ការបន្តចាប់ខ្លួនអតិថិជនរងគ្រោះកើនឡើងដល់ ៣នាក់ ដែលហ៊ានចេញតវ៉ាទាមទារលុយរបស់ខ្លួន ពីការបង្កកដោយសារក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ (Huione Pay) របស់លោក ហ៊ុន តូ ត្រូវបានអ្នកឃ្លាំមើលរិះគន់ចំៗថា វិធាននេះ រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត គ្មានឆន្ទៈចាប់មេឧក្រិដ្ឋជន ដើម្បីលុបបំបាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកដូចការលើកឡើងនោះទេ។
ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេមើលឃើញថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កំពុងការពារមេឧក្រិដ្ឋជន ទោះសហគមន៍អន្តរជាតិរកឃើញពីបទឧក្រិដ្ឋរបស់លោក ហ៊ុន តូ និងមន្ត្រីគ្រាក់ៗមួយចំនួនទៀត ថាជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទឧក្រិដ្ឋលាងលុយកខ្វក់ និងបទឧក្រិដ្ឋឆបោក តាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ឬអនឡាញក្តី។
បញ្ហានេះ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើល បារម្ភថា វិធានបិទមាត់ជនរងគ្រោះនេះ វានឹងបំផ្លាញមុខមាត់កម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិបន្ថែមទៀត និងបង្កភាពច្របូកប្របល់ក្នុងសង្គមកាន់តែខ្លាំង បើគ្មានការដោះស្រាយឱ្យបានទាន់ពេល មុនជនរងគ្រោះអស់ការអត់ធ្មត់ ហើយប្រមូលផ្តុំគ្នាចុះដើរតាមដងផ្លូវ ដើម្បីប្តូរយកយុត្តិធម៌នោះ។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត ប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដានេះ ដោយហៅការបន្តចាប់ខ្លួនជនរងគ្រោះ តែមិនចាត់វិធានការលើឧក្រិដ្ឋជនឆបោកនេះ បញ្ជាក់កាន់តែច្បាស់ថា រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនហ៊ានប្រើច្បាប់កាត់ទោស លោក ហ៊ុន តូ ដែលជាបងប្អូននោះទេ ទោះដឹងច្បាស់ថា លោក ហ៊ុន តូ ជាសហប្រធានក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ ជាប់ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបទឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញយ៉ាងធំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ។
លើសពីនេះ លោកថា ការបណ្តោយឲ្យលោក ហ៊ុន តូ ប្រើអំណាចផ្តេសផ្តាស និងបញ្ជាឱ្យចាប់ជនរងគ្រោះទាំងអយុត្តិធម៌បែបនេះ វាកាន់តែបង្កើនការឈឺចាប់ដល់ពលរដ្ឋ លើប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌របស់កម្ពុជា ដែលមិនអាចផ្តល់យុត្តិធម៌ឱ្យពួកគេបាន។
លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងថា៖ «រឿងនេះវាប៉ះពាល់ធំណាស់ នៅពេលដែលលោក ហ៊ុន តូ មានឈ្មោះអសោចនៅក្នុងរឿងឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញជាអន្តរជាតិ ហើយត្រូវជាសាច់ញាតិរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀត។ មួយនៅពេលដែលលោក ហ៊ុន តូ ប្រព្រឹត្តខុសហើយ អត់មានការស៊ើបអង្កេត រួចបណ្តោយឲ្យអាជ្ញាធរហ្នឹងទៅចាប់ពលរដ្ឋដែលទាមទាររកយុត្តិធម៌ ហើយមិនសងពួកគាត់ ចាប់ពួកគាត់ដាក់គុកទៀត។ ឥឡូវគិតម៉េច? ផលប៉ះពាល់នេះ វាធំនៅត្រង់ថា នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាព្រងើយកន្តើយ មិនរកយុត្តិធម៌ឲ្យពលរដ្ឋហ្នឹង ដូចជា ជនជាតិចិន ជនជាតិដទៃទៀត ដែលមកទាមទាររកយុត្តិធម៌ដែរហ្នឹង គេជួយផ្សព្វផ្សាយអំពីអំពើអាក្រក់របស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបទឧក្រិដ្ឋកម្ម។ ហើយកាលណា កេរ្តិ៍ឈ្មោះកម្ពុជាមិនត្រូវបានលាងសម្អាត ពាណិជ្ជករឯណា គេហ៊ានមករកស៊ីស្រុកខ្មែរ? ទោះបីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ខំប្រឹងដើរអូសទាញពួកអ្នកវិនិយោគទុនយ៉ាងម៉េច ក៏គេមិនហ៊ានមករកស៊ីស្រុកខ្មែរដែរ ពីព្រោះស្រុកខ្មែរអសន្តិសុខសម្រាប់គេ»។
ការលើកឡើងរបស់អ្នកឃ្លាំមើលរូបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីបុរសជាតិចិនម្នាក់គឺលោក ឃឺ ស៊ាវ៉ៃ (Ke Xiaowei) ត្រូវបានអាជ្ញាធរកម្ពុជាចាប់ខ្លួនទាំងកម្រោល ពេលលោកជិះរថយន្តជាមួយក្រុមគ្រួសារត្រឡប់ពីតវ៉ានៅមុខធនាគារជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា បញ្ជូនទៅឃុំខ្លួននៅស្នងការដ្ឋានរាជធានីភ្នំពេញ ដោយមិនប្រាប់ពីមូលហេតុ។
បុរសជនជាតិចិនរូបនេះ តែងចេញតវ៉ាជាញឹកញាប់ ដើម្បីទារលុយរបស់ខ្លួនដែលក្រុមហ៊ុនលោក ហ៊ុន តូ បង្កក។ ប្រភពសុំមិនឱ្យបញ្ចេញឈ្មោះ បានឱ្យដឹងថា លោក ឃឺ ស៊ាវ៉ៃ (Ke Xiaowei) បានមករស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាជាមួយគ្រួសារ ទាំងប្រពន្ធ និងកូនៗ ហើយប្រាក់របស់គាត់ចំនួន ៤០ម៉ឺនដុល្លារ ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនហួយវ័ន ផេ របស់លោក ហ៊ុន តូ បង្កកដោយមិនបង្វិលប្រាក់នោះឱ្យទៅគាត់វិញ រួមទាំងអតិថិជនជាង ១ពាន់នាក់ផ្សេងទៀត ច្រើនខែមកនេះ ដែលអ្នកតវ៉ាទាមទារលុយវិញ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកើនឡើងដល់ ៣នាក់។
វីអូឌី ពុំអាចសុំការឆ្លើយបំភ្លឺពីអ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ទូច សុឃៈ និងអ្នកនាំពាក្យស្នងការរាជធានីភ្នំពេញ លោក សំ វិច្ឆិកា ជុំវិញករណីនេះបានទេ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា នេះ។
ចំណែក ជនជាតិចិនម្នាក់ ដែលថ្លែងលាក់ឈ្មោះ បានប្រាប់ក្រុមអ្នកយកព័ត៌មានតាមរយៈអ្នកបកប្រែ នៅកន្លែងតវ៉ា មុខស្ថានទូតចិន កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដាថា វិធានបន្តចាប់ខ្លួននេះ ជាការបំបាក់ស្មារតីជនរងគ្រោះ។ ស្ត្រីរូបនោះ បន្តថា ទោះបារម្ភពីសុវត្ថិភាពដោយអំណាច លោក ហ៊ុន តូ តែពួកគេគ្មានជម្រើសក្រៅពីចេញបន្លឺសំឡេងទាមទារឱ្យក្រុមហ៊ុនសងលុយលវិញ ដោយសំអាងថា លុយគាត់ ៣០ម៉ឺនដុល្លារ ជាប់នៅក្នុងក្រុមហ៊ុនហួយវ័ន ផេ របស់លោក ហ៊ុន តូ នេះ ។
ជនជាតិចិនរូបនោះ និយាយថា៖ «ស្ថានទូតចិនគាត់បាននិយាយថា គាត់នឹងទៅជួយសួរពីរឿងពីមូលហេតុអីបានចាប់ខ្លួន។ វា (ចិន) និយាយថា អត់មានមូលហេតុអីទាំងអស់ តែគ្រាន់តែពួកវាហ្នឹងគិតសង្ស័យថា គេធ្វើអញ្ចឹងដើម្បីគំរាមពួកគេហ្នឹង កុំឲ្យបាតុកម្មតទៅទៀត។ ពួកគាត់បានសួរទៅប៉ូលិសថា មូលហេតុអីបានចាប់ពូហ្នឹង? តែប៉ូលិសគេបាននិយាយថា ថា គឺ ហ៊ុន តូ ហ្នឹងជាអ្នកបញ្ជាឲ្យចាប់គាត់»។
ចំណែកជនរងគ្រោះម្នាក់ទៀតជាពលរដ្ឋខ្មែរ ថ្លែងលាក់អត្តសញ្ញាណដែរ បានឱ្យដឹងថា អ្នកស្រីពិតជាខ្លាចការចាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែថា មិនបញ្ឈប់ការតវ៉ាទេ ដោយសំអាងពីការកំពុងជាប់បំណុលវ័ណ្ឌក ជាមួយអ្នករកស៊ីលក់គ្រឿងសំណង់រាល់ថ្ងៃ ដោយសារអ្នកស្រីជាប់លុយក្នុងគណនីហួយវ័នប្រមាណ ២០ម៉ឺនដុល្លារ ដែលបានពីការបញ្ជាទិញគ្រឿងសំណង់ពីជនជាតិចិន។
អតិថិជនខ្មែររូបនោះ និយាយថា៖ «អារម្មណ៍ខ្ញុំខ្លាចរហូត មកតវ៉ាខ្លាចរហូត ព្រោះថាដឹងស្រាប់ហើយប្រជាជនខ្មែរយើងមកតវ៉ា គឺប៉ូលិសខ្មែរយើងចាប់ទាំងអស់អត់ឲ្យតវ៉ា ឲ្យបិទមាត់។ តែយល់ឃើញម៉េចខ្លាចហើយ នៅឃើញមកតវ៉ា? ព្រោះដើម្បីលុយ លុយយើង យើងរឿងអីមិនយក? មិនមែនលុយហ្នឹងធ្លាក់មកពីលើមេឃបានណា៎។ ឥឡូវខ្ញុំនិយាយត្រូវអត់? លុយយើងខំ យើងវេទនា មកបានលុយប៉ុណ្ណឹង ហើយយើងជំពាក់គេ គេមកទារមកជេររាល់ថ្ងៃ យើងអត់មានលុយសង។ បើយើងមានលុយសងគេ យើងមានលុយរាប់លាន ដូចគេដូចឯង នោះយើងពួកខ្ញុំមិនខ្វល់ទេ តែយើងវាអត់មាន យើងមានតែប៉ុណ្ណឹង»។
អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងជាអនុប្រធានគណបក្សឆន្ទៈ លោក សុន ឆ័យ អះអាងថា ករណីនេះមិនអាចដោះស្រាយតាមប្រព័ន្ធតុលាការ ដែលលោកហៅថា មានស្តង់ដារ២ដូចសព្វថ្ងៃនេះបានឡើយ បើគ្មានការចូលរួមពីរដ្ឋាភិបាល និងស្ថានទូតចិនឱ្យពេញដៃពេញជើងនោះទេ។ លោកពន្យល់ថា រាល់ថ្ងៃការអនុវត្តនៅកម្ពុជាសម្រាប់ពលរដ្ឋសាមញ្ញដែលគ្មានអំណាចក្នុងប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាល គឺត្រូវអនុវត្តបែបផ្សេង ខណៈអ្នកដែលមានទំនាក់ទំនងនឹងមន្ត្រីមានអំណាចក្នុងរដ្ឋាភិបាល គឺគេអនុវត្តច្បាប់បែបផ្សេងមួយទៀត។ លោកចាត់ទុកទង្វើនេះ បានធ្វើឱ្យអ្នករកស៊ីមានការលំបាកខ្លាំង ចំណែកអាជ្ញាធរផ្ដល់អាជ្ញាប័ណ្ណហាក់ធ្វើការមិនច្បាស់លាស់ទៅទៀត។
លោក សុន ឆ័យ ថ្លែងថា៖ «ដូច្នេះខ្ញុំថាត្រូវតែរៀបរយ ដើម្បីឲ្យប្រទេសកម្ពុជាហ្នឹងអាចទាក់ទាញភ្ញៀវមករកស៊ី មកដាក់ទុនធ្វើឲ្យមានការជឿទុកចិត្តទាំងអតិថិជនខ្មែរ និងបរទេស អាហ្នឹងគឺត្រូវតែធនាគារជាតិ រួមទាំងរដ្ឋាភិបាលត្រូវមានវិធានការរៀបរយ ការអនុវត្តច្បាប់ទម្លាប់នៃកម្ពុជានេះឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ក្លាយទៅជាប្រទេសដែលមាននីតិរដ្ឋត្រឹមត្រូវ បើមិនអញ្ចឹងទេហ្នឹង គឺភាពច្របូកច្របល់នេះ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅហើយបាទ»។
ទាក់ទងករណីនេះ នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូ (Licadho) លោក អំ សំអាត ជំរុញឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធត្រូវចេញដោះស្រាយដល់ពលរដ្ឋរងគ្រោះទាំង ១៣០០នាក់ជាបន្ទាន់ ជាជាងជំរុញឱ្យពួកគេប្តឹងទៅតុលាការ។ លោកមើលឃើញថា អតិថិជនរងគ្រោះទាំងនោះ មិនចង់ប្ដឹងតុលាការទេ ក្រោមហេតុផលថា នីតិវិធីវែងឆ្ងាយ ដូចករណីក្រុមហ៊ុន អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា និងក្រុមហ៊ុនឧកញ៉ាមួយចំនួនទៀត។ សម្រាប់មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ នៅតែចង់ឃើញភាគីពាក់ព័ន្ធចូលរួមដោះស្រាយករណីនេះឱ្យឆាប់ ជាជាងការអូសបន្លាយពេល និងបន្តឱ្យមានការតវ៉ានៅតាមដងផ្លូវ ឬចាប់ខ្លួនអតិថិជនរងគ្រោះជាបន្តបន្ទាប់។
លោក អំ សំអាត ថ្លែងថា៖ «សង្គមស៊ីវិល យើងមើលឃើញដំណោះស្រាយដ៏ល្អនោះគឺ គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ គួរតែពិនិត្យទៅលើលទ្ធភាពក្នុងការដោះស្រាយទៅលើបញ្ហាទាំងអស់នេះណា។ រឿងតុលាការវាជារឿងមួយ តាមនីតិវិធីផ្លូវច្បាប់ វាជាជម្រើសចុងក្រោយ។ ប៉ុន្តែបើសិនជាយើងមាននីតិវិធី ឬមធ្យោបាយក្នុងការដោះស្រាយផ្សេង ដើម្បីឲ្យអាចទទួលយកបានទាំងអស់គ្នា អាហ្នឹងវាជារឿងមួយល្អដែរ»។
លើសពីនេះ លោក អំ សំអាត កាន់តែបារម្ភបើការតវ៉ាបន្តកើតមាន ដោយសារតែគ្មានការដោះស្រាយសមស្របណាមួយ ហើយបង្កជាផលជះមិនល្អសម្រាប់កម្ពុជាទៅថ្ងៃមុខ។
រឿងអាស្រូវរបស់ក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងលោក ហ៊ុន តូ គឺជាករណីលាងលុយកខ្វក់កម្រិតអន្តរជាតិ។ អ្នករងគ្រោះទាំងខ្មែរ ចិន និងវៀតណាម បានចេញតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងក្លា បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនបានផ្អាកសេវាដកប្រាក់ ក្រោយពីក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ក្រុមហ៊ុន Huione Group ចូលក្នុងបញ្ជីខ្មៅ និងកាត់ផ្តាច់ចេញពីប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ។
ចំណែក ធនាគារជាតិ ក៏បានប្រកាសដកអាជ្ញាប័ណ្ណ និងអះអាងថា បានជម្រះបញ្ជីក្រុមហ៊ុននេះរួចរាល់ ខណៈអតិថិជនមួយចំនួនមិនជឿលើការអះអាងនេះទេ។ ចំណែកអគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា លោកស្រី ជា សិរី ក៏ពុំធ្លាប់ចេញមុខពន្យល់ករណីនេះដែរ ហើយលោកស្រីតែងរក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ទោះវីអូឌីដាក់សំណួរជាច្រើនលើកច្រើនសារដល់លោកស្រីយ៉ាងណាក្ដី។
ក្រោយធនាគារជាតិដកអាជ្ញាប័ណ្ណក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ស្រាប់តែក្រុមហ៊ុននេះ បានលួចប្តូរឈ្មោះទៅជា អេច្ឆ ផេ (H-Pay) មុនពេលប្រឈមមុខនឹងការដកប្រាក់យ៉ាងគំហុកពីអតិថិជន។
ចំណែកលោក ហ៊ុន តូ ដែលគេដឹងថា ជាសហប្រធាននៃក្រុមហ៊ុននេះ ក៏ចេញមុខបដិសេធលែងពាក់ព័ន្ធថែមទៀត ទោះលោកទទួលស្គាល់ថា មានភាគហ៊ុន ៣០ភាគរយ ក្នុងក្រុមហ៊ុននេះតាំងពីឆ្នាំ២០២០ ក៏ដោយ។
ការណ៍នេះ មន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងអ្នកឃ្លាំមើល ធ្លាប់អះអាងថា ឱកាសទទួលបានយុត្តិធម៌ ឬទឹកប្រាក់ត្រឡប់មកវិញសម្រាប់អតិថិជនក្រុមហ៊ុន ហួយវ័ន ផេ (Huione Pay) គឺមានតិចតួចបំផុត បើពួកគេមិនហ៊ានធ្វើពលីកម្ម ដោយសំអាងថា ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា ជាឧបករណ៍របស់ក្រុមគ្រួសារអ្នកមានអំណាច៕
