គិតត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៦នេះ សំណុំរឿងបោកប្រាស់ជាសាធារណៈ និងការលាងលុយកខ្វក់ទ្រង់ទ្រាយធំមួយ ត្រូវបានលាតត្រដាងជាសាធារណៈ ដោយការិយាល័យប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់នៃថៃ ហៅកាត់ថា AMLO (Anti-Money Laundering Office) ដោយមានការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិបន្ថែមចំនួន ៨,១៦៥ ប៊ីលានបាត (ប្រហែល ២៣០ ទៅ ២៤០ លានដុល្លារអាមេរិក) ដែលធ្វើឱ្យទំហំទ្រព្យសម្បត្តិសរុបដែលត្រូវបានដកហូត និងបង្កកកើនឡើងដល់ ២០,២៨៨ ប៊ីលានបាត (ប្រហែល ៥៧០ ទៅ ៥៩០ លានដុល្លារអាមេរិក)។
បណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏ធំសម្បើមនេះ មានការចូលរួមពាក់ព័ន្ធពីបុគ្គលសំខាន់ៗបីរូប គឺជនជាតិថៃឈ្មោះ តាំងថៃ បានម៉ាហ៊ីង (Tangthai Banmahing) អាជីវករជនជាតិកម្ពុជាឈ្មោះ យឹម លក្ខណ៍ (Yim Leak) និងអាជីវករជនជាតិអាហ្វ្រិកខាងត្បូង កាន់លិខិតឆ្លងដែនការទូតសញ្ជាតិខ្មែរឈ្មោះ បេនចាមីន ម៉ៅអឺប៊ឺហ្គ័រ (Benjamin Mauerberger) ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថា បេន ស្មីត (Ben Smith) រួមទាំងបក្សពួកជាច្រើននាក់ទៀត។
ទំនាក់ទំនងរវាង បេន ស្មីត ជាមួយលោក យឹម លក្ខណ៍ ដែលជាកូនប្រុសរបស់ លោក យឹម ឆៃលី ឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ និងជាឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ដ៏មានឥទ្ធិពលម្នាក់នៅក្នុងជួរគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានក្លាយជាចំណុចស្នូលនៃរឿងរ៉ាវនេះ ជាពិសេស របៀបដែលបណ្តាញអំណាចនយោបាយ និងជំនួញត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីបិទបាំង សមគំនិត និងលាងជម្រះសាច់ប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ ដែលបានមកពីការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញឆ្លងដែន។
ការលាតត្រដាងជាផ្លូវការដោយអាជ្ញាធរថៃតាមរយៈសេចក្តីប្រកាសរបស់ AMLO នាពេលថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញថា តុលាការថៃបានចេញដីកាបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិបណ្តោះអាសន្នបន្ថែមចំនួន ៣៥ មុខ រួមមាន យានយន្ត ទូកកម្សាន្ត ប្រាក់បញ្ញើក្នុងធនាគារ មូលបត្រ និងសិទ្ធិទាមទារបំណុលផ្សេងៗ។
យោងតាមលទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេតរបស់អាជ្ញាធរថៃ បានឱ្យដឹងថា លោក តាំងថៃ បានម៉ា ហ៊ីង បានដើរតួជាអ្នកតំណាងស្របច្បាប់ ឬហៅថា Nominee ឱ្យលោក យឹម លក្ខណ៍ និងលោក បេន ស្មីត ដោយធ្វើការកាន់កាប់ និងផ្ទេរទ្រព្យសម្បត្តិជំនួសមុខឱ្យពួកគេទាំងពីរនាក់។
ក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេត បានរកឃើញថា បណ្តាញមួយនេះ បានដំណើរការឧស្សាហកម្មឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញឆ្លងដែនយ៉ាងសកម្ម ហើយបានធ្វើការលាងលុយកខ្វក់ដែលបានមកពីសកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្មទាំងនោះ តាមរយៈការវិនិយោគ និងការប្រើប្រាស់អ្នកតំណាងស្របច្បាប់នៅថៃ។
មកទល់ពេលនេះ លោក បេន ស្មីត កំពុងត្រូវបានតាមប្រមាញ់ក្រោមដីកាចាប់ខ្លួនរបស់អាជ្ញាធរថៃ នៅក្នុងការស៊ើបអង្កេតពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឆបោកនេះ ខណៈដែលលោក យឹម លក្ខណ៍ ត្រូវបានដៅឈ្មោះចំៗនៅក្នុងនីតិវិធីរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ AMLO ទោះបីជាមិនទាន់មានការប្រកាសជាសាធារណៈអំពីដីកាចាប់ខ្លួនផ្លូវការពីខាងអាជ្ញាធរថៃប្រឆាំងនឹងរូបលោកក៏ដោយ។
ទោះបីជាបុគ្គលទាំងពីរ បានបដិសេធរាល់ការចោទប្រកាន់នានា តាមរយៈតំណាងច្បាប់របស់ពួកគេក៏ដោយ ក៏ទំហំនៃភស្តុតាង និងទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុដែល AMLO បានប្រមូល បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីទម្រង់នៃការផ្សារភ្ជាប់គ្នារវាងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនអន្តរជាតិ និងឥស្សរជនមានអំណាចនៅកម្ពុជា។
ការផ្សារភ្ជាប់គ្នារវាង បេន ស្មីត និងថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មិនមែនជារឿងចៃដន្យនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលឧក្រិដ្ឋជនបច្ចេកវិទ្យា និងអ្នកលាងលុយកខ្វក់អន្តរជាតិជានិច្ចកាលតែងតែស្វែងរក ដើម្បីទទួលបាននូវខែលការពារផ្លូវច្បាប់ និងឥទ្ធិពលនយោបាយ។
លោក យឹម លក្ខណ៍ ក្រៅពីនាមជាអាជីវករលេចធ្លោមួយរូប រូបលោកក៏ជាសមាជិកគ្រួសារដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតមួយនៅក្នុងជួរគណបក្សកាន់អំណាច ដោយសារតែលោកជាកូនប្រុសរបស់លោក យឹម ឆៃលី ដែលជាអតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងបច្ចុប្បន្នជាឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ។
តាមរយៈទំនាក់ទំនងគ្រួសារ និងឋានានុក្រមនយោបាយនេះ លោក យឹម លក្ខណ៍ មានលទ្ធភាពទទួលបាននូវបណ្តាញទំនាក់ទំនងយ៉ាងទូលំទូលាយ ជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀតនៅក្នុងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
ការណ៍ដែល បេន ស្មីត អាចបង្កើតភាពជាដៃគូអាជីវកម្មយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយលោក យឹម លក្ខណ៍ បានអនុញ្ញាតឱ្យរូបគេអាចជ្រៀតជ្រែក និងប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលនយោបាយរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាច ដើម្បីសម្របសម្រួលដល់ប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុខុសច្បាប់ ក៏ដូចជាការបង្កើតអាជីវកម្មស្របច្បាប់ជាច្រើននៅកម្ពុជា និងថៃ ក្នុងគោលបំណងបិទបាំងប្រភពដើមនៃថវិកាដែលបានមកពីការឆបោក។
យន្តការនៃការឆបោក និងលាងលុយកខ្វក់របស់បណ្តាញមួយនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងយ៉ាងមានប្រព័ន្ធ និងមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រហិរញ្ញវត្ថុខ្ពស់។
ប្រភពចំណូលចម្បងដែលអាជ្ញាធរថៃបានរកឃើញ គឺបានមកពីការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញឆ្លងដែន ដែលអាចជាការបោកប្រាស់តាមរយៈការវិនិយោគសិប្បនិម្មិត ការបោកប្រាស់តាមទូរស័ព្ទ ឬមជ្ឈមណ្ឌលហៅចូលដែលគេស្គាល់ថា Call Center ដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំង កម្ពុជាផងដែរ។
នៅពេលដែលលុយដែលបានមកពីការបោកប្រាស់ជនរងគ្រោះត្រូវបានប្រមូលប្រភពដើម សារពើភ័ណ្ឌហិរញ្ញវត្ថុទាំងនោះត្រូវបានបង្វែរចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធលាងលុយកខ្វក់តាមរយៈគណនី Nominee ឬអ្នកតំណាងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដូចជា លោក តាំងថៃ បានម៉ាហ៊ីង ជាដើម។
លុយទាំងនោះ ត្រូវបានបំប្លែងទៅជាទ្រព្យសម្បត្តិរូបវន្តដែលមានតម្លៃខ្ពស់ ដូចជា រថយន្តទំនើបៗ ទូកកម្សាន្ត មូលបត្រ និងការទិញអចលនទ្រព្យ ឬការបង្កើតអាជីវកម្មរួមគ្នារវាងលោក បេន ស្មីត និងលោក យឹម លក្ខណ៍។
ការប្រើប្រាស់ឈ្មោះអ្នកតំណាងជនជាតិថៃ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីគេចវេះពីការពិនិត្យតាមដានរបស់អាជ្ញាធរហិរញ្ញវត្ថុថៃ និងដើម្បីបង្កើតស្រទាប់ការពារជាច្រើនជាន់ ធ្វើឱ្យការស៊ើបអង្កេតរកប្រភពដើមនៃលុយកខ្វក់មានការលំបាកជាខ្លាំង។
វត្តមានរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ ឬសមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានៅក្នុងខ្សែសង្វាក់នេះ បានផ្តល់នូវអ្វីដែលហៅថា ស្ថិរភាពប្រតិបត្តិការ ដល់បណ្តាញរបស់លោក បេន ស្មីត។
នៅកម្ពុជា អំណាចនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចមានការប្រទាក់ក្រឡាគ្នាយ៉ាងស្អិតល្មួត ការមានទំនាក់ទំនងជាមួយកូនប្រុសរបស់ឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់គណបក្សកាន់អំណាច បានផ្តល់នូវការការពារយ៉ាងរឹងមាំប្រឆាំងនឹងការស៊ើបអង្កេតក្នុងស្រុក ឬការជ្រៀតជ្រែកពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចរបស់កម្ពុជា។
វាក៏បានបង្កើតជាឱកាសសម្រាប់លោក បេន ស្មីត ក្នុងការប្រើប្រាស់ទឹកដីកម្ពុជាជាទីតាំងសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការបញ្ជានិងគ្រប់គ្រងប្រតិបត្តិការឆបោក ដោយដឹងថា លទ្ធភាពនៃការអនុវត្តច្បាប់ឆ្លងដែនពីសំណាក់ប្រទេសជិតខាង ដូចជា ថៃ នឹងត្រូវជួបឧបសគ្គខាងការទូត និងនយោបាយ។
ទំនាក់ទំនងនេះ បានធ្វើឱ្យការិយាល័យ AMLO របស់ថៃ ត្រូវប្រើប្រាស់វិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិនៅក្នុងទឹកដីថៃជំនួសវិញ ដោយសារតែការស្វែងរកកិច្ចសហការផ្នែកព្រហ្មទណ្ឌឆ្លងដែនជាមួយកម្ពុជា ក្នុងករណីដែលមានការពាក់ព័ន្ធនឹងសាច់ញាតិថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ អាចនឹងមានភាពស្មុគស្មាញ និងយឺតយ៉ាវ។
ផលប៉ះពាល់នៃទំនាក់ទំនងឧក្រិដ្ឋកម្មនេះ បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជាទាំងមូល ដោយសារតែការគប់គិតគ្នាពីសំណាក់សមាជិកជាន់ខ្ពស់នៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា តែងតែប្រកាសពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការលាងលុយកខ្វក់ និងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាក៏ដោយ ក៏ការដែលឈ្មោះរបស់សមាជិកគ្រួសារថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ ដូចជា លោក យឹម លក្ខណ៍ ត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងបណ្តាញឆបោកទំហំជាង ២០ ប៊ីលានបាតនៅក្នុងប្រទេសថៃ បានបង្កើតជាសំណួរយ៉ាងធំជុំវិញឆន្ទៈពិតប្រាកដក្នុងការអនុវត្តច្បាប់។
វាក៏បានបង្ហាញពីចំណុចខ្សោយនៃប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ និងយុទ្ធនាការប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជារឿយៗត្រូវបានមើលរំលងនៅពេលដែលបុគ្គលពាក់ព័ន្ធមានខ្នងបង្អែកនយោបាយរឹងមាំ។
សម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិ និងស្ថាប័នឃ្លាំមើលហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក ករណីរបស់លោក បេន ស្មីត និងលោក យឹម លក្ខណ៍ គឺជាភស្តុតាងជាក់ស្តែងដែលបង្ហាញថា កម្ពុជានៅតែជាតំបន់ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់សម្រាប់ការលាងលុយកខ្វក់ដែលកើតចេញពីបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា និងការបោកប្រាស់ឆ្លងដែនដែលមានការការពារពីឥស្សរជនគណបក្សកាន់អំណាច។
ជារួម ករណីបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មរបស់លោក បេន ស្មីត លោក យឹម លក្ខណ៍ និង លោក តាំងថៃ បានម៉ាហ៊ីង ដែលត្រូវបានលាតត្រដាងដោយការិយាល័យ AMLO របស់ថៃ បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីគ្រោះថ្នាក់នៃការរួមផ្សំគ្នារវាងឧក្រិដ្ឋជនបច្ចេកវិទ្យាអន្តរជាតិ និងឥទ្ធិពលនៃថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
ទំនាក់ទំនងរវាងលោក បេន ស្មីត ជាមួយសាច់ញាតិរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានក្លាយជាកាតាលីករដ៏សំខាន់ក្នុងការជួយសម្រួលដល់ការឆបោក និងការលាងលុយកខ្វក់ក្នុងកម្រិតមួយដ៏ធំសម្បើម ដែលមិនត្រឹមតែបំផ្លិចបំផ្លាញដល់ជនរងគ្រោះរាប់ពាន់នាក់នោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុតំបន់ទាំងមូលផងដែរ។
ខណៈអាជ្ញាធរថៃ កំពុងបន្តនីតិវិធីច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង រួមទាំងការរៀបចំប្រកាសនៅក្នុងរាជកិច្ចដើម្បីឱ្យជនរងគ្រោះអាចដាក់ពាក្យទាមទារសំណង ការឆ្លើយតបផ្នែកនយោបាយ និងច្បាប់ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ហាក់ជ្រើសរើសការការពារបុគ្គលមានអំណាច និងសមាជិកគ្រួសារឥស្សរជនរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទៅវិញ។
ដូច្នេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវតែបង្ហាញឆន្ទៈនយោបាយដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ និងដាច់ខាត ដោយបើកការស៊ើបអង្កេតស៊ីជម្រៅជាបន្ទាន់ទៅលើបុគ្គល និងសាច់ញាតិមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងឡាយណាដែលមានឈ្មោះពាក់ព័ន្ធក្នុងបណ្តាញឆបោក និងលាងលុយកខ្វក់ឆ្លងដែននេះ ដោយត្រូវបញ្ឈប់ជាដាច់ខាតនូវរាល់វប្បធម៌ការពារ ឬបិទបាំងបុគ្គលខិលខូចក្រោមស្លាកឥទ្ធិពលនយោបាយ និងបក្សពួកនិយម។
ការផ្ដន្ទាទោសជនល្មើសតាមផ្លូវច្បាប់ដោយគ្មានការលើកលែង និងការសហការដោយតម្លាភាពជាមួយអាជ្ញាធរអន្តរជាតិ គឺជាវិធានការដោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពតែមួយគត់ ដើម្បីជម្រះសេចក្តីសង្ស័យ ព្រមទាំងការពារកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងភាពស្អាតស្អំរបស់កម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ មុនពេលដែលប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុជាតិត្រូវធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិទំនុកចិត្ត និងការដាក់ទណ្ឌកម្មកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរពីសហគមន៍សកលលោក។
ជាងនេះទៅទៀត ការម្ចាស់ការក្នុងការកាត់ផ្តាច់ខ្សែភ្ជាប់រវាងឧក្រិដ្ឋជនបច្ចេកវិទ្យា និងរចនាសម្ព័ន្ធអំណាចក្នុងស្រុកឱ្យបានរហ័សបំផុត គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ចាំបាច់ដើម្បីបង្ការកុំឱ្យភាគីថៃយកបញ្ហានេះ ធ្វើជាលេសនយោបាយ ឬជាឧបករណ៍គាបសង្កត់ក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេរភាគី។
ការណ៍ដែលកម្ពុជាហ៊ានចាត់វិធានការច្បាប់ដោយខ្លួនឯងទៅលើបុគ្គលខិលខូច នឹងក្លាយជាខែលការពារការទូតដ៏រឹងមាំ ដែលបន្សាបរាល់ការចោទប្រកាន់ ឬការប្រើប្រាស់ជាលេសពីសំណាក់ភាគីថៃ ដើម្បីឈ្លានពានមកលើកម្ពុជាបន្តទៀត៕
ដោយ លោក សុក្រឹត ពុទ្ធិ
