន ធ្វើការរាយការណ៍ជូន ហើយក៏ត្រូវចាត់វិធានការដែរ»។
បើតាមអគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋាន ក.ប.ប លោក គឹម មាសសុខសីហា ប្រជាពលរដ្ឋអាចស្វែងរកជំនួយពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចនៅជិតបំផុត ឬសាខា ក.ប.ប តាមរាជធានី-ខេត្ត ឬតាមរយៈបណ្តឹងអនឡាញមក ក.ប.ប តាមកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ ccf complaint app ឬទូរស័ព្ទហតឡាញក្រសួងពាណិជ្ជកម្មតេដោយឥតគិតថ្លៃលេខ ១២៦៦។
ស្របពេលដែលអាជ្ញាធរ ក.ប.ប កំពុងដុតដៃដុតជើងបង្ក្រាបផលិតផលខុសច្បាប់ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលនៅតែតាមដានទៅលើលទ្ធផល និងភាពយូរអង្វែងនៃចំណាត់ការ ព្រោះកន្លងមក ការត្រួតពិនិត្យតែងធ្វើឡើងដូចភ្លើងចំបើង និងរងចាំតែបញ្ជាពីថ្នាក់ដឹកនាំ។ បញ្ហានេះសូម្បីតែក្មួយប្រុសលោក ហ៊ុន សែន គឺលោក ហ៊ុន ជា ក៏លើកឡើងដែរថា ក.ប.ប ជាស្ថាប័នឥតប្រយោជន៍ និងផ្ដល់ប្រយោជន៍តែបក្ខពួករបស់ខ្លួន៕
