ការដែលរដ្ឋាភិបាលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាហាក់បង្ហាញជំហរសហការយ៉ាងសកម្ម និងជិតស្និទ្ធជាមួយទីក្រុងប៉េកាំង តាមរយៈការចាប់ខ្លួន និងបញ្ជូនខ្លួនជនសង្ស័យជាជនជាតិចិនត្រឡប់ទៅវិញជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែហាក់បង្ហាញភាពស្ទាក់ស្ទើរ ឬព្រងើយកន្តើយចំពោះសំណើ ឬការរកឃើញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកពាក់ព័ន្ធនឹងជនជាប់ចោទដែលបានបោកប្រាស់ពលរដ្ឋអាមេរិក គឺជាប្រធានបទដែលទាមទារការពិនិត្យមើលឱ្យស៊ីជម្រៅលើទិដ្ឋភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងយន្តការចរចាអំណាច។
កត្តានេះ មិនត្រឹមតែពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចការពារផលប្រយោជន៍ផ្ទៃក្នុងនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ទាក់ទងនឹងយន្តការច្បាប់ អធិបតេយ្យភាពជាតិ និងទម្ងន់នៃឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចដែលមហាអំណាចទាំងពីរ មានមកលើកម្ពុជាផងដែរ។
មូលហេតុចម្បងមួយដែលជំរុញឱ្យមានភាពខុសគ្នានៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ គឺយន្តការនៃការចរចា និងលក្ខខណ្ឌនយោបាយរវាងរបបភ្នំពេញ និងប៉េកាំង មានភាពបត់បែនខ្លាំង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អាចបំពេញចិត្តភាគីចិនផង និងអាចរក្សាស្ថិរភាពនយោបាយផ្ទៃក្នុងផង។
នៅក្នុងបរិបទនៃការបង្ក្រាបបទល្មើស រដ្ឋាភិបាលចិនយល់ច្បាស់ពីទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធអំណាច និងបណ្តាញឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់នៅក្នុងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលអាចនឹងមានការពាក់ព័ន្ធដោយប្រយោល ឬផ្តល់កិច្ចការពារដល់ទីតាំងអាជីវកម្មទាំងនោះ។
ដោយសារតែចិនប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រការទូតបែបបិទទ្វារ និងការចរចាផ្អែកលើផលប្រយោជន៍រវាងរដ្ឋ និងរដ្ឋ រដ្ឋាភិបាលចិនយល់ព្រមអនុញ្ញាតឱ្យមានការសម្របសម្រួលជាយុទ្ធសាស្ត្រ ដោយផ្តោតលើការចាប់ខ្លួនត្រឹមតែមេខ្លោងកម្រិតក្រោម ឬជនជាតិចិនដូចគ្នា ដើម្បីយកទៅផ្តន្ទាទោសនៅចិន។
ការធ្វើបែបនេះ ជួយឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត អាចបង្ហាញពីស្នាដៃនៃការបង្ក្រាប ក្នុងពេលដែលខ្នងបង្អែក ឬអ្នកការពារនៅពីក្រោយឧស្សាហកម្មទាំងនោះ ដែលជាឥស្សរជនមានឥទ្ធិពល មិនរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ឬមិនត្រូវបានលាតត្រដាងជាសាធារណៈឡើយ។
ផ្ទុយទៅវិញ សហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រព័ន្ធច្បាប់រឹងត្អឹង និងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍តម្លាភាព ដោយក្រសួងយុត្តិធម៌ ឬស្ថាប័នច្បាប់អាមេរិក នឹងមិនព្រមចូលរួមក្នុងការចរចាដើម្បីការពារបុគ្គលណាម្នាក់នោះទេ។
នៅពេលអាមេរិករកឃើញបណ្តាញឆបោក ពួកគេតែងតែទាមទារឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតជាប្រព័ន្ធ ដែលអាចនឹងរុករកឃើញរហូតដល់ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ ហើយការចោទប្រកាន់ជាសាធារណៈរបស់អាមេរិក អាចធ្វើឱ្យខូចខាតដល់មុខមាត់ និងស្ថិរភាពនៃរបបដឹកនាំរបស់ CPP ហេតុដូចនេះហើយទើបលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជ្រើសរើសការព្រងើយកន្តើយ ឬពន្យារពេលចំពោះសំណើរបស់អាមេរិក។
ក្រៅពីកត្តានៃការចរចាការពារឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ ផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច និងជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ដ៏មហាសាលពីចិន គឺជាកាតព្វកិច្ចនយោបាយដែលគណបក្សកាន់អំណាចនៅកម្ពុជាមិនអាចមើលរំលងបាន។
ចិន គឺជាអ្នកផ្តល់ប្រាក់កម្ចី ជំនួយឥតសំណង និងជាអ្នកវិនិយោគធំបំផុតលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តនៅកម្ពុជា ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ។ ការដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត សហការយ៉ាងដុតដៃដុតជើងជាមួយចិន គឺដើម្បីធានាថាទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងខ្សែចង្វាក់ជំនួយទាំងនេះនឹងមិនត្រូវបានរំខាន ឬរងសម្ពាធពីទីក្រុងប៉េកាំងឡើយ។
ការបំពេញចិត្តចិនលើសំណុំរឿងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន គឺជាការដោះដូរយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីរក្សាបាននូវលំហូរទុនវិនិយោគ និងការគាំទ្រផ្នែកនយោបាយនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។
ផ្ទុយទៅវិញ ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ថ្វីត្បិតតែអាមេរិកជាទីផ្សារនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ដ៏ធំ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងនយោបាយតែងតែមានភាពរកាំរកូស ដោយសារតែអាមេរិកជារឿយៗ បានដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងទិដ្ឋាការលើមន្ត្រីរបស់របបភ្នំពេញមួយចំនួន ក្រោមហេតុផលនៃការធ្លាក់ចុះនៃប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្ស។
ស្ថានភាពនេះធ្វើឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោក ហ៊ុន សែន យល់ឃើញថា ទោះបីជាពួកគេសហការជាមួយអាមេរិកក្នុងកម្រិតណាក៏ដោយ ក៏អាមេរិកមិនងាយនឹងផ្លាស់ប្តូរជំហរនយោបាយ ឬផ្តល់ជំនួយឥតលក្ខខណ្ឌដូចចិននោះឡើយ។ ហេតុផលសំខាន់មួយទៀត គឺពាក់ព័ន្ធនឹងទិដ្ឋភាពច្បាប់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេស និងប្រទេស។
រដ្ឋាភិបាលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងចិន មានយន្តការសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខយ៉ាងជិតស្និទ្ធ រួមទាំងការបង្កើតការិយាល័យសម្របសម្រួលអនុវត្តច្បាប់រួមគ្នា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យនគរបាលចិនអាចចូលរួមស៊ើបអង្កេត និងផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានសម្ងាត់ដោយផ្ទាល់ជាមួយសមត្ថកិច្ចកម្ពុជា។
យន្តការនេះ ធ្វើឱ្យនីតិវិធីនៃការចាប់ខ្លួន និងបញ្ជូនខ្លួនជនជាតិចិនមានភាពរហ័សទាន់ចិត្ត និងស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបត្យាប័នដែលមានស្រាប់។ បន្ថែមលើនេះ ការពឹងផ្អែកខ្លាំងជ្រុលផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយទៅលើចិន បានធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាត់បង់ឯករាជ្យភាពក្នុងការសម្រេចចិត្តលើវិស័យសន្តិសុខ។
គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានប្រែក្លាយប្រទេសឱ្យទៅជាអ្នករងឥទ្ធិពលទាំងស្រុងពីទីក្រុងប៉េកាំង តាមរយៈជំនួយ និងប្រាក់កម្ចីមហាសាលដែលគ្មានលក្ខខណ្ឌសិទ្ធិមនុស្ស។
ការខ្នះខ្នែងបំពេញចិត្តចិនក្នុងការចាប់បញ្ជូនខ្លួនជនសង្ស័យ គឺជាកាតព្វកិច្ចនយោបាយដើម្បីរក្សាដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ច និងធានាថាចិននឹងបន្តធ្វើជាខ្នងបង្អែកការពាររបបនេះនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសេសនៅពេលរងការរិះគន់ពីបស្ចិមប្រទេស។
ផ្ទុយទៅវិញ ទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក តែងតែត្រូវបានមើលឃើញក្នុងក្រសែភ្នែកគណបក្សកាន់អំណាចថាជាការគំរាមកំហែង ដោយសារអាមេរិកតែងតែភ្ជាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទៅនឹងការទាមទារឱ្យមានការកែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ដែលជាអ្វីដែលរបបភ្នំពេញមិនអាចផ្តល់ឱ្យបាន ព្រោះវាអាចប៉ះពាល់ដល់ការក្តោបក្តាប់អំណាចផ្តាច់មុខរបស់ខ្លួន។
ហេតុផលមួយទៀត គឺការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធតុលាការ និងច្បាប់នៅកម្ពុជាធ្វើជាឧបករណ៍នយោបាយ ជាជាងការផ្តល់យុត្តិធម៌។ ភាពព្រងើយកន្តើយចំពោះករណីដែលជនជាតិអាមេរិករងគ្រោះ បង្ហាញឱ្យឃើញថា អាជ្ញាធរកម្ពុជាខ្វះឆន្ទៈពិតប្រាកដក្នុងការលុបបំបាត់បទល្មើស លុះត្រាតែបទល្មើសនោះបង្កើតជាសម្ពាធនយោបាយផ្ទាល់ពីចិនដែលជាម្ចាស់ជំនួយ។
ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ដែលស្ថិតក្រោមការបង្គាប់បញ្ជារបស់គណបក្សកាន់អំណាច មិនមានសមត្ថភាព ឬមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចាត់ការលើសំណុំរឿង ដែលមានការពាក់ព័ន្ធនឹងផលប្រយោជន៍របស់ក្រុមគ្រួសារអ្នកដឹកនាំ ឬឥស្សរជនបក្សនោះឡើយ។
ការណ៍ដែលរដ្ឋាភិបាលគណបក្សកាន់អំណាច តែងលើកឡើងពីបញ្ហាអធិបតេយ្យភាព ឬនីតិវិធីច្បាប់ក្នុងការបដិសេធសំណើរបស់អាមេរិក គ្រាន់តែជាល្បិចកលការទូតដើម្បីទិញពេលវេលា និងការពារបណ្តាញស្អុយរលួយផ្ទៃក្នុងតែប៉ុណ្ណោះ។
ជាងនេះទៅទៀត កត្តាសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង និងការគ្រប់គ្រងស្ថិរភាពសង្គមក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ផងដែរ។ ឧក្រិដ្ឋជនចិនដែលមកបង្កើតមូលដ្ឋានឆបោកនៅកម្ពុជា ជារឿយៗបង្កឱ្យមានអំពើហិង្សា ការជំរិតទារប្រាក់ និងការបាញ់បោះសេរីនៅក្នុងសហគមន៍ ដែលជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានផ្ទាល់ដល់សន្តិសុខសាធារណៈ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមរបស់កម្ពុជាផ្ទាល់។
ដូច្នេះ ការដែលរដ្ឋាភិបាល CPP សហការជាមួយចិនដើម្បីបោសសម្អាតក្រុមទាំងនេះ គឺដើម្បីផលប្រយោជន៍ក្នុងការកាត់បន្ថយបទល្មើសនៅក្នុងស្រុក និងស្តារមុខមាត់វិស័យទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគឡើងវិញ។ រីឯករណីដែលជនជាប់ចោទបោកប្រាស់ប្រាក់ពីពលរដ្ឋអាមេរិក ជារឿយៗជាបទល្មើសដែលកើតឡើងតាមអនឡាញ ដោយជនរងគ្រោះស្ថិតនៅក្រៅប្រទេស ហើយផលប៉ះពាល់ផ្ទាល់មកលើសន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់នៅលើទឹកដីកម្ពុជាមានកម្រិតទាប។
កត្តានេះ ធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនសូវមានសម្ពាធ ឬមិនសូវមានការជម្រុញចិត្តពីខាងក្នុងក្នុងការចំណាយធនធានដើម្បីស៊ើបអង្កេត ឬចាប់ខ្លួនជនទាំងនោះ លើកលែងតែមានសម្ពាធការទូតខ្លាំងក្លាពីអន្តរជាតិ។
បន្ថែមលើនេះ យុទ្ធសាស្ត្រតុល្យភាពអំណាចនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក៏បង្ខំឱ្យលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវដើរដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ ក្នុងយុគសម័យនៃការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏ស្រួចស្រាវ CPP ត្រូវបានមើលឃើញថាជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ស្មោះត្រង់បំផុតមួយរបស់ចិននៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។
ការបង្ហាញជំហរទន់ភ្លន់ ឬការសហការជ្រៅជ្រះជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការស៊ើបអង្កេតសំណុំរឿងធំៗ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍ចិន ឬឥស្សរជនកម្ពុជា អាចនឹងបង្កើតជាមន្ទិលសង្ស័យពីសំណាក់ទីក្រុងប៉េកាំង ថាកម្ពុជាកំពុងតែងាកទៅរកប្លុកខាងលិច។
ដើម្បីរក្សាបាននូវទំនុកចិត្តជាយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយចិន ដែលជាខ្នងបង្អែកដ៏រឹងមាំទាំងផ្នែកនយោបាយ និងយោធា ការផ្តល់អាទិភាពដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសន្តិសុខជាមួយចិន គឺជម្រើសដាច់ខាតដើម្បីរក្សាតុល្យភាព និងធានាដង្ហើមអំណាចនៃគណបក្សកាន់អំណាច។
ការណ៍នេះ សបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា ជម្រើសការទូត និងការអនុវត្តច្បាប់របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនមែនផ្អែកលើតែទិដ្ឋភាពយុត្តិធម៌សុទ្ធសាធនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាការរួមផ្សំគ្នារវាងការការពារបណ្តាញអំណាចផ្ទៃក្នុង ការរក្សាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចជាមួយមហាអំណាចចិន និងការទប់ទល់នឹងសម្ពាធគតិយុទ្ធពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក៕
ដោយ លោក សុក្រឹត ពុទ្ធិ
