ស្ទើររាល់ថ្ងៃ សម្រែកទ្រហោយំរបស់សាច់ញាតិជនរងគ្រោះ លាយឡំនឹងសំឡេងស៊ីផ្លេលាន់កងរំពង ចេញពីរថយន្តធំៗ រថយន្តដឹកថ្មភ្នំ, រថយន្តដឹកទំនិញធុនធ្ងន់ និងរថយន្តក្រុងបើកល្បឿនលឿន បរវ៉ាជែងគ្នាលើទ្រូងផ្លូវដ៏តូចចង្អៀតតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ១ ។
កាបូបស្ពាយពណ៌ខ្មៅប្រឡាក់ដី និងសៀវភៅសរសេររហែកធ្លាយទំព័រ ធ្លាក់នៅក្បែរឡានធំលើចិញ្ចើមផ្លូវ។ នេះជាទិដ្ឋភាពមួយជ្រុង នៃគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍រាប់មិនអស់ របស់សិស្សសាលាម្នាក់បានបាត់បង់ជីវិតភ្លាមៗ ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ក្នុងពេលគាត់ទើបតែដើរចេញពីខ្លោងទ្វារសាលារៀននៃវិទ្យាល័យមួយ ក្នុងស្រុកកំពង់ត្របែកខេត្តព្រៃវែង កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុន បន្ទាប់ពីរថយន្តធុនយក្សមួយគ្រឿងបុកកិនស្លាប់យ៉ាងរន្ធត់។
អ្នករត់តាក់ស៊ីម្នាក់នៅខេត្តស្វាយរៀង លោក ស៊ីន រ៉ែន ប្រាប់វីអូឌីនៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដាថា កំណើនយានយន្តធ្វើឱ្យផ្លូវជាតិនេះ កាន់តែចង្អៀត ពិបាកធ្វើដំណើរ ហើយងាយនឹងកើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ញឹកញាប់។ លោកថា ពេលផ្លូវតូចចង្អៀត ពេលវេលាបើកបរត្រូវប្រើពេលយូរ និងខាតពេលច្រើន ហើយបញ្ហានេះ កើតមានជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។
លោក ស៊ីន រ៉ែន ថ្លែងថា៖ «ឡានដឹកដីនោះកំពុងតែឡានដឹកដី ឡានយីឌុបបើកគ្មានដឹងអីទេ ឆ្វេងស្តាំ លិចកើត អត់ដឹងអីសោះតែម្តង។ ឡានតូចឡានធំនិយាយទៅវាពិបាកទាំងអស់តែម្តង។ វាបើកគ្មានដឹងឯណាក្បាលឯណាកន្ទុយទេ តែម្តង»។
ថ្មីៗនេះ លោកតាអាចារ្យម្នាក់បានស្លាប់ ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ក្នុងពេលលោកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវជាតិលេខ១ នៅចំណុចស្រុកកំពង់ត្របែក ខេត្តព្រៃវែង។ អ្នកដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ១ តែងតែចាត់ទុកផ្លូវនេះជាសរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ក៏ប៉ុន្តែពេលនេះបែរកំពុងប្រែក្លាយជា «វាលពិឃាត» ដ៏គួរឱ្យខ្លាច ជាពិសេសអ្នកជិះម៉ូតូ និងរ៉ឺម៉កកង់បី ដែលត្រូវបង្ខំចិត្តជិះប្រជ្រៀតគ្នា។
ប្រការនេះ ពលរដ្ឋ អ្នកធ្វើដំណើរ និងអាណាព្យាបាលសិស្សត្អូញត្អែរ និងទទូចឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល ពង្រីកទំហំផ្លូវជាតិលេខ១ ឱ្យបានទូលាយជាងមុន និងរឹងបន្តឹងច្បាប់ចរាចរណ៍ បន្ថែមស្លាកសញ្ញា និងល្បឿនកំណត់ ដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលឆក់យកជីវិតមនុស្សស្ទើររាល់ថ្ងៃ។
ព្រះតេជគុណគង់នៅវត្តមួយនៅខេត្តព្រៃវែង តែងតែធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ ១ គឺព្រះតេជគុណ ផន ភាន់ មានថេរដីកាថា រថយន្តដឹកទំនិញធុនធំ តែងតែបើកបរវ៉ាជែង និងស៊ីផ្លេឮៗ មិនគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ និងខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន។ ព្រះអង្គបន្ថែមថា ផ្លូវជាតិនេះរួញតូចចង្អៀត បើធៀបទៅនឹងចំនួនយានយន្តដែលកើនឡើងយ៉ាងគំហុក បង្កើតឱ្យមានភាពស្មុគស្មាញ តានតឹងក្នុងចិត្ត និងលំបាកធ្វើដំណើរ។
ព្រះតេជគុណ ផាន់ ភាន់ មានថេរដីកាថា៖ «មួយទៀត ទំហំផ្លូវវាតូចចង្អៀតអញ្ចឹង វាបង្កការគ្រោះថ្នាក់ច្រើន។ ប៉ុន្តែបើនិយាយជារួមមក វាមានទំហំតូច វាចង្អៀតអញ្ចឹង ពិបាកនៅក្នុងការធ្វើដំណើរយូរហើយ»។
ព្រះតេជគុណ បន្ថែមថា អ្វីដែលជាសោកនាដកម្មដ៏ខ្លោចផ្សាបំផុតនោះ គឺកុមារតូចៗ តែងតែបាត់បង់ជីវិតទាំងវ័យក្មេង ក្រោមកង់រថយន្តធំៗដែលបើកបរវ៉ាជែងគ្នាយ៉ាងគឃ្លើន ក្នុងទិសដៅឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម។
បញ្ញវន្តសង្ឃមួយអង្គគង់ក្នុងវត្តមួយនៅខេត្តស្វាយរៀង គឺព្រះតេជគុណ ស៊ុន សាវុន មានថេរដីកាថា អ្នកបើកបរខ្លះបានជិះវាងផ្លូវជាតិលេខ១ ជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រ ដើម្បីបញ្ចៀសហានិភ័យ និងមិនចង់ចំណាយពេលច្រើន ដោយសារផ្លូវជាតិនេះកក់ស្ទះ កាន់តែខ្លាំងក្នុងពេលកម្មករចេញពីរោងចក្រ។ ព្រះអង្គបន្ថែមថា បើប៉ះចំថ្ងៃបុណ្យទានធំៗ រថយន្ត និងម៉ូតូដូចស្រមោចលើផ្លូវនេះ បណ្តាលឱ្យកើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ញឹកញាប់។
ព្រះតេជគុណ ស៊ុន សាវុន មានថេរដីកាថា៖ «វាចំណាយពេលយូរដែរ បងប្អូនយើងនេះដែរ វាខ្លះ អ្នកប្រញាប់គឺគាត់អាក់ខានពេលវេលារបស់គាត់ដែរ។ សូម្បីតែខ្លះ សូម្បីតែឡានពេទ្យក៏ដោយ ក៏ត្រូវកកស្ទះដែរ។ ខ្លះបើកលឿន ហើយមួយទៀតផ្លូវយើងតូចចង្អៀតទៅ វាបង្កបញ្ហាជាច្រើន ខ្លះទៅគាត់ខានជួបបងប្អូន សាច់ញាតិគាត់យូរ អញ្ចឹងគាត់រលឹកគ្នា»។
វីអូឌី មិនទាន់អាចទាក់ទងសុំការបំភ្លឺជុំវិញរឿងនេះ ពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន លោក ប៉េង ពោធិ៍នា បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមម៉ោងផ្សាយនេះ។
ទោះយ៉ាងណា កន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាល ផ្តើមអនុវត្តគម្រោងផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-បាវិត ស្របនឹងផ្លូវជាតិលេខ ១ដើម្បីកាត់បន្ថយបាតុភាពចរាចរណ៍ និងសម្រួលធ្វើដំណើរ។
គម្រោងនេះ បើកការដ្ឋានសាងសង់កាលពីឆ្នាំ២០២៣ មានប្រវែងជាង ១៣០ គីឡូម៉ែត្រ (១៣៥,១ គីឡូម៉ែត្រ) ចាប់ពីភ្នំពេញ ឆ្លងកាត់ខេត្តកណ្តាល និងខេត្តព្រៃវែង រហូតដល់ក្រុងបាវិត ខេត្តស្វាយរៀង ហើយគ្រោងនឹងបញ្ចប់ការសាងសង់ អំឡុងឆ្នាំ២០២៧។ រីឯក្រុមហ៊ុនសាងសង់ និងវិនិយោគដោយក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មស្ពាន និងថ្នល់ចិន (CRBC) ដែលជាក្រុមហ៊ុនធ្លាប់បានសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ។
ជុំវិញរឿងនេះ យុវជនសិក្សាផ្នែកស្រាវជ្រាវអភិវឌ្ឍន៍គម្រោងនៅកម្ពុជា លោក ថង ស័ក្កិដា យល់ថា ពេលផ្លូវចង្អៀត មិនត្រឹមបង្កកកស្ទះដល់ធ្វើដំណើរ ដែលត្រូវចំណាយពេលយូរ និងពោរពេញដោយភាពតានតឹងប៉ុណ្ណោះទេ គឺធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ចំណូលពលរដ្ឋ និងសុខមាលភាពសង្គម ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។
លោក ថង ស័ក្កិដា ថ្លែងថា៖ «សិក្សាថា តើគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ខាតដល់ជាតិប៉ុណ្ណា? យើងអាចរៀបជាស្ថាប័នហ្នឹងទៅ។ ខ្ញុំឧទាហរណ៍ថា អាចមានវិទ្យាស្ថានចរាចរណ៍ផ្លូវគោក តែវិទ្យាស្ថានហ្នឹងជាវិទ្យាស្ថានឯករាជ្យ ឬក៏អង្គការអប់រំស្តីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោកអញ្ចឹងទៅ។ អប់រំក៏យើងបែងចែកជាចង្កោមដែរ អប់រំពលរដ្ឋទូទៅ អប់រំអ្នកប្រកបរបរតាក់ស៊ី រថយន្តដឹកជញ្ជូនអីហ្នឹង»។
ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជា លោក ម៉ែន ណាត សង្កេតឃើញថា ផ្លូវជាតិនេះ រដ្ឋាភិបាលពុំទាន់ប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិពង្រីកឱ្យបានទូលំទូលាយ ឬធ្វើរបាំងខណ្ឌចែកទ្រូងផ្លូវឱ្យបានសមស្រប ទោះបីជាលំហូរចរាចរណ៍កើនឡើងដល់ចំណុចគ្រោះថ្នាក់បែបនេះក្តី។ រីឯអ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវ កាន់តែរុលចូលថែមទៀត ធ្វើឱ្យផ្លូវកាន់តែតូចចង្អៀត។
លោក ម៉ែន ណាត ថ្លែងថា៖ «ការគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ស្លាប់មនុស្ស ជារឿងធម្មតាអស់រលីងហើយស្រុកខ្មែរ ដល់អញ្ចឹងទៅ ដូចគ្មានចេះស្តាយស្រណោះដល់អាយុជីវិតមនុស្សអីទេ។ បើគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ស្លាប់ទៅ ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះពិការមួយជីវិតទៅគិតយ៉ាងម៉េច? រដ្ឋាភិបាលត្រូវទទួលខុសត្រូវ ប៉ុន្តែស្រុកខ្មែរ រដ្ឋាភិបាលស្រុកខ្មែរហ្នឹង គិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ ពួកមន្ត្រីអស់ហ្នឹង។ វាអត់មានគិតទៅដល់សុខ សេចក្តីសុខ សុវត្ថិភាព អីដល់ប្រជាពលរដ្ឋអីប៉ុន្មានទេ»។
កាលពីចុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅ មានករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បណ្ដាលឲ្យកម្មករស្លាប់ ៥នាក់ និងរបួសធ្ងន់ស្រាល ៣៧នាក់ តាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ១ ក្នុងក្រុងស្វាយរៀង ខេត្តស្វាយរៀង។
យោងតាមរបាយការណ៍ប៉ូលិស ឱ្យដឹងថា ទូទាំងប្រទេសឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ បង្ហាញថា មានករណីគ្រោះថ្នាក់ចំនួនជាង ១ ពាន់ ២រយលើក (១.២៦១លើក) បណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ ៧០៩នាក់ និងរងរបួស ១.៧០០នាក់ ដោយភាគច្រើនកើតឡើងនៅពេលយប់ និងបង្កឡើងដោយការបើកល្មើសល្បឿនកំណើត។ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ភាគច្រើន កើតឡើងលើផ្លូវជាតិលេខ១។
ពលរដ្ឋទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលពង្រីកផ្លូវឱ្យបានធំទូលាយ ដោយមានរបាំងបែងចែកចរាចរណ៍ច្បាស់លាស់ ដើម្បីកុំឱ្យវិថីសេដ្ឋកិច្ចមួយនេះ ក្លាយជាវិថីបង្ហូរឈាមតទៅទៀត៕
