ចំនួនមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញដែលកំពុងដំណើរការនៅកម្ពុជា មានការកើនឡើងទៅវិញ បើទោះបីជាយុទ្ធនាការរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីលុបបំបាត់ពួកវាបានចាប់ផ្តើមកាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ក៏ដោយ។
ការអះអាងនេះ ត្រូវបានរាយការណ៍ដោយអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) នៅក្នុងរបាយការណ៍ចុងក្រោយបំផុតរបស់ខ្លួន ស្តីពីឧស្សាហកម្មឆបោកនៅកម្ពុជា ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមចំណងជើងថា៖ «ការធ្លាក់ចូលក្នុងចន្លោះប្រហោង៖ ការបង្ក្រាបរបស់កម្ពុជាលើទីតាំងឆបោក និងជនរងគ្រោះដែលរដ្ឋាភិបាលបានបោះបង់ចោល» (Falling Through the Cracks – Cambodia’s “Crackdown” on scamming compounds and the victims it has failed)។
របាយការណ៍នេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវបន្តបន្ទាប់របស់អង្គការនេះ។ ពួកគេបានរកឃើញថា មជ្ឈមណ្ឌលឆបោកជាច្រើនដែលត្រូវបានរកឃើញដោយអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ នៅក្នុងរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០២៥ នៅតែបន្តដំណើរការដដែល បើទោះបីជាត្រូវបានលាតត្រដាងប្រាប់ប៉ូលិសរួចហើយក៏ដោយ។
លើសពីនេះ មជ្ឈមណ្ឌលឆបោកចំនួន ៣៣ បន្ថែមទៀតដែលត្រូវបានរកឃើញថ្មីៗ ដោយអង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីខ្មៅនេះដែរ។
ចុះចំណែកឯយុទ្ធនាការបង្ក្រាបការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបញ្ជាដោយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត វិញនោះ តើមានលទ្ធផលយ៉ាងណា?
បើយោងតាមរបាយការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាល បានអះអាងថា មជ្ឈមណ្ឌលឆបោកចំនួន ២៥០ ត្រូវបានបិទទ្វារ សំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌប្រឆាំងនឹងជនសង្ស័យចំនួន ១,០៨៩ នាក់ ត្រូវបានបើកចំហ និងជនបរទេសចំនួន ១៣,០៣៩ នាក់ ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីប្រទេស។
អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ និយាយថា ខ្លួនស្វាគមន៍ចំពោះការបង្ក្រាបនេះ និងទទួលស្គាល់ថាវាកំពុងតែបន្ត ដូច្នេះវាអាចមានសក្តានុពលបង្កើតផលជះកាន់តែធំធេងថែមទៀត។
យ៉ាងណាក្តី ក្នុងរយៈពេលដប់ខែដំបូងនៃការបង្ក្រាបនេះ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បានដាក់ការសង្ស័យយ៉ាងខ្លាំងចំពោះប្រសិទ្ធភាពនៃការបង្ក្រាបចុងក្រោយនេះ និងបង្កើតក្តីបារម្ភអំពីគ្រោះថ្នាក់ដែលវាអាចបង្កឡើងដល់អ្នករស់រានមានជីវិត។
អ្វីដែលគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះគឺ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បានរកឃើញថា ក្នុងកំឡុងពេលបង្ក្រាប ចំនួនទីតាំងឆបោកដែលត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណបែរជាកើនឡើងពី ៥៣ ទៅ ៨៦ ទីតាំងទៅវិញ។
ទីតាំងមួយចំនួនដែលត្រូវបានលាតត្រដាងពីមុន ត្រូវបានអាជ្ញាធរដឹងឮជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែមិនមានការខិតខំប្រឹងប្រែងណាមួយដើម្បីបិទពួកវានោះទេ។ អ្វីដែលអាក្រក់ជាងនេះទៅទៀត ភស្តុតាងរឹងមាំបានបង្ហាញថា ទីតាំងមួយចំនួនក្នុងចំណោមនោះ គឺត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយមន្ត្រីប៉ូលិស និងមន្ត្រីយោធាផ្ទាល់តែម្តង។
របាយការណ៍ បានបញ្ជាក់ថា «ឧស្សាហកម្មឆបោកនេះ ត្រូវបានដំណើរការដោយបណ្តាញក្រុមឧក្រិដ្ឋជនឆ្លងដែន។ យ៉ាងណាក្តី ប្រសិនបើគ្មានការយល់ព្រម ឬការបណ្តោយឱ្យកើតមានពីសំណាក់អាជ្ញាធររដ្ឋនោះទេ ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនទាំងនេះ មិនអាចបន្តការរំលោភបំពានដូចដែលបានរបាយការណ៍នោះឡើយ។
ក្នុងចំណោមទីតាំងទាំង ៨៦ នោះ មានតែ ២៤ ទីតាំងប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរអនុវត្តច្បាប់ចុះទៅពិនិត្យក្នុងកំឡុងពេលបង្ក្រាប។ អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បាននិយាយថា ការចុះឆ្មក់បង្រ្កាបជាច្រើនលើកមិនមានប្រសិទ្ធភាព ឬមានការត្រូវរ៉ូវគ្នារវាងក្រុមអ្នកឆបោក និងប៉ូលិស។
ល្បិចមួយត្រូវបានលើកឡើងដោយជនរងគ្រោះនៃការជួញដូរមនុស្ស ក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកចំនួន ៧៣ នាក់ ដែលត្រូវបានអង្គការនេះសម្ភាសន៍។
ពួកគេបាននិយាយថា មុនពេលប៉ូលិសចុះឆ្មក់បង្ក្រាបក្នុងរយៈពេលខ្លី ពួកគេនឹងត្រូវបានគេដឹកជញ្ជូនទៅកាន់ទីតាំងផ្សេងទៀត ដើម្បីជៀសវាងការចាប់ខ្លួន។
នេះបង្ហាញថា ក្រុមអ្នកឆបោកទទួលបានការផ្តល់ដំណឹងមុន ពីអាជ្ញាធរអនុវត្តច្បាប់ថា ការឆ្មក់បង្ក្រាបត្រូវបានគ្រោងទុក ដែលធ្វើឱ្យមេខ្លោងឆបោកមានពេលគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីគេចខ្លួន។
ក្នុងករណីខ្លះទៀត មានការដោះលែងអ្នកទោសដែលជាជនរងគ្រោះនៃការជួញដូរមនុស្សយ៉ាងច្រើនកុះករ ដោយមិនមានវត្តមានប៉ូលិសទាល់តែសោះ។
នេះបានបន្សល់ទុកនូវជនរងគ្រោះដែលរងការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដើរអនាថាព្រោងព្រាតតាមដងផ្លូវដើម្បីរស់ ដោយគ្មានទាំងលិខិតឆ្លងដែន និងគ្មានលុយកាក់ជាប់ខ្លួន។
ជនរងគ្រោះទាំង ៧៣ នាក់ ដែលត្រូវបានសម្ភាសន៍ គឺមកពី ១៦ ប្រទេសផ្សេងៗគ្នា។ របាយការណ៍ បានចែងថា «មនុស្សគ្រប់រូបដែលត្រូវបានសម្ភាសន៍បានរាយការណ៍ថា បានឃើញផ្ទាល់ភ្នែក ឬត្រូវបានរងទារុណកម្ម ឬការធ្វើបាបផ្សេងទៀត ដែលជាទូទៅបង្កឡើងដោយមេខ្លោងនៅក្នុងទីតាំង ឬឆ្មាំសន្តិសុខ នៅពេលដែលជនរងគ្រោះព្យាយាមរត់គេចខ្លួន។
ស្ត្រីចំនួន ៦ នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកដែលត្រូវបានសម្ភាសន៍ បាននិយាយថា ពួកគេត្រូវបានគេរំលោភសេពសន្ថវៈ ដែលភាគច្រើនដោយមេខ្លោងឆបោក ឬអ្នកគ្រប់គ្រង។
ស្ត្រីជនជាតិប្រេស៊ីលម្នាក់ បានរាយការណ៍ថា នាងត្រូវបានគេរំលោភសេពសន្ថវៈនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកច្រើនជាងមួយកន្លែង ដោយក្រុមបុរសជាច្រើននាក់ និងត្រូវបានគេវាយដំយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
ស្ត្រីម្នាក់ទៀត បានរាយការណ៍ថា បានឃើញសាកសពមិត្តភក្តិរបស់នាងប្រឡាក់ពេញដោយឈាម ហើយត្រូវបានមេខ្លោងឆបោកដែលបានសម្លាប់មិត្តភក្តិនាងនោះ ប្រាប់មិនឱ្យប៉ះពាល់សាកសពឡើយ។
អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ និយាយថា នៅពេលត្រូវបានដោះលែង នាងមិនទទួលបានការគាំទ្រណាមួយពីអាជ្ញាធរឡើយ ហើយនាងមានការភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំងថា មេខ្លោងដែលរំលោភនាងនោះ កំពុងតាមរកនាង។
អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ និយាយថា នៅពេលដែលត្រូវបានរំដោះចេញពីអ្នកចាប់ឃុំឃាំង ជនរងគ្រោះនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកជារឿយៗត្រូវស៊ូទ្រាំនឹងការលំបាក និងការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តបន្ថែមទៀត ដោយសារតែការប្រព្រឹត្តរបស់អាជ្ញាធរមកលើពួកគេ។
គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកដែលត្រូវបានសម្ភាសន៍ ត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណថាជាជនរងគ្រោះនៃការជួញដូរមនុស្ស ឬទទួលបានការគាំទ្រចាំបាច់ ដែលជនរងគ្រោះបែបនេះគួរតែទទួលបាន នៅក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិនោះទេ។
មនុស្សជាច្រើនត្រូវបានបណ្តោយឱ្យនៅដោយគ្មានថវិកា ឬធនធានដើម្បីមើលថែខ្លួនឯង ដែលធ្វើឱ្យពួកគេងាយរងគ្រោះខ្លាំង ក្នុងការរងការកេងប្រវ័ញ្ចបន្ថែមទៀត។
កម្រៃសេវាសម្រាប់ការស្នាក់នៅហួសទិដ្ឋាការនៅកម្ពុជាគឺ ១០ ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយអ្នកដែលត្រូវបានឃុំឃាំងជាច្រើននាក់ បានស្នាក់នៅហួសទិដ្ឋាការអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ដែលវាមិនមែនជាកំហុសរបស់ពួកគេទាល់តែសោះ ដោយសារពួកគេជាជនរងគ្រោះនៃការបង្ខំឱ្យជាប់ឃុំឃាំង។
អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បានកត់ត្រាករណីជាច្រើនដែលជនរងគ្រោះនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោក ត្រូវបានតម្រូវឱ្យបង់ប្រាក់ពិន័យទិដ្ឋាការហួសកំណត់ មុនពេលពួកគេត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចាកចេញពីប្រទេស។
ការណ៍នេះ បានធ្វើឱ្យជនរងគ្រោះដែលអស់សង្ឃឹមក្នុងការចាកចេញពីស្ថានភាពសុបិន្តអាក្រក់របស់ពួកគេ ត្រូវបង្ខំចិត្តខ្ចីប្រាក់យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដើម្បីបង់ឱ្យមន្ត្រីកម្ពុជា ដើម្បីអាចរត់គេចខ្លួនបាន។
របាយការណ៍ សង្កត់ធ្ងន់ថា «ជាចុងក្រោយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបោះបង់ចោលជនរងគ្រោះ ដែលបានរត់គេចខ្លួន ឬត្រូវបានជម្លៀសចេញពីទីតាំងឆបោក ដោយបានដាក់ពួកគេឱ្យស្ថិតក្រោមការឃុំឃាំងផ្នែកអន្តោប្រវេសន៍ ជំនួសឱ្យការប្រព្រឹត្តចំពោះពួកគេក្នុងនាមជាជនរងគ្រោះ»។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានធ្វើការអះអាងយ៉ាងខ្លាំងក្លាអំពីចំនួនមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកដែលត្រូវបានបិទ និងជនរងគ្រោះដែលត្រូវបានរំដោះ។ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ ត្រូវបានរាយការណ៍ក្នុងកាសែតខ្មែរថាមស៍ ដោយមានប្រសាសន៍ថា «បញ្ហានៃការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹមតែ ៥០% ប៉ុណ្ណោះ។
អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ និយាយថា ខ្លួនបានរកឃើញភស្តុតាងតិចតួចណាស់ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលមូលហេតុចម្បង គឺដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលមិនមានតម្លាភាពអំពីភស្តុតាង។
របាយការណ៍ បានរៀបរាប់ថា «រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបរាជ័យក្នុងការផ្តល់របាយការណ៍ជាសាធារណៈដែលមានតម្លាភាព ឬលម្អិតអំពីការអន្តរាគមន៍ជាច្រើនរបស់ខ្លួន រួមទាំងការខ្វះខាតព័ត៌មានអំពីថាតើទីតាំងជាក់លាក់ណាមួយត្រូវបានស៊ើបអង្កេត ភស្តុតាងអ្វីខ្លះត្រូវបានប្រមូល ឬថាតើការចោទប្រកាន់ និងការកាត់ទោសពិតជាបានធ្វើឡើងមែន ឬយ៉ាងណា»។
ការអនុម័តឱ្យដំណើរការរបស់រដ្ឋាភិបាលសម្រាប់កាស៊ីណូថ្មីចំនួន១៦ ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកដែលមានស្រាប់ បានបង្កើតឱ្យមានការសង្ស័យបន្ថែមទៀត អំពីភាពស្របច្បាប់នៃការបង្ក្រាបនេះ។
ការអនុញ្ញាតទាំងនេះ ត្រូវបានផ្តល់ជូនដោយគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងល្បែងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ និងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ស្ថិតក្នុងពេលវេលានៃយុទ្ធនាការបង្ក្រាប ដែលមានបំណងលុបបំបាត់ប្រតិបត្តិការបែបនេះ។
ជាការពិតណាស់ រដ្ឋាភិបាលបានបង្ក្រាបយ៉ាងសកម្មលើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការស្វែងរកព័ត៌មាន ដោយការចាប់ខ្លួនអ្នកកាសែតយ៉ាងតិច ៦ នាក់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងរ៉ាវមជ្ឈមណ្ឌលឆបោក។
ការចាប់ខ្លួនចំនួន ៤ ក្នុងចំណោមនោះ បានកើតឡើងក្នុងកំឡុងពេលយុទ្ធនាការបង្ក្រាប ខណៈពេលដែលអ្នកខ្លះនៅតែប្រឈមមុខនឹងការចោទប្រកាន់នៅឡើយ។
អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បាននិយាយថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាសភាព និងការធ្វើទារុណកម្មនៅក្នុងឧស្សាហកម្មឆបោកឱ្យមានន័យពិតប្រាកដ រដ្ឋាភិបាលត្រូវតែស៊ើបអង្កេតគ្រប់ទីតាំងទាំងអស់ កំណត់អត្តសញ្ញាណ និងគាំទ្រជនរងគ្រោះនៃការជួញដូរមនុស្សឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងដាក់ទោសទណ្ឌដល់មន្ត្រីទាំងឡាយណាដែលការប្រព្រឹត្តរបស់ពួកគេបានបំផ្លាញដល់យុទ្ធនាការបង្ក្រាបនេះ។
ផលប៉ះពាល់នៃឧស្សាហកម្មឆបោករបស់កម្ពុជា នៅតែបន្តបង្កការខូចខាតដែលផ្លាស់ប្តូរជីវិតដល់ជនរងគ្រោះរាប់ពាន់នាក់ដែលត្រូវបានជួញដូរចូលទៅក្នុងវិស័យនេះ។
ជាលទ្ធផល កេរ្តិ៍ឈ្មោះអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជាត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ ដែលនាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់វិស័យសេដ្ឋកិច្ចស្របច្បាប់ ដូចជាវិស័យទេសចរណ៍ជាដើម។
អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ មិនមែនជាស្ថាប័នតែមួយនោះទេ ដែលកំពុងចោទសួរថា តើរដ្ឋាភិបាលពិតជាមានការប្តេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដក្នុងការលុបបំបាត់ និងកម្ចាត់ឧស្សាហកម្មនេះ ដែលនៅតែជាស្នាមប្រឡាក់លើសុចរិតភាពសីលធម៌របស់កម្ពុជាដែរឬទេ៕
អត្ថបទដោយ៖ Winston Smith
